Καθώς η Ρουμανία παραμένει χωρίς κυβέρνηση από τον περασμένο Απρίλιο και όλοι αναζητούν τα αίτια αυτής της πρωτοφανούς και με μεγάλη διάρκεια πολιτικής κρίσης, η «εποχή Κοβέσι» επανέρχεται ξανά και ξανά.
Κάθε άλλο παρά τυχαία, η Λία Σαβονέα, πρόεδρος του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου (αντίστοιχου του Αρείου Πάγου) της Ρουμανίας, επέλεξε να υπενθυμίσει τις μεγάλες πληγές που βασάνισαν τη χώρα τις τελευταίες δύο δεκαετίες...
Η αφορμή ήταν ο εορτασμός της Ημέρας Δικαιοσύνης, που στη Ρουμανία γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή του Ιουλίου. Αλλά το μήνυμα της Προέδρου του ρουμανικού Αρείου Πάγου δεν ήταν καθόλου τυπικό. Ήταν ένα καθαρά πολιτικό μήνυμα καταδίκης μεθόδων χειραγώγησης και κατάργησης της διάκρισης των εξουσιών.
«Σήμερα, περισσότερο από ποτέ», αναφέρει στην αρχή της δήλωσής της η Λία Σαβονέα, «έχουμε την υποχρέωση να υπερασπιστούμε την πραγματική ανεξαρτησία του δικαστή. Κανένας δικαστής δεν πρέπει να κρίνει υπό την πίεση του φόβου, των στιγμιαίων συμφερόντων, των δημόσιων εκστρατειών ή των σχέσεων εξουσίας που αναπτύσσονται εκτός της αίθουσας του δικαστηρίου. Η εσωτερική ελευθερία του δικαστή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εγγυήσεις της ελευθερίας του πολίτη, επειδή η ανεξαρτησία του δικαστή δεν είναι προνόμιο του δικαστή, αλλά δικαίωμα κάθε προσώπου που προσέρχεται στο δικαστήριο».
Και είναι αλήθεια ότι αυτό που προσπάθησε να κάνει η κ. Κοβέσι είναι να γίνει το φόβητρο της Ευρώπης, συσσωρεύοντας «υποθέσεις», εκδίδοντας αποφάσεις πριν από την ετυμηγορία της ίδιας της Δικαιοσύνης και χρησιμοποιώντας επιθετική ρητορική και υπερπροβολή του «έργου» της.
Όχι στην χρήση αθέμιτων μέσων από τη Δικαιοσύνη
Αμέσως μετά, η κ. Σαβονέα γίνεται ακόμη πιο ξεκάθαρη:
«Οι εμπειρίες των τελευταίων δεκαετιών μας έχουν δείξει ότι το Κράτος Δικαίου μπορεί να είναι ευάλωτο όχι μόνο στη διαφθορά, αλλά και στον πειρασμό να καταπολεμηθεί η διαφθορά με μέσα που αποδυναμώνουν τις θεμελιώδεις εγγυήσεις μιας δίκαιης δίκης. Καμία αιτία, όσο θεμιτή κι αν είναι, δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη μείωση της ανεξαρτησίας του δικαστή, την παρέμβαση στο δικαίωμα υπεράσπισης, τη σχετικοποίηση του τεκμηρίου αθωότητας ή τη μετατροπή της θεσμικής αποτελεσματικότητας σε αξία ανώτερη από τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες».
Με λίγα λόγια φωτογραφίζει αυτό που έχει συμβεί σε όλη την Ευρώπη, αλλά που στην Ελλάδα το ζήσαμε στο πετσί μας: Κατάργηση του τεκμηρίου αθωότητας και παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων μέσω διαπόμπευσης, στο όνομα μιας «αποτελεσματικότητας» που μοιραία καταλήγει σε θεσμικά αδιέξοδα, αλλά παρεμβάσεις στην εκτελεστική και στη νομοθετική εξουσία.
Η Δικαιοσύνη δεν ασχολείται μόνο με τους ενόχους, αλλά και με τους αθώους
Μάλιστα, ενώ η Κοβέσι αναζητεί συνεχώς ενόχους ακόμη και εκεί που δεν υπάρχουν, η Σαβονέα επιμένει ότι η Δικαιοσύνη πρέπει επίσης να συνεχίσει να ασχολείται με την προστασία των αθώων, όχι μόνο με την απόδοση ευθυνών στους ενόχους.
Αναφέρει συγκεκριμένα:
«Έχουμε καθήκον να αναγνωρίσουμε ότι πίσω από κάθε δικαστικό σφάλμα κρύβονται άνθρωποι, οικογένειες, καριέρες και πεπρωμένα. Επομένως, η Δικαιοσύνη πρέπει πάντα να ενδιαφέρεται όχι μόνο για την απόδοση ευθυνών στους ενόχους, αλλά και για την προστασία των αθώων, την υπεράσπιση των δικαιωμάτων κάθε ατόμου και την αποκατάσταση της ισορροπίας που έχει διαταράξει η σύγκρουση. Η δύναμη μιας δημοκρατικής κοινωνίας δεν μετριέται από τη σοβαρότητα της καταστολής, αλλά από την ικανότητά της να εγγυάται ότι κανένας πολίτης δεν θα στερηθεί την ελευθερία, την αξιοπρέπεια, τα δικαιώματά του, καθώς και μια δίκαιη δίκη».
Σ’ αυτό το «κείμενο περισυλλογής», όπως το ονόμασε, η Λία Σαβονέα ανέφερε επίσης ότι μια πραγματικά ανεξάρτητη δικαστική εξουσία είναι αυτή στην οποία η νομική κοινότητα κατανοεί ότι η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της αποτελεί κοινή και διαρκή υποχρέωση. Και θύμισε τις οδυνηρές εμπειρίες του παρελθόντος:
Οι «εμπειρίες του παρελθόντος»
«Ομοίως, οι εμπειρίες του παρελθόντος μας δείχνουν την ανάγκη να αναπτύξουμε μια αυθεντική κουλτούρα αλληλεγγύης μεταξύ των νομικών επαγγελμάτων. Δικαστές, εισαγγελείς, δικηγόροι, ακαδημαϊκοί, καθώς και όλα τα επαγγέλματα που συμμετέχουν στην απονομή της Δικαιοσύνης, έχουν κοινή ευθύνη να υπερασπίζονται την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης κάθε φορά που αυτή τίθεται σε κίνδυνο. Μια πραγματικά ανεξάρτητη Δικαιοσύνη δεν είναι αυτή στην οποία ο δικαστής αφήνεται μόνος του απέναντι στις πιέσεις, αλλά μια στην οποία ολόκληρη η νομική κοινότητα κατανοεί ότι η υπεράσπιση της ανεξαρτησίας της είναι μια κοινή και μόνιμη υποχρέωση».
Και συνεχίζει:
«Η Ημέρα Δικαιοσύνης πρέπει επίσης να είναι μια ημέρα θεσμικής μνήμης», επειδή «ένα ώριμο σύστημα Δικαιοσύνης είναι αυτό που έχει το θάρρος να εξετάσει τόσο τις επιτυχίες όσο και τα λάθη του, να μάθει από τις εμπειρίες του παρελθόντος και να ενισχύει μόνιμα τους μηχανισμούς προστασίας του έναντι οποιασδήποτε μορφής κακοποίησης, ανεξάρτητα από την προέλευσή της».
Μέχρι στιγμής, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όχι μόνο δεν έχει αναγνωρίσει τα λάθη της, αλλά συνεχίζει να επιτίθεται με έναν καταγγελτικό λόγο σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, την ώρα που όλα τα δικαστήρια των ευρωπαϊκών χωρών απορρίπτουν την μια «υπόθεση» μετά την άλλη.
Η Δικαιοσύνη υπάρχει για τον πολίτη και τις αξίες του Κράτους Δικαίου
Καταλήγοντας, η πρόεδρος Σαβονέα ξεκαθαρίζει πως στην απονομή της Δικαιοσύνης δεν χωρούν προσωπικές στρατηγικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις:
«Πάνω απ' όλα, ωστόσο, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι στο επίκεντρο των αποφάσεων της Δικαιοσύνης δεν βρίσκονται οι θεσμοί, οι στατιστικές, οι σταδιοδρομίες ή οι διαφορές μεταξύ των αρχών. Στο κέντρο της δικαιοσύνης βρίσκεται ο πολίτης. Όλες οι συνταγματικές εγγυήσεις, όλοι οι διαδικαστικοί κανόνες και όλες οι απαιτήσεις σχετικά με την ανεξαρτησία του δικαστή υπάρχουν για την προστασία του ατόμου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων του. Η Δικαιοσύνη υπάρχει για τον πολίτη και η νομιμότητά της πηγάζει από την ικανότητα υπεράσπισης της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων του».
Γι’ αυτό και αισθάνθηκε την ανάγκη να ευχαριστήσει το σύνολο του δικαστικού προσωπικού της Ρουμανίας:
«Το έργο του καθενός είναι απαραίτητο για τη λειτουργία μιας ανεξάρτητης και αποτελεσματικής δικαστικής εξουσίας. Ταυτόχρονα, μεταφέρω τον σεβασμό και την εκτίμησή μου σε όλους όσους υπηρέτησαν και συνεχίζουν να υπηρετούν τη Δικαιοσύνη με τιμή, πίστη στο νόμο και αφοσίωση στις αξίες του Κράτους Δικαίου».
Οι χειροπέδες ως αξεσουάρ του «παράλληλου κράτους»
Στη Ρουμανία δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η Λία Σαβονέα, με το μήνυμά της αυτό, καταδίκασε – χωρίς να αναφέρει ονόματα, αλλά περιγράφοντας πρακτικές – το περίφημο δίδυμο Κοβέσι – Κολντέα (στρατηγός, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών (SRI), διάδοχη υπηρεσία της Securitate του Τσαουσέσκου). Τον καιρό που η Κοβέσι ήταν επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς (DNA), είναι κοινό μυστικό ότι οι δυο τους συνεργάζονταν στενά, τυλίγοντας όποιον ήθελαν σε μια κόλλα χαρτί.
Το αγαπημένο αξεσουάρ του διδύμου ήταν οι… χειροπέδες. Γι’ αυτό και στη Ρουμανία θεωρούνται πρωταγωνιστές ενός «παράλληλου κράτους», που (όπως αναφέρει και η Σαβονέα) σχετικοποιούσε το τεκμήριο αθωότητας και είχε μετατρέψει μια δήθεν «θεσμική αποτελεσματικότητα» σε αξία ανώτερη από τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες.
Εκείνη την εποχή οι συλλήψεις γίνονταν αντικείμενο δημοσίου θεάματος, τα ονόματα των υπόπτων γίνονταν αντικείμενο διαρροών στον Τύπο, διατηρούνταν οι περίφημοι «κίτρινοι φάκελοι» με στοιχεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ανά πάσα στιγμή. Γι’ αυτό και η Σαβονέα μιλά σήμερα για «δημόσιες εκστρατείες» και «σχέσεις εξουσίας».
Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο πρώην πρόεδρος Μπασέσκου έχει δημόσια παραδεχθεί ότι η απόφασή του να οδηγήσει δύο τόσο νέους ανθρώπους όπως η Κοβέσι και ο Κολντέα σε τόσο κρίσιμες θέσεις ήταν το μεγαλύτερο σφάλμα του.
(Επ’ αυτού η Κοβέσι έχει απαντήσει προκλητικά πως «είμαστε υποχρεωμένοι να ζούμε με τα λάθη μας»).
Τους αποκαλούσαν «κλέφτες» και μετά πήγαιναν στο αρχείο!
Πριν από δύο χρόνια μάλιστα, τον Αύγουστο του 2024, ο Μπασέσκου είχε δηλώσει πως η Κοβέσι χειραγωγούσε τον Τύπο, δίνοντας οδηγίες για το πώς να χειριστεί τις υποθέσεις που διερευνούσαν οι εισαγγελείς.
Όπως είχε πει μιλώντας στο RTV:
«Δεν έχω τίποτα εναντίον του δημόσιου διαλόγου, αλλά πρέπει να γίνεται σωστά και δεν πρέπει να ασκούνται πιέσεις στα δικαστήρια, όπως γινόταν επί της εποχής της κας Κοβέσι, με την υποστήριξη του Τύπου, στον οποίο η κα Κοβέσι έδωσε μερικές χάντρες. Στην τηλεόραση και στον γραπτό Τύπο, όλοι έλεγαν «Ο Κλέφτης», «Ο Ληστής», και μετά, όταν έφτασαν στον δικαστή, πολλές από τις υποθέσεις τέθηκαν στο αρχείο. Κινδυνεύουμε να βρεθούμε στην ίδια κατάσταση».
Αποδείχθηκε προφητικός. Τον περασμένο Ιούνιο, η DNA απήγγειλε κατηγορίες κατά του προερχόμενου από τους Φιλελεύθερους δημάρχου Βουκουρεστίου Σιπριάν Τσιούκου για υπόθεση διαφθοράς.
Στην παρέμβασή του, ο Βίκτορ Πόντα, σοσιαλιστής πρώην πρωθυπουργός που βρέθηκε στη φυλακή και αθωώθηκε μετά από οκτώ χρόνια απίστευτης ταλαιπωρίας, είπε, απευθυνόμενος στον Τσιούκου:
«Πάρε λεμόνι και ξύδι, θα σου έρθει η επιθυμία να κάνεις εμετό!». Κάνοντας έναν παραλληλισμό με την δική του «υπόθεση» (2015), ο Πόντα δήλωσε πως και αυτός στοχοποιήθηκε από μια έρευνα την οποία εξακολουθεί να θεωρεί πολιτικά υποκινούμενη, μια «πολιτική κατασκευή» με στόχο την απομάκρυνσή του από την ηγεσία της κυβέρνησης.
Πόντα: Ήμουν ηλίθιος, κανένας μπάσταρδος δεν είπε μια «συγγνώμη»!
Είπε επίσης, ότι ο Τσιούκου δεν πρέπει να επαναλάβει το δικό του λάθος και να παραιτηθεί από το αξίωμά του μόνο και μόνο επειδή βρίσκεται υπό ποινική έρευνα:
«Ο Δήμαρχος του Βουκουρεστίου, ο Τσιούκου, στην DNA... επιτρέψτε μου να σας πω, δεν μπορώ, θα πεθάνω αν δεν σας το πω! Ήμουν στη θέση του Τσιούκου. Πέρασα οκτώ χρόνια στο δικαστήριο, όλοι με αθώωσαν, οκτώ δικαστές είπαν ότι ήμουν αθώος. Κανείς δεν μου επέστρεψε τη θέση του πρωθυπουργού, κανείς δεν είπε καν μια «συγγνώμη». Οπότε ο Τσιούκου κάνει πολύ καλά που δεν παραιτείται, για να φροντίσει το δημαρχιακό του γραφείο, γιατί μετά από αυτό θα μείνει κορόιδο και οι άλλοι θα τον περιγελούν. Φέρθηκα σαν ηλίθιος. Αλλά θέλω να σας πω κάτι άλλο. Όλοι αυτοί οι μπάσταρδοι ούρλιαζαν ότι ο Πόντα πρέπει να παραιτηθεί. Εξαιτίας σας, ξεδιάντροποι ψεύτες, ο κόσμος έχει έρθει να ψηφίσει ακραίες λύσεις, να ψηφίσει οτιδήποτε μόνο και μόνο για να σας ξεφορτωθεί».
Υποστηρίζει ότι τώρα οι ίδιοι άνθρωποι τάσσονται υπέρ του Τσιούκου, γράφοντας σε ανάρτησή του:
«Δεν ντρέπεστε καθόλου, οχιές; Έχει πει ποτέ κανείς από εσάς ότι αυτό που έκανε η Κοβέσι στον Πόντα ήταν κακό, ώστε να μπορείτε τώρα να λέτε ότι αυτό που συμβαίνει στον Τσιούκου είναι κακό; Δεν θα πεθάνετε αν γίνετε αντικειμενικοί για μια φορά στη ζωή σας»!
Σ’ αυτήν την κατάσταση έχει φέρει τη Ρουμανία η Δικαιοσύνη α λα Τσαουσέσκου…
Σοφία Βούλτεψη
* Η Σοφία Βούλτεψη είναι βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών της ΝΔ και δημοσιογράφος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου