Η αλήθεια είναι ότι οι σχετικές συζητήσεις πήραν αναβολή για την 23η Ιουλίου μετά τις αντιρρήσεις διαφόρων χωρών, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα. Οι ενστάσεις της χώρας μας, επικεντρώνονται στην πρόταση σχετικά με την απαγόρευση της μεταφοράς ρωσικού φυσικού αερίου σε τρίτες χώρες, μέσω ευρωπαϊκών πλοίων.
Μια πρόταση η οποία βάλει κατά του ελληνόκτητου στόλου, ο οποίος θα απωλέσει ένα σημαντικό μερίδιο αγοράς το οποίο θα καταλάβουν μη Ευρωπαίοι ανταγωνιστές.
Τι αφορούν οι νέες κυρώσεις;
Το νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, δεν αφορά το πετρέλαιο, αλλά το LNG και ιδιαίτερα την παραγωγή του Yamal LNG. Το Yamal LNG είναι μια τεράστια μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου που βρίσκεται στο λιμάνι Σαμπέτα της Χερσονήσου Γιαμάλ στον Αρκτικό Κύκλο, στο έδαφος της βορειοδυτικής Σιβηρίας. Η μεταφορά LNG από αυτές τις περιοχές δεν μπορεί να ικανοποιηθεί από συμβατικά πλοία. Αντιθέτως, απαιτεί εξειδικευμένα παγοθραυστικά LNG carriers. Και στην περίπτωση του Yamal LNG, τα περισσότερα από τα ειδικά πλοία κατηγορίας Arc7, ναυλώνονται από την ρωσική εταιρεία Novatek.
Αυτή την στιγμή σε ολόκληρο τον κόσμο υπάρχουν μόλις τρεις εταιρείες που διαθέτουν τέτοια πλοία. Είναι η Dynagas που είναι ελληνικών συμφερόντων, η ιαπωνικής Mitsui O.S.K. Lines και η αμερικανοκαναδική Stonepeak / Seapeak. Εάν λοιπόν απαγορευτεί σε ευρωπαϊκά πλοία η μεταφορά LNG σε τρίτες χώρες, τότε τη θέση της Dynagas θα την καταλάβουν οι άλλες δυο εταιρείες.
Δηλαδή τα φορτία θα συνεχίσουν να μεταφέρονται από τη Ρωσία προς τις «τρίτες αγορές» προς τις οποίες δεν υπάρχει απαγόρευση. Απλά θα έχει αλλάξει ο μεταφορέας. Αφού το μεταφορικό έργο θα έχει περάσει σε μη ευρωπαϊκά χέρια.Εν τω μεταξύ όταν αναφερόμαστε σε μεταφορά ρωσικού LNG σε τρίτες χώρες, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ήδη παρατηρείται μια κατακόρυφη πτώση της τάξης του -84% των ροών LNG προς τις ασιατικές αγορές, κυρίως λόγω των φόβων για την επιβολή δυτικών κυρώσεων.
Δηλαδή η απαγόρευση θα ισχύσει σε μια αγορά που παρουσιάζει ήδη σημάδια έντονης συρρίκνωσης. Οπότε εύκολα μπορεί να καταλήξει κάποιος στο συμπέρασμα, ότι όλα αυτά γίνονται για να πληγεί η ελληνόκτητη ναυτιλία. Η οποία ως γνωστόν βρίσκεται στο στόχαστρο των Βρυξελλών εδώ και πολλά χρόνια.
Τα φορτία Yamal LNG έρχονται κανονικά στην ΕΕ
Το παράδοξο είναι ότι όλα αυτά σχεδιάζονται, τη στιγμή που σήμερα το 97% των φορτίων LNG από το Yamal, σύμφωνα με ανάλυση του οίκου Kpler, καταλήγει στις χώρες της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα 136 από τα 140 φορτία ρωσικού LNG που ξεκίνησαν από τον Αρκτικό Κύκλο, μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026, παραδόθηκαν σε ευρωπαϊκά λιμάνια, όπως του Zeebrugge στο Βέλγιο και της Dunkerque και Montoir στη Γαλλία. Με τα συνολικά έσοδα της Μόσχας να ξεπερνούν τα $6,8 δισ. Δηλαδή γίνεται τόση φασαρία που εστιάζει στον διασυρμό της ελληνόκτητης ναυτιλίας για το 3% της παραγωγής του Yamal LNG, όταν η Γαλλία παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ρωσικού LNG, έχοντας παραλάβει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 51 φορτία, με περίπου 3,7 εκατ. τόνους, το Βέλγιο δεύτερος στη σειρά, με 37 φορτία, με περίπου 2,9 εκατ. τόνους και η Ισπανία τρίτη, με 34 φορτία, περίπου με 2,7 εκατ. τόνους.
Ποιος τιμωρείται στην ουσία; Η Ρωσία ή η Ελλάδα;
Δηλαδή, οι Βρυξέλες προτίθενται να τιμωρήσουν τον «μεταφορέα» του 3% της παραγωγής του Yamal LNG , που είναι η ελληνόκτητη ναυτιλία, αλλά όχι τον «τελικό χρήστη» του 97% της αντίστοιχης παραγωγής, δηλαδή τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Λησμονώντας ότι η ναυτιλία της ΕΕ που είναι κυρίως ελληνική αντιπροσωπεύει πάνω από το 34% του παγκόσμιου στόλου σε όρους ολικής χωρητικότητας σε όλες τις κατηγορίες πλοίων. Ποσοστό υπερδιπλάσιο από τη συμμετοχή της ΕΕ στο παγκόσμιο ΑΕΠ, που ανέρχεται στο 15%. Δηλαδή η ευρωπαϊκή και ελληνική ναυτιλία, έχει υπερδιπλάσιο οικονομικό εκτόπισμα, σε σχέση με το αντίστοιχο βιομηχανικό και παραγωγικό. Και παρ’ όλα αυτά βάλλεται.
Όπως ανέφερε και ανώνυμος αξιωματούχος στο Reuters η Ευρώπη δεν θα πρέπει να καταλήξει να παραχωρεί ολόκληρους τομείς οικονομικής δραστηριότητας ή μερίδια αγοράς σε μη κοινοτικούς παράγοντες ως ακούσια συνέπεια της δικής της πολιτικής κυρώσεων. Τονίζοντας παράλληλα ότι οι κυρώσεις θα πρέπει να διαβρώνουν την οικονομική ικανότητα της Ρωσίας, αλλά να μην προσφέρουν στρατηγικά οφέλη προς τρίτα μέρη εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Άλλωστε οι κυρώσεις κατά της Μόσχας στην ουσία μπορεί να είναι επιτυχημένες μόνο όταν μειώνουν δραστικά τα έσοδα της Ρωσίας, όταν δεν αφήνουν εύκολα «παραθυράκια» (μέσω Κίνας ή άλλες μη ευρωπαϊκών χωρών) ώστε να παρακαμφθούν και όταν εφαρμόζονται από μια ευρεία συμμαχία χωρών πάνω σε ένα μεγάλο φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων.Σε διαφορετική περίπτωση εξυπηρετούν άλλα συμφέροντα, χωρίς να πετυχαίνουν τον κεντρικό ευρωπαϊκό πολιτικό στόχο που δεν είναι άλλος από την οικονομική αποδυνάμωση της ρωσικής πολεμικής μηχανής.
To Liberal απευθύνθηκε σε δύο ανθρώπους της αγοράς προκειμένου να μιλήσουν για την στοχοποίηση της ελληνικής ναυτιλίας.
Δημήτρης Πατρίκιος, επικεφαλής Ελλάδας και Med Cluster στην V. Ships και την INTERTANKO
«Η Ελλάδα δεν αμφισβήτησε συνολικά την ανάγκη άσκησης πίεσης στη Ρωσία. Η ένστασή της αφορούσε συγκεκριμένη πρόβλεψη του 21ου πακέτου κυρώσεων, η οποία θα περιόριζε τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες από ευρωπαϊκές ναυτιλιακές επιχειρήσεις.
Η ελληνική θέση είναι ότι μια τέτοια απαγόρευση δεν θα σταματούσε κατ’ ανάγκη τη διακίνηση του ρωσικού LNG. Είναι πιθανότερο ότι το έργο θα μεταφερόταν σε πλοιοκτήτες και εταιρείες εκτός ΕΕ, κυρίως από την Κίνα, την Ιαπωνία ή άλλες ασιατικές χώρες.
Με άλλα λόγια, η Ρωσία θα μπορούσε να συνεχίσει να εξάγει LNG, αλλά η ευρωπαϊκή ναυτιλία θα έχανε το μεταφορικό έργο. Αυτό θα σήμαινε ότι η κύρωση θα προκαλούσε άμεση ζημία σε ευρωπαϊκές εταιρείες χωρίς αντίστοιχη ή επαρκή μείωση των ρωσικών εσόδων.
Η Ελλάδα είναι μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις παγκοσμίως στη μεταφορά LNG και ανταγωνίζεται άμεσα στόλους από την Ιαπωνία, την Κίνα και τις ΗΠΑ. Η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε ότι οι κυρώσεις πρέπει να είναι προσεκτικά στοχευμένες, ώστε να πλήττουν τη ρωσική οικονομία και όχι να δημιουργούν στρατηγικά πλεονεκτήματα για μη ευρωπαϊκούς ανταγωνιστές.
Το 21ο πακέτο περιλαμβάνει ευρύτερα μέτρα κατά ρωσικών τραπεζών, δικτύων κρυπτονομισμάτων, παραγωγής μη επανδρωμένων συστημάτων, εμπόρων πετρελαίου και διυλιστηρίων. Ωστόσο, επειδή οι ευρωπαϊκές κυρώσεις απαιτούν ομοφωνία, οι αντιρρήσεις της Ελλάδας, της Αυστρίας και άλλων κρατών οδήγησαν στην προσωρινή αναβολή της απόφασης.
Οι Βρυξέλλες οδηγούνται σε αυτές τις κινήσεις επειδή επιδιώκουν να μειώσουν τα έσοδα που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική οικονομία και να περιορίσουν τη δυνατότητα της Μόσχας να διαθέτει πετρέλαιο και φυσικό αέριο στις διεθνείς αγορές.
Η πολιτική λογική είναι κατανοητή. Το ζήτημα είναι η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής.
Μια κύρωση είναι επιτυχημένη όταν:
- μειώνει μετρήσιμα τα έσοδα της Ρωσίας,
- δεν μπορεί εύκολα να παρακαμφθεί,
- εφαρμόζεται από ευρύ συνασπισμό χωρών,
- και δεν μεταφέρει απλώς την οικονομική δραστηριότητα από ευρωπαϊκές σε κινεζικές ή άλλες μη ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Εάν επιβάλλεται μόνο από την ΕΕ, ενώ άλλες μεγάλες ναυτιλιακές δυνάμεις δεν συμμετέχουν, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος το κενό να καλυφθεί άμεσα από ανταγωνιστές. Η Ελλάδα, επομένως, δεν υποστήριξε ότι δεν πρέπει να υπάρχουν κυρώσεις. Υποστήριξε ότι πρέπει να είναι στοχευμένες, εφαρμόσιμες και να μην υπονομεύουν τη στρατηγική θέση της ευρωπαϊκής ναυτιλίας.
Το κοινό στοιχείο τόσο στο ETS όσο και στις κυρώσεις είναι η απουσία ενός πραγματικά παγκόσμιου πλαισίου και μια Ευρωπαϊκής πολιτικής που θα προστατεύει την ανταγωνιστικότητα των Ευρωπαϊκών και κατ’ επέκταση Ελληνικών ναυτιλιακών εταιριών.
Η ναυτιλία είναι διεθνής δραστηριότητα. Περιφερειακοί κανόνες μπορούν να λειτουργήσουν μόνο όταν σχεδιάζονται με τρόπο που αποτρέπει τη διαρροή άνθρακα (carbon leakage), τη μεταφορά επιχειρηματικής δραστηριότητας και την απώλεια ανταγωνιστικότητας.
Η Ευρώπη επιδιώκει την πράσινη μετάβαση και την οικονομική πίεση προς τη Ρωσία. Πρέπει όμως να εξετάζει όχι μόνο την πρόθεση κάθε μέτρου, αλλά και το πραγματικό τελικό του αποτέλεσμα στην Ευρωπαϊκή οικονομία και επιχειρήσεις και την διεθνή ανταγωνιστικότητα τους.
Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να περιορίζεται η ευρωπαϊκή ναυτιλία, ενώ το ίδιο μεταφορικό έργο, οι ίδιες εκπομπές και οι ίδιες ενεργειακές ροές μεταφέρονται απλώς σε ανταγωνιστές εκτός Ευρώπης.
Δεν χρειάζεται να πυροβολούμε τα πόδια μας για να χορεύουν οι άλλοι».
Ορέστης Ομράν, διεθνής δικηγόρος- πρόεδρος του Synergia
«Το ελληνικό μπλόκο στο 21ο πακέτο κυρώσεων δεν συνιστά αμφισβήτηση της ευρωπαϊκής πολιτικής απέναντι στη Ρωσία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη εγκρίνει είκοσι διαδοχικά πακέτα κυρώσεων με την ομόφωνη στήριξη των κρατών-μελών, επιδιώκοντας να περιορίσει τις οικονομικές δυνατότητες της Μόσχας και να ενισχύσει την πίεση για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Η επιμονή των Βρυξελλών για νέα μέτρα εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική: όσο η σύγκρουση συνεχίζεται, η ΕΕ αναζητά τρόπους να κλείσει τα κενά των υφιστάμενων κυρώσεων και να περιορίσει περαιτέρω τις πηγές εσόδων της Ρωσίας. Ωστόσο, η συζήτηση γύρω από το 21ο πακέτο ανέδειξε και μια λιγότερο προβεβλημένη διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής. Οι ενστάσεις που διατυπώθηκαν δεν προήλθαν μόνο από την Ελλάδα, αλλά και από άλλα κράτη-μέλη, αποκαλύπτοντας ότι η ευρωπαϊκή συναίνεση γίνεται ολοένα δυσκολότερη όσο οι κυρώσεις επεκτείνονται σε τομείς που επηρεάζουν άμεσα ζωτικά οικονομικά συμφέροντα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική στάση δεν μπορεί να θεωρηθεί παράλογη. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι οι προτεινόμενοι περιορισμοί στη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες ενδέχεται να πλήξουν δυσανάλογα τον ελληνικό και ευρωπαϊκό ναυτιλιακό κλάδο μεταφέροντας δραστηριότητες και μερίδια αγοράς σε ανταγωνιστές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς αντίστοιχο πλήγμα για τη ρωσική οικονομία.
Η ουσία του ζητήματος δεν βρίσκεται στο αν πρέπει να συνεχιστεί η πίεση προς τη Μόσχα, αλλά στο κατά πόσο οι νέες κυρώσεις εξακολουθούν να υπηρετούν αποτελεσματικά αυτόν τον σκοπό. Η ελληνική παρέμβαση επαναφέρει μια εύλογη αρχή στο ευρωπαϊκό τραπέζι: οι κυρώσεις οφείλουν να επιβαρύνουν πρωτίστως εκείνον στον οποίο απευθύνονται. Σε διαφορετική περίπτωση, η Ευρώπη κινδυνεύει να μετατρέψει ένα εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης σε παράγοντα υπονόμευσης της δικής της ανταγωνιστικότητας».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου