Σάββατο 3 Οκτωβρίου 2026

Τα μηνύματα Ρούμπιο για την επόμενη μέρα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων σε άμυνα και ενέργεια

Η διήμερη επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μ. Ρούμπιο στην Αθήνα την Τρίτη για τη σύγκληση του 6ου γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ αποτελεί κορυφαία ένδειξη του υψηλού επιπέδου των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, αλλά και μήνυμα στήριξης σε κρίσιμες επιλογές της χώρας σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία.
Η σημασία της επίσκεψης Ρούμπιο αποτυπώνεται και από το γεγονός ότι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, επέλεξε σε μία από τις όχι συχνές «εξόδους» προς την Ευρώπη να επισκεφθεί την Ελλάδα (στο ταξίδι συμπεριλαμβάνονται η Ισλανδία και η Πορτογαλία). 
Ο ίδιος ο Μ. Ρούμπιο θεωρείται αρχιτέκτονας της διαμόρφωσης της νέας πολιτικής προσέγγισης των ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς ήταν αυτός που, σε διακομματική συνεργασία με τον τότε Δημοκρατικό πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας Μ. Μενέντεζ, προώθησαν το 2019 τη νομοθεσία Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act, αναδεικνύοντας τη συμμαχία των ΗΠΑ με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, και το U.S.-Greece Defense and Interparliamentary Partnership Act (2021), που έδωσε ώθηση στην ελληνοαμερικανική συνεργασία στον αμυντικό τομέα.

Όμως η παρουσία του Μ. Ρούμπιο έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς είναι προσωπική επιλογή να έρθει στην Αθήνα εν μέσω μεγάλων περιφερειακών κρίσεων που απασχολούν την αμερικανική εξωτερική πολιτική, δίνοντας έτσι το μήνυμα ότι παραμένει συνεπής στην προσέγγισή του που οδήγησε σε αυτή την «άνοιξη» των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Και ο ίδιος δεν είναι ένας τυχαίος πολιτικός ή μια προσωπική επιλογή του προέδρου Τραμπ από τον στενό του κύκλο, αλλά είναι ένας κορυφαίος παράγοντας του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και πιθανότατα θα είναι ένας από εκείνους που θα διεκδικήσουν το χρίσμα στις επόμενες προεδρικές εκλογές...
Εγκαταλείποντας μάλιστα την παγιωμένη για χρόνια προσέγγιση της γραφειοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Μ. Ρούμπιο επέλεξε να έρθει στην Ελλάδα χωρίς να συνδυάσει την επίσκεψη αυτή με επίσκεψη στην Άγκυρα, κάτι που γίνεται με ιδιαίτερη ικανοποίηση δεκτό από την Αθήνα.


Η παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στη χώρα μας, που την Τρίτη θα έχει συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυρ. Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη, ενώ παράλληλα θα συνεδριάζουν και οι ομάδες του Στρατηγικού Διαλόγου, είναι ένα καθαρό μήνυμα ότι η Ελλάδα παραμένει στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ με αναβαθμισμένο ρόλο. 
Με τη βάση της Σούδας και τις στρατιωτικές διευκολύνσεις σε άλλες περιοχές της χώρας, με τον αναβαθμισμένο ρόλο της Αλεξανδρούπολης, με τον στρατηγικής σημασίας Κάθετο Αγωγό, με τα σημαντικά έργα διασυνδεσιμότητας, με την προβολή των σχημάτων περιφερειακής συνεργασίας των Τριμερών, ως παραγόντων ασφάλειας και σταθερότητας.

Στις συναντήσεις του με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών θα γίνει προφανώς μια γενική ανασκόπηση των διμερών σχέσεων και θα δοθούν κατευθύνσεις για περαιτέρω ώθηση σε όλους τους τομείς ενδιαφέροντος, αλλά θα βρεθούν στο τραπέζι και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, με έμφαση φυσικά στη Μ. Ανατολή και στην Αν. Μεσόγειο, αλλά και στις διατλαντικές σχέσεις, όπου η Αθήνα καθαρά έχει υποστηρίξει την ανάγκη διατήρησής τους προς όφελος τόσο των ΗΠΑ όσο και της Ευρώπης. 
Η ελληνική πλευρά θα έχει την ευκαιρία να παρουσιάσει στον Αμερικανό ΥΠΕΞ τις πρωτοβουλίες της χώρας μας στη Μ. Ανατολή, με την ισορροπημένη πολιτική που επιτρέπει τη συνύπαρξη της στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ με τις άριστες σχέσεις με τον Αραβικό κόσμο, αλλά και τη σημασία των Τριμερών συνεργασιών για τη δημιουργία ενός πλαισίου σταθερότητας στην Αν. Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο της συζήτησης αυτής θα υπάρξει αναφορά, φυσικά, για τον αποσταθεροποιητικό ρόλο της Τουρκίας και τις διαρκείς απειλές εναντίον της χώρας και τις αμφισβητήσεις της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας, κάτι που αποδυναμώνει τη Νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας και έρχεται και σε πλήρη αντίθεση με τις αρχές και τα συμφέροντα των ίδιων των ΗΠΑ.


Οι ευθείες απειλές της Τουρκίας για το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας (GSI) είναι ένα ζήτημα το οποίο αντιλαμβάνονται πλήρως στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το οποίο επανειλημμένα και για λόγους στρατηγικούς υποστηρίζει τέτοιας φιλοσοφίας έργα, που προσφέρουν, εκτός της ενεργειακής ασφάλειας, και σύνδεση του Ισραήλ με τον «έξω κόσμο», καθώς περικλείεται από όλες τις άλλες πλευρές από «μη φιλικές δυνάμεις».

Μεγάλο θέμα στις συνομιλίες αφορά στην ενεργειακή συνεργασία, με πρώτο στην ατζέντα το σημαντικό έργο του Κάθετου Αγωγού, ο οποίος συμβάλλει στον στρατηγικό στόχο των ΗΠΑ για ενεργειακή απεξάρτηση των Βαλκανίων και της Αν. Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, με την εναλλακτική προσφορά αμερικανικού LNG. 
Επίσης, το επόμενο διάστημα θα υπάρξουν δύο ορόσημα στην ενεργειακή συνεργασία των δύο χωρών, με την έναρξη γεωτρήσεων της EXXON MOBIL στο Οικόπεδο 2 του Ιονίου και των ερευνών της CHEVRON στο Ιόνιο και νοτίως της Κρήτης. 
Με την πολιτική πλέον στήριξη των ΗΠΑ στη δραστηριοποίηση των αμερικανικών κολοσσών στην ελληνική ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, ενισχύονται οι ελληνικές θέσεις έναντι αμφισβητήσεων που έχουν εγερθεί στην περιοχή από τη Λιβύη, με την επίκληση του λεγόμενου Τουρκολιβυκού Μνημονίου.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συζήτηση των αμυντικών σχέσεων, καθώς, πέραν των σημαντικών διευκολύνσεων που παρέχει η χώρα μας στις ΗΠΑ, τα εξοπλιστικά προγράμματα είναι στην κορυφή της ατζέντας, με το πρόγραμμα των F-35 να έχει μπει σε φάση υλοποίησης και το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των F-16 Viper να έχει σχεδόν ολοκληρωθεί.


Η Αθήνα επιδιώκει την αποδέσμευση από τις ΗΠΑ πρόσθετων ενισχύσεων και εξοπλισμών για τα F-16 Viper και τα F-35, αλλά είναι προφανές ότι η απόφαση αυτή θα εξαρτηθεί και από τις γενικότερες ισορροπίες που θέλουν να τηρήσουν οι ΗΠΑ στην περιοχή, και με δεδομένο ότι η Τουρκία παραμένει αποκλεισμένη από το πρόγραμμα των F-35. Όμως, οι Ε.Δ. έχουν μια σειρά ακόμη αιτημάτων για αποδέσμευση υλικού προς τη χώρα μας, και το οποίο αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερων συνεννοήσεων μεταξύ των Υπουργείων Άμυνας των δύο χωρών.

Στο Κοινό Ανακοινωθέν που θα εκδοθεί μετά την ολοκλήρωση του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται, εκτός από τη θετική αποτίμηση της μέχρι τώρα πορείας των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, να υπάρχει ισχυρή αναφορά για την ενίσχυση της συνεργασίας σε όλους τους προαναφερθέντες τομείς, αλλά και στον τομέα των επενδύσεων, του πολιτισμού και της εκπαίδευσης ,των εμπορικών ανταλλαγών και της συνεργασίας στην υψηλή τεχνολογία και το AI.

Δεν υπάρχουν σχόλια: