Αυτοί είναι οι παράγοντες που θωρακίζουν την ελληνική οικονομία κόντρα στο sell off στα ομόλογα
σύμφωνα με όσα δηλώνουν δύο διευθυντικά στελέχη της Fitch στο Liberal και τον Νίκο Ταμπακόπουλο.
Ποιες οι προκλήσεις στη μετά του Ταμείου Ανάκαμψης εποχή και πώς αξιολογείται η πορεία των ελληνικών τραπεζών.
Οι εκτιμήσεις των Greg Kiss, Director of Sovereign Ratings και Pau Labro, Director Financial Institutions Ratings...
Συνέντευξη στον Νίκο Ταμπακόπουλο
Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει δριμύτερη. Ποιες είναι οι προβλέψεις σας για τον πληθωρισμό και τις τιμές της ενέργειας;
Greg Kiss: Το παγκόσμιο σοκ στην προσφορά ενέργειας έχει οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό, ασθενέστερη ανάπτυξη και αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα. Οι αρνητικές επιπτώσεις της παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ενισχύθηκαν πρόσφατα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, για παράδειγμα μέσω των υψηλότερων αποδόσεων και των ασφαλίστρων κινδύνου στην Ευρωζώνη.
Η ελληνική οικονομία εισήλθε στο 2026 σε ισχυρή κυκλική θέση. Η ανάπτυξη του ΑΕΠ ήταν σταθερή, λίγο πάνω από το 2%, κατά την περίοδο 2023-2025, παρά τα διάφορα γεωπολιτικά και εμπορικά σοκ. Προβλέπουμε κάπως χαμηλότερη ανάπτυξη για το 2026, αλλά η οικονομία θα ωφεληθεί από το τελευταίο έτος του επενδυτικού κινήτρου του Next Generation EU.
Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα θα μπορούσε να παραμείνει ανθεκτική το 2027, εφόσον δεν υπάρξει κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Προβλέπουμε ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός, λόγω των τιμών της ενέργειας, θα είναι προσωρινός και θα κορυφωθεί τους τελευταίους μήνες του 2026. Η τελευταία μας πρόβλεψη για την ανάπτυξη του ΑΕΠ είναι 1,7% το 2026, ακολουθούμενη από 1,9% το 2027 και το 2028, ρυθμοί που και τα δύο έτη βρίσκονται πολύ πάνω από την προβλεπόμενη ανάπτυξη της Ευρωζώνης (1,2% τόσο για το 2027 όσο και για το 2028). Η πρόβλεψή μας για τον πληθωρισμό είναι 3,6% το 2026, με υποχώρηση στο 2,8% το 2027, με βάση την παγκόσμια παραδοχή της Fitch για την τιμή του πετρελαίου στα 70 δολάρια/βαρέλι το 2027, μετά από έναν ετήσιο μέσο όρο 87 δολαρίων το 2026.
Μια κρίση στην αγορά ομολόγων, ο πληθωρισμός και τα υψηλά επιτόκια βρίσκονται στον ορίζοντα. Πόσο καλά θωρακισμένη είναι η ελληνική οικονομία και γιατί;
Greg Kiss: Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη αποτελεί σημαντική ασπίδα προστασίας ενάντια στην ενίσχυση των εξωγενών σοκ, όπως οι τρέχουσες εντάσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, για μια μικρή οικονομία όπως η Ελλάδα. Η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ θα βοηθήσει στον μετριασμό των δευτερογενών επιπτώσεων του πληθωρισμού, χωρίς υπερβολικές θυσίες για την πραγματική οικονομία της Ευρωζώνης.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το ελληνικό δημόσιο απολαμβάνει πολύ ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, μακρές λήξεις και χαμηλές αποδόσεις. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα θα είναι πιο προστατευμένη από τη σύσφιξη των συνθηκών χρηματοδότησης σε σχέση με τα περισσότερα άλλα μέλη της Ευρωζώνης.
Ποιες είναι οι προκλήσεις για την Ελλάδα στη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) εποχή;
Greg Kiss: Μεσοπρόθεσμα, αναμένουμε σταδιακή σύγκλιση του εισοδήματος με τους εταίρους της Ευρωζώνης, με βάση έναν εκτιμώμενο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης 2%. Η εγχώρια ζήτηση θα παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από τη σταδιακή βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και τις υψηλότερες επενδύσεις.
Οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά την πανδημία, λαμβάνοντας ώθηση από τα κίνητρα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ. Το ποσοστό των επενδύσεων αυξήθηκε σχεδόν στο 20% το 2025 από 15,6% το 2023, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Ωστόσο, οι επενδύσεις παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες των εταίρων της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένης της Πορτογαλίας και της Ιταλίας, όπου ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ έχει σταθεροποιηθεί πάνω από το 20% την τελευταία πενταετία.
Πώς αξιολογείτε την πρόωρη αποπληρωμή του χρέους; Είναι η σωστή στρατηγική;
Greg Kiss: Ένα από τα βασικά δυνατά σημεία της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας είναι η ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους. Ο ακαθάριστος λόγος του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες το 2024 και το 2025, στο 146% του ΑΕΠ, υποστηριζόμενος από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αναμένουμε ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται με ταχείς ρυθμούς μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% του ΑΕΠ έως το 2030.
Συνέντευξη στον Νίκο Ταμπακόπουλο
Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει δριμύτερη. Ποιες είναι οι προβλέψεις σας για τον πληθωρισμό και τις τιμές της ενέργειας;
Greg Kiss: Το παγκόσμιο σοκ στην προσφορά ενέργειας έχει οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό, ασθενέστερη ανάπτυξη και αυξημένες δημοσιονομικές πιέσεις στην Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα. Οι αρνητικές επιπτώσεις της παρατεταμένης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ενισχύθηκαν πρόσφατα από τις χρηματοπιστωτικές αγορές, για παράδειγμα μέσω των υψηλότερων αποδόσεων και των ασφαλίστρων κινδύνου στην Ευρωζώνη.
Η ελληνική οικονομία εισήλθε στο 2026 σε ισχυρή κυκλική θέση. Η ανάπτυξη του ΑΕΠ ήταν σταθερή, λίγο πάνω από το 2%, κατά την περίοδο 2023-2025, παρά τα διάφορα γεωπολιτικά και εμπορικά σοκ. Προβλέπουμε κάπως χαμηλότερη ανάπτυξη για το 2026, αλλά η οικονομία θα ωφεληθεί από το τελευταίο έτος του επενδυτικού κινήτρου του Next Generation EU.
Η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα θα μπορούσε να παραμείνει ανθεκτική το 2027, εφόσον δεν υπάρξει κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Προβλέπουμε ότι ο υψηλότερος πληθωρισμός, λόγω των τιμών της ενέργειας, θα είναι προσωρινός και θα κορυφωθεί τους τελευταίους μήνες του 2026. Η τελευταία μας πρόβλεψη για την ανάπτυξη του ΑΕΠ είναι 1,7% το 2026, ακολουθούμενη από 1,9% το 2027 και το 2028, ρυθμοί που και τα δύο έτη βρίσκονται πολύ πάνω από την προβλεπόμενη ανάπτυξη της Ευρωζώνης (1,2% τόσο για το 2027 όσο και για το 2028). Η πρόβλεψή μας για τον πληθωρισμό είναι 3,6% το 2026, με υποχώρηση στο 2,8% το 2027, με βάση την παγκόσμια παραδοχή της Fitch για την τιμή του πετρελαίου στα 70 δολάρια/βαρέλι το 2027, μετά από έναν ετήσιο μέσο όρο 87 δολαρίων το 2026.
Μια κρίση στην αγορά ομολόγων, ο πληθωρισμός και τα υψηλά επιτόκια βρίσκονται στον ορίζοντα. Πόσο καλά θωρακισμένη είναι η ελληνική οικονομία και γιατί;
Greg Kiss: Η συμμετοχή στην Ευρωζώνη αποτελεί σημαντική ασπίδα προστασίας ενάντια στην ενίσχυση των εξωγενών σοκ, όπως οι τρέχουσες εντάσεις στις χρηματοπιστωτικές αγορές, για μια μικρή οικονομία όπως η Ελλάδα. Η αξιοπιστία της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ θα βοηθήσει στον μετριασμό των δευτερογενών επιπτώσεων του πληθωρισμού, χωρίς υπερβολικές θυσίες για την πραγματική οικονομία της Ευρωζώνης.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι το ελληνικό δημόσιο απολαμβάνει πολύ ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης, μακρές λήξεις και χαμηλές αποδόσεις. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα θα είναι πιο προστατευμένη από τη σύσφιξη των συνθηκών χρηματοδότησης σε σχέση με τα περισσότερα άλλα μέλη της Ευρωζώνης.
Ποιες είναι οι προκλήσεις για την Ελλάδα στη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) εποχή;
Greg Kiss: Μεσοπρόθεσμα, αναμένουμε σταδιακή σύγκλιση του εισοδήματος με τους εταίρους της Ευρωζώνης, με βάση έναν εκτιμώμενο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης 2%. Η εγχώρια ζήτηση θα παραμείνει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από τη σταδιακή βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών, τη σταθερή αύξηση της απασχόλησης και τις υψηλότερες επενδύσεις.
Οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί σημαντικά μετά την πανδημία, λαμβάνοντας ώθηση από τα κίνητρα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας της ΕΕ. Το ποσοστό των επενδύσεων αυξήθηκε σχεδόν στο 20% το 2025 από 15,6% το 2023, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Ωστόσο, οι επενδύσεις παραμένουν χαμηλότερες από εκείνες των εταίρων της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένης της Πορτογαλίας και της Ιταλίας, όπου ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ έχει σταθεροποιηθεί πάνω από το 20% την τελευταία πενταετία.
Πώς αξιολογείτε την πρόωρη αποπληρωμή του χρέους; Είναι η σωστή στρατηγική;
Greg Kiss: Ένα από τα βασικά δυνατά σημεία της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας είναι η ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους. Ο ακαθάριστος λόγος του χρέους της γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ μειώθηκε κατά σχεδόν 20 ποσοστιαίες μονάδες το 2024 και το 2025, στο 146% του ΑΕΠ, υποστηριζόμενος από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα. Αναμένουμε ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται με ταχείς ρυθμούς μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% του ΑΕΠ έως το 2030.
Το ευνοϊκό προφίλ χρέους της Ελλάδας, με μεγάλη μέση διάρκεια λήξης τα 19 έτη, ευνοϊκά και σταθερά επιτόκια, καθώς και τα πολύ μεγάλα ταμειακά διαθέσιμα, μειώνουν σημαντικά τους κινδύνους της αγοράς. Παράλληλα, λειτουργούν ως ανάχωμα έναντι των χρηματοπιστωτικών σοκ, όπως η τρέχουσα μεταβλητότητα στην αγορά ομολόγων.
Η υποκείμενη διαφορά μεταξύ του ρυθμού ανάπτυξης και του επιτοκίου είναι ευνοϊκή, με το τεκμαρτό επιτόκιο επί του συνόλου του χρέους να διαμορφώνεται περίπου στο 1,5%, πολύ κάτω από την τροχιά ανάπτυξης του ονομαστικού ΑΕΠ που υπολογίζεται γύρω στο 4%. Τα ταμειακά αποθέματα παραμένουν σε επίπεδα ρεκόρ, επιτρέποντας την πρόωρη αποπληρωμή των διμερών δανείων και καλύπτοντας τις χρηματοδοτικές ανάγκες για τα επόμενα τρία χρόνια.
Πώς βλέπει η Fitch την οικονομική εξέλιξη των ελληνικών τραπεζών και το πιστωτικό τους προφίλ;
Pau Labro: Το πιστωτικό προφίλ των ελληνικών τραπεζών έχει βελτιωθεί ουσιαστικά την τελευταία πενταετία, μετά την εκτεταμένη εξυγίανση της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού μέσω του προγράμματος προστασίας περιουσιακών στοιχείων («Ηρακλής») και την αναδόμηση των κεφαλαιακών αποθεμάτων. Επιπλέον, οι τράπεζες επωφελούνται από σταθερές και αυξανόμενες καταθέσεις, τακτική πρόσβαση στις κεφαλαιακές αγορές και το ενισχυμένο πιστωτικό προφίλ του ελληνικού δημοσίου.
Η κερδοφορία έχει βελτιωθεί σε υγιή επίπεδα, υποστηριζόμενη από τις χαμηλότερες προβλέψεις για απομείωση, τη σημαντική αναδιάρθρωση του κόστους και την πιο βιώσιμη αύξηση των εσόδων. Αυτό αντανακλά όχι μόνο τα δομικά υψηλότερα επιτόκια, αλλά και την ουσιαστική επέκταση των δραστηριοτήτων που δημιουργούν έσοδα από προμήθειες, καθώς και την ισχυρή πιστωτική επέκταση, η οποία τροφοδοτείται από τις σημαντικές επενδυτικές ανάγκες της Ελλάδας.
Η αύξηση των δανείων οδηγήθηκε κυρίως από τις επιχειρήσεις, ενώ η λιανική τραπεζική ανακάμπτει σταδιακά, υποστηριζόμενη από το αυξανόμενο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυρών και τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης. Αναμένουμε ότι η αύξηση των δανείων θα παραμείνει υγιής ακόμη και μετά τη λήξη της χρηματοδότησης του NGEU φέτος.
Στους βασικούς κινδύνους περιλαμβάνονται η αυξημένη αβεβαιότητα που απορρέει από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ο υψηλότερος πληθωρισμός και η ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη, παράγοντες που θα μπορούσαν να περιορίσουν τη ζήτηση δανείων και να αυξήσουν το κόστος πίστωσης. Ορισμένες τράπεζες συνεχίζουν επίσης να διαχειρίζονται παλαιά ανοίγματα στη λιανική αγορά, τα οποία επηρεάζονται από τις πιέσεις στην εισοδηματική ικανότητα των δανειοληπτών. Παρόλα αυτά, αναμένουμε ότι η ελληνική οικονομική ανάπτυξη θα παραμείνει ανθεκτική, υποστηρίζοντας σε γενικές γραμμές σταθερούς δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων στον κλάδο (3,2% στα τέλη Ιουνίου 2026). Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης (servicers) εκτός τραπεζικού συστήματος παραμένουν μεγάλα και μειώνονται με βραδύτερο ρυθμό από τον αναμενόμενο.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναμένουμε ότι τα κεφαλαιακά αποθέματα των τραπεζών θα παραμείνουν υγιή, αλλά θα μειωθούν σταδιακά καθώς τα ιδρύματα επιδιώκουν την πιστωτική επέκταση και τη διανομή μερισμάτων. Ορισμένες τράπεζες αξιοποιούν επίσης το πλεονάζον κεφάλαιο για στοχευμένη επέκταση σε γνώριμες αγορές, κυρίως στην Κύπρο, ή σε τομείς όπως η διαχείριση περιουσίας και οι ασφάλειες, υποστηρίζοντας τη διαφοροποίηση των εσόδων τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου