- «Λουκέτο» και εκκαθάριση σε 131 funds. Πιο συγκεκριμένα η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας -SPK- αποφάσισε το κλείσιμο και την εκκαθάριση 131 επενδυτικών funds με κεφάλαια άνω των 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κάτι που επηρεάζει περίπου 350.000 επενδυτές.
- Προκειμένου να αποφευχθεί ο συστημικός κίνδυνος δύο μεγάλες τουρκικές τράπεζες ανέλαβαν τη διαχείριση και την ομαλή ρευστοποίηση αυτών των κεφαλαίων.
Ο Μεχμέτ Σιμσέκ δήλωσε ότι η εκκαθάριση αυτή δεν θα ασκήσει περαιτέρω πιέσεις στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης, καθώς οι ρυθμιστικές αλλαγές που ψηφίστηκαν τον Αύγουστο και θα αναλύσουμε παρακάτω, θωρακίζουν πλέον την αγορά από τον κίνδυνο μετάδοσης.
Την ίδια στιγμή αξίζει να αναφερθεί ότι οι αρχές έχουν εντοπίσει ύποπτες, μαζικές κινήσεις κεφαλαίων και ξεκίνησαν έρευνες για χειραγώγηση της αγοράς, προχωρώντας μάλιστα στη σύλληψη και την ανακριτική εξέταση δεκάδων ατόμων και στελεχών της αγοράς.
Το θετικό είναι ότι μετά την ανακοίνωση των κρατικών μέτρων, ο δείκτης BIST 100 παρουσίασε μια μικρή ανάκαμψη, μαζεύοντας ένα μέρος των μεγάλων απωλειών της εβδομάδας.
Η κατάσταση όμως παραμένει υπό στενή παρακολούθηση, καθώς οι δικαστικές έρευνες για τις εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων όπως η Tera Portföy, η Pusula Portföy κ.α, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη.
Δεδομένου ότι όσα διαδραματίστηκαν αυτή την εβδομάδα στον χρηματοοικονομικό τομέα της Τουρκίας εμπεριέχουν ένα χρήσιμο μάθημα για όλους, από επενδυτές και διαχειριστές μέχρι ρυθμιστικές αρχές, έχει ενδιαφέρον να δούμε τα αίτια και τις καίριες λεπτομέρειες που οδήγησαν στο mini κραχ. Πόσο μάλλον από τη στιγμή που η αδυναμία των funds να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους και ο πανικός που ακολούθησε οφείλονται σε έναν θανάσιμο συνδυασμό καθυστερημένων στη θέσπιση τους ρυθμιστικών αλλαγών, ελλιπούς διαχείρισης κινδύνου, αλλά και «ύποπτης» διαχείρισης.
Τα αίτια που οδήγησαν στο κραχ
- Ένα από τα πρώτα αίτια είναι η καταστρατήγηση της θεμελιώδους αρχής στη διαχείριση κεφαλαίων, ήτοι της διασφάλισης της ρευστότητας. Πολλά funds είχαν επιλέξει να τοποθετηθούν κατά κόρον σε μετοχές χαμηλής εμπορευσιμότητας.
Ένα fund όμως πρέπει ανά πάσα στιγμή να μπορεί να μετατρέψει τα περιουσιακά στοιχεία σε μετρητά, ώστε να είναι σε θέση να πληρώσει τους επενδυτές που θέλουν να ρευστοποιήσουν τα μερίδια τους και να αποχωρήσουν.
Στην περίπτωση της Τουρκίας, το γεγονός ότι παραβιάστηκε αυτή η βασική αρχή δεν ήταν ένα απλό λάθος, αλλά από ότι φαίνεται το αποτέλεσμα συστηματικής κακοδιαχείρισης και παράνομων πρακτικών, εξ ’ου και οι δικαστικές έρευνες.
Πολλά από αυτά τα funds όπως των εταιρειών Pusula και Tera, είχαν καταγράψει μυθικές αποδόσεις το προηγούμενο διάστημα, προσελκύοντας μαζικά κεφάλαια από μικροεπενδυτές. Ωστόσο, αντί να επενδύουν σε ασφαλείς ή εύκολα ρευστοποιήσιμες μετοχές, είχαν «παρκάρει» τεράστια ποσά σε μετοχές με πολύ χαμηλό όγκο συναλλαγών. Όταν αυτές οι συγκεκριμένες μετοχές άρχισαν να υποχωρούν απότομα, τα funds δεν μπορούσαν να τις πουλήσουν για να βρουν μετρητά, καθώς δεν υπήρχαν αγοραστές.
Γιατί όμως οι διαχειριστές αυτών των funds αγνόησαν τον χρυσό κανόνα της διασφάλισης ρευστότητας;
Καταρχάς έπεσαν στην παγίδα του «κυνηγιού των αποδόσεων».
Στο περιβάλλον του υψηλού πληθωρισμού της Τουρκίας, οι επενδυτές πίεζαν μόνιμα για τεράστιες αποδόσεις.
Οι μετοχές των blue chips όμως που έχουν υψηλή ρευστότητα, προσέφεραν χαμηλότερες αποδόσεις. Αντίθετα, οι μετοχές μικρών, «ρηχών» εταιρειών μπορούσαν εύκολα να διπλασιάσουν την αξία τους σε λίγες μέρες. Οι διαχειριστές εν ολίγοις θυσίασαν συνειδητά τη ρευστότητα στον βωμό του εύκολου και γρήγορου κέρδους για να δείχνουν εντυπωσιακά νούμερα.
Σύμφωνα μάλιστα με τις δικαστικές έρευνες, ορισμένα funds δεν λειτουργούσαν με επενδυτικά κριτήρια, αλλά ως «οχήματα» χειραγώγησης.
Οι διαχειριστές αγόραζαν το μεγαλύτερο μέρος των μετοχών μιας μικρής εταιρείας με μικρή εμπορευσιμότητα. Καθώς οι πωλητές και οι αγοραστές ήταν «μετρημένοι» λοιπόν, ανέβαζαν τεχνητά την τιμή της μετοχής στα ύψη.
Όλα πήγαιναν καλά, όσο κανείς δεν ζητούσε να πουλήσει. Όταν όμως αρκετοί επενδυτές συνωστίσθηκαν στο ταμείο, ο «βασιλιάς» αποδείχθηκε γυμνός.
Επίσης σοβαρές παραβάσεις είχαν γίνει στα Money Market Funds, ένα προϊόν που οι επενδυτές θεωρούν «ασφαλές καταφύγιο» άμεσης ρευστότητας, και ως εκ τούτου τοποθετούν τα χρήματά τους θεωρώντας ότι είναι 100% ρευστοποιήσιμα ανά πάσα στιγμή.
Πολλοί διαχειριστές όμως όπως εκείνοι της Pusula Portföy παραβίασαν το καταστατικό και τη νομοθεσία: πήραν τα «ζεστά» μετρητά από αυτά τα υποτιθέμενα ασφαλή κεφάλαια και τα χρησιμοποίησαν παράνομα για να αγοράσουν τις μη ρευστοποιήσιμες, προβληματικές μετοχές που οι ίδιοι υποστήριζαν. Όταν το σύστημα κατέρρευσε, αποκαλύφθηκε ότι τα ταμεία ήταν άδεια από μετρητά και γεμάτα από μετοχές που δεν ήθελε να αγοράσει κανείς.
Εν ολίγοις, αρκετοί διαχειριστές παραβίασαν τους πιο βασικούς κανόνες διαχείρισης κινδύνου μετατρέποντας τα funds σε μια ωρολογιακή βόμβα για ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς παρενέβη σχεδόν βίαια.
- Άλλη μια αιτία που οδήγησε στο mini κραχ ήταν οι αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τον Αύγουστο.
Οι αλλαγές αυτές σχεδιάστηκαν για να σταματήσουν ακριβώς τη χειραγώγηση μετοχών και να περιορίσουν το συστημικό ρίσκο, αλλά στην πράξη ανάγκασαν τα funds να προχωρήσουν σε βίαιες, αναγκαστικές πωλήσεις.
Βλέπετε, η SPK επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς σε τρεις βασικούς άξονες:
Ο πρώτος ήταν τα αυστηρά όρια συγκέντρωσης.
Τα Hedge Funds είχαν μέχρι τότε την ελευθερία να αγοράζουν τεράστια ποσοστά από μία μόνο μετοχή. Ο νέος κανόνας έβαλε κλιμακωτό πλαφόν στο ποσοστό των ελεύθερα διαπραγματεύσιμων μετοχών -free-float- μιας εταιρείας που επιτρέπεται να κατέχει ένα fund ή ένας όμιλος funds. Για παράδειγμα, αν μια εταιρεία έχει ελεύθερη διασπορά κάτω του 25%, ένα fund δεν μπορεί να κατέχει πάνω από το 8% αυτών των μετοχών.
Ο δεύτερος κανόνας αφορούσε τα Money Market Funds, τα οποία εφεξής υποχρεώθηκαν να διακρατούν τουλάχιστον το 10% του χαρτοφυλακίου τους σε κρατικά ομόλογα εσωτερικού χρέους ή τίτλους του Υπουργείου Οικονομικών, ενώ τέθηκε ανώτατο όριο 25% στις πράξεις reverse repo.
Απαγορεύτηκε επίσης στα funds να δανείζουν μετρητά χωρίς εξασφαλίσεις ή να κάνουν ύποπτες συναλλαγές με εταιρείες που συνδέονταν με τους ίδιους τους διαχειριστές τους. Ο σκοπός προφανής, να σταματήσει το τεχνητό «φούσκωμα» αποτιμήσεων.
Όπως γίνεται κατανοητό οι νέοι κανόνες χτύπησαν άμεσα το επιχειρηματικό μοντέλο συγκεκριμένων διαχειριστών, όπως οι Pusula, Tera, Hedef κ.ά.
Καθώς πολλά funds ξεπερνούσαν κατά πολύ τα νέα όρια συγκέντρωσης, έπρεπε να πουλήσουν άμεσα εκατομμύρια μετοχές για να συμμορφωθούν με τον νόμο. Οι σωρευτικές πωλήσεις όμως μετοχών χαμηλής εμπορευσιμότητας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση, με πολλές από αυτές να καταρρέουν στο χρηματιστηριακό ταμπλό.
Οι επενδυτές βλέποντας την πτώση του χρηματιστηρίου θορυβήθηκαν και άρχισαν να ζητούν ολοένα και περισσότερες πωλήσεις των μεριδίων τους, πυροδοτώντας ακόμα περισσότερο τον πανικό σε ολόκληρο το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης.
Και κάπως έτσι φτάσαμε στο κλασικό «Σπιράλ Θανάτου».
Μόλις η Pusula ανακοίνωσε επίσημα ότι αδυνατεί να πληρώσει εγκαίρως τους πρώτους επενδυτές που ζήτησαν ρευστοποίηση, ξεκίνησε το ντόμινο: Σχεδόν όλοι οι επενδυτές πανικοβλήθηκαν και έτρεξαν να αποσύρουν κι αυτοί τα χρήματά τους (fund run).
Για να βρουν απεγνωσμένα μετρητά, τα funds αναγκάστηκαν να ξεπουλήσουν ακόμα και τις «καλές», υγιείς μετοχές τους, οδηγώντας το Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης σε ελεύθερη πτώση.
Όταν πλέον η ζήτηση για μετρητά άγγιξε το 1 δισεκατομμύριο δολάρια μέσα σε μία μόνο ημέρα, το σύστημα «στέγνωσε» εντελώς, αναγκάζοντας το κράτος να παρέμβει για να σταματήσει τη μετάδοση της κρίσης στις τράπεζες.
Το συμπέρασμα εδώ είναι ότι η ρυθμιστική αρχή ουσιαστικά «ξεσκέπασε» μια φούσκα χειραγώγησης της αγοράς, αλλά η απότομη εφαρμογή των μέτρων στέγνωσε την αγορά από ρευστότητα, οδηγώντας στην κρατική παρέμβαση για την εκκαθάριση 131 funds.
Μαίρη ΒενέτηΑποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου