Ποιος θα κυβερνήσει;
Το παράδειγμα της Σουηδίας είναι χαρακτηριστικό.
Στις εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου, κέρδισε το λεγόμενο «αριστερό μπλοκ». Η σοσιαλδημοκράτισσα πρώην πρωθυπουργός Μαγκνταλένα Άντερσον έλαβε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και την επέστρεψε! Η προεκλογική «ενότητά» τους αποδείχθηκε με το καλημέρα σας ένα σκορποχώρι!
Για άλλη μια φορά αποδείχθηκε στην πράξη πως τα σοσιαλιστικά και τα αριστερά κόμματα αποτελούν τον ορισμό της ασυνεννοησίας, των διαφωνιών και των ιδεοληπτικών εμμονών. Αν και παριστάνουν πως ανήκουν στο λεγόμενο «αριστερό μπλοκ», αν και για όλα έχουν λύσεις και απαντήσεις, όταν έρχεται η ώρα θυμούνται τις διαφωνίες τους.
Είναι αυτό που με μαθηματική ακρίβεια θα συνέβαινε και στην Ελλάδα, αν από τις εκλογές δεν προκύψει αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος, που δεν είναι άλλο από τη Νέα Δημοκρατία. Διότι όλοι οι υπόλοιποι έχουν τόσο μεγάλες διαφορές, που επίσης με μαθηματική ακρίβεια δεν θα μπορέσουν να απαντήσουν στο υπαρξιακό για τη χώρα μας ερώτημα «ποιος θα κυβερνήσει»...
Ψηφίστε μας πρώτα και… μετά βλέπουμε!
Όπως στην Ελλάδα, έτσι και στη Σουηδία, τα κόμματα της αριστερής αντιπολίτευσης διαφωνούσαν και πριν από τις εκλογές. Παρουσίαζαν, όμως, μια ψευδή εικόνα, σύμφωνα με την οποία θα τα έβρισκαν μετά τις εκλογές και θα σχημάτιζαν κυβέρνηση. Όπως ακριβώς κάνουν και στην Ελλάδα: Όλοι λένε «ψηφίστε μας πρώτα και μετά θα καθίσουμε στο τραπέζι και θα τα βρούμε μέσω μιας προγραμματικής συμφωνίας».
Τα ίδια έλεγαν και στη Σουηδία. Με αποτέλεσμα δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές το αριστερό μπλοκ (Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, Αριστερό Κόμμα και Κόμμα του Κέντρου) να προηγούνται στις δημοσκοπήσεις με 10 μονάδες διαφορά από το δεξιό μπλοκ.
Ωστόσο, έφτασαν δύο προεκλογικές εβδομάδες για να καταλάβουν οι Σουηδοί οι δήθεν σύμμαχοι διαφωνούσαν σε τουλάχιστον 25 ζητήματα! Για παράδειγμα, συμφωνούσαν στην αύξηση των δημοσίων δαπανών και των κονδυλίων για την κοινωνική πρόνοια και στα θέματα της μετανάστευσης, αλλά διαφωνούσαν σε σειρά σημαντικών ζητημάτων, όπως η φορολόγηση των υπερπλούσιων και η κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων.
Ανήκουν στο ίδιο μπλοκ, αλλά σιχαίνονται ο ένας τον άλλο!
Μετά, οι Σουηδοί ανακάλυψαν πως το Κόμμα του Κέντρου απέκλειε τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση με το Αριστερό Κόμμα και το αντίστροφο, καθώς και το Αριστερό Κόμμα δεν επιθυμούσε συγκυβέρνηση με το Κόμμα του Κέντρου. Δηλαδή αυτοί που έλεγαν πως θα τα βρουν μετά την κάλπη δεν ήθελαν να μπουν στην ίδια κυβέρνηση!
Έτσι, στην κάλπη η διαφορά μειώθηκε σημαντικά. Στο κοινοβούλιο των 349 εδρών, το αριστερό μπλοκ (υπό την πρώην πρωθυπουργό Μαγκνταλένα Άντερσον) απέσπασε 176 έδρες και ο δεξιός συνασπισμός ((Μετριοπαθείς, Σουηδοί Δημοκράτες, Χριστιανοδημοκράτες και Φιλελεύθεροι) υπό τον απελθόντα πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον, απέσπασε 173. Το ακριβώς ανάποδο από τις εκλογές του 2022.
Στην Σουηδία η Δεδηλωμένη εξασφαλίζεται αν 175 βουλευτές δεν ψηφίσουν εναντίον της κυβέρνησης. Γι’ αυτό και όταν εξασφαλίζεται η ανοχή από τον αναγκαίο αριθμό βουλευτών επιτυγχάνονται κυβερνήσεις μειοψηφίας (ακόμη και με μόλις 100 ψήφους στη Βουλή, όπως συνέβη τον Νοέμβριο του 2021 όταν σχημάτισε κυβέρνηση η Άντερσον).
Ο Κρίστερσον ήταν επικεφαλής κυβέρνησης μειοψηφίας. Στις εκλογές του 2022 το κόμμα του, οι Μετριοπαθείς, είχε καταλάβει την πρώτη θέση, με την ακροδεξιά του Άκεσον (Σουηδοί Δημοκράτες) να βρίσκεται στη δεύτερη θέση. Ο Κρίστερσον προτίμησε να μην σχηματίσει κυβέρνηση με την Ακροδεξιά και ο Άκεσον δέχθηκε να μην μπει στην κυβέρνηση, την οποία ωστόσο στήριξε κριτικά.
Καθώς ωστόσο στις δημοσκοπήσεις το ακροδεξιό κόμμα ανέβαινε, είχε προεκλογικά δηλώσει πως αυτή τη φορά δεν θα δεχόταν να στηρίξει κυβέρνηση χωρίς να συμμετέχει σ’ αυτήν με δικούς του υπουργούς.
Η λύση στα χέρια των ψηφοφόρων της κεντροδεξιάς
Έτσι, οι Σουηδοί βρέθηκαν μεταξύ Σκύλας και Χάρυβδης: Να ψηφίσουν το αριστερό μπλοκ που όλη μέρα τρώγεται με τα ρούχα του ή τους Μετριοπαθείς με τον κίνδυνο να βρεθεί στην κυβέρνηση η Ακροδεξιά;
Επομένως, η διαφορά μειώθηκε, το αριστερό μπλοκ βρέθηκε στην πρώτη θέση και οι Μετριοπαθείς του Κρίστερσον στη δεύτερη, εκτοπίζοντας από αυτήν την Ακροδεξιά, η οποία για πρώτη φορά από το 2010, όταν για πρώτη φορά βρέθηκαν στο κοινοβούλιο, είδε το ποσοστό της να μειώνεται κατά τρεις μονάδες σε σχέση με τις εκλογές του 2022 (από το 20,5% στο 17,6%).
Δηλαδή τη λύση την έδωσαν οι ψηφοφόροι της κεντροδεξιάς παράταξης, οι οποίοι εκτόπισαν την ακροδεξιά – κάτι που προβλέπω ότι θα συμβεί και στην Ελλάδα, όταν οι συντηρητικοί ψηφοφόροι της κεντροδεξιάς παράταξης θα απομονώσουν όποιον επιχειρήσει να την διασπάσει.
Δέκα μέρες για να επιστρέψει την εντολή
Στις 18 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος της σουηδικής Βουλής Αντρέας Νόρλεν ανέθεσε στην Μαγκνταλένα Άντερσον την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Το πάλεψε δέκα μέρες και στις 28 Σεπτεμβρίου ανακοίνωσε πως «υπό τις παρούσες συνθήκες» δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση!
Τι είχε συμβεί; Το Αριστερό Κόμμα διαφώνησε με την πρόταση της Άντερσον για τη θέση του προέδρου της Βουλής και ψήφισε τον προερχόμενο από τους Μετριοπαθείς και ήδη πρόεδρο Αντρέας Νόρλεν, τον οποίο, όπως ήταν φυσικό, ψηφίστηκε και από το Κόμμα των Μετριοπαθών του Κρίστερσον. Έτσι, ο Νόρλεν επανεξελέγη.
Μια ωραία ατμόσφαιρα!
Ξέσπασε καυγάς τρικούβερτος. Το Κόμμα του Κέντρου κατήγγειλε το Αριστερό Κόμμα ότι αθέτησε την τελευταία στιγμή την συμφωνία τους, που ήταν η υπερψήφιση υποψηφίου από τους Σοσιαλδημοκράτες.
Το Αριστερό Κόμμα από την πλευρά του είπε πως οι Κεντρώοι δεν ήθελαν να ψηφίσουν υποψήφιο της Αριστεράς για την θέση του τρίτου αντιπροέδρου της Βουλής. Όταν η Αριστερά δεν ψήφισε τον υποψήφιο των Σοσιαλδημοκρατών, οι Σοσιαλδημοκράτες δεν ψήφισαν τον υποψήφιο της Αριστεράς για τρίτο αντιπρόεδρο, αλλά τον υποψήφιο των Κεντρώων.
Στο μεταξύ, το Αριστερό Κόμμα ξεκαθάρισε πως ο Νόρλεν, αν και Μετριοπαθής, ήταν ένας πολύ καλός πρόεδρος της Βουλής και θα ήταν περισσότερο αμερόληπτος από έναν Σοσιαλδημοκράτη. Και την ίδια ώρα, είπαν πως η επιλογή τους για πρωθυπουργό ήταν η Σοσιαλδημοκράτισσα Άντερσον, την οποία κάλεσαν να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις!
Η Άντερσον πάλι, δήλωσε πως η κοκκινοπράσινη συμμαχία απαιτούσε αμοιβαία εμπιστοσύνη, αλλά «δυστυχώς η επιλογή του Αριστερού Κόμματος να ψηφίσει έναν Μετριοπαθή πρόεδρο Βουλής οδηγεί προς την αντίθετη κατεύθυνση».
Και κατέθεσε την εντολή κατηγορώντας το Αριστερό Κόμμα ότι «είχαν συνωμοτήσει με τους Μετριοπαθείς». Με τον Νόρλεν να δηλώνει πως «η Σουηδία είναι μια ελεύθερη χώρα. Αν κάποιος δεν θέλει πλέον να εκτελέσει μια εργασία, δεν μπορώ να αναγκάσω κανέναν να την κάνει».
Τσακώθηκαν και για την ακύρωση ενός δείπνου!
Στο μεταξύ, οι Σοσιαλδημοκράτες κατηγόρησαν την ηγεσία του Αριστερού Κόμματος ότι… ακύρωσε ένα δείπνο στη διάρκεια του οποίου θα συζητούσαν τα του σχηματισμού κυβέρνησης. Το Αριστερό Κόμμα πάλι δήλωσε πως οι Σοσιαλδημοκράτες αναζητούσαν έναν αποδιοπομπαίο τράγο. Επιμένοντας πως είναι σημαντικό πρόεδρος της Βουλής να είναι ένα ουδέτερο άτομο χωρίς κομματική πολιτική ατζέντα. Και οι Σοσιαλδημοκράτες απάντησαν πως το λογικό είναι πρόεδρος της Βουλής να εκλεγεί από το πρώτο κόμμα.
Από την πλευρά τους, οι Μετριοπαθείς και οι σύμμαχοί τους θα προτιμούσαν να σχηματίσουν κυβέρνηση με τους Κεντρώους. Ήδη από την προεκλογική περίοδο ο Κρίστερσον είχε υποσχεθεί να ικανοποιήσει και τα έξι αιτήματα των Κεντρώων, αλλά αυτοί αρνήθηκαν.
Διαφωνίες υπάρχουν και στο στρατόπεδο της Ακροδεξιάς καθώς κάποια στελέχη υποστηρίζουν πως προκειμένου να αποτραπεί ο σχηματισμός μιας αριστερής κυβέρνησης θα μπορούσαν να παραιτηθούν από την απαίτησή τους για συμμετοχή στην κυβέρνηση με υπουργικούς θώκους.
Κανονικός μύλος!
Δεν είναι η πρώτη φορά!
Στις εκλογές Σεπτεμβρίου 2018, κεντροδεξιά και κεντροαριστερά σχεδόν ισοψήφισαν, ενώ η ακροδεξιά εμφανίστηκε πολύ ενισχυμένη, αγγίζοντας το 18%. Σχηματίστηκε και πάλι κεντροαριστερή κυβέρνηση μειοψηφίας, μέχρι την πτώση της τον Ιούνιο του 2021.
Είναι χαρακτηριστικό ότι και η κρίση του Ιουνίου 2021 είχε προκληθεί από την Αριστερά, η οποία είχε τότε αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την κοκκινοπράσινη κυβέρνηση μειοψηφίας (Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι) του Σοσιαλδημοκράτη Στέφαν Λέβεν, δίνοντας την ευκαιρία στους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες του Τζίμι Άκεσον να υποβάλουν πρόταση δυσπιστίας.
Ο Λέβεν παραιτήθηκε οριστικά στις 10 Νοεμβρίου 2021 και αρχηγός του κόμματος αναδείχθηκε η Μαγκνταλένα Άντερσον. Έλαβε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και τελικά, στις 29 Νοεμβρίου 2021 σχημάτισε κυβέρνηση μειοψηφίας μόνο με το κόμμα της, με 100 βουλευτές από τους 349 και με την στήριξη ή την ψήφο ανοχής άλλων κομμάτων και βουλευτών.
Όλοι μαζί συγκέντρωναν 174 έδρες και επομένως κινδύνευαν πάντα από την 175η ψήφο οποιουδήποτε βουλευτή.
Γι’ αυτό και την ίδια μέρα που η Άντερσον ορκιζόταν πρωθυπουργός, επτά ώρες αργότερα, ο προϋπολογισμός της καταψηφιζόταν και υπερψηφιζόταν ο προϋπολογισμός της κεντροδεξιάς, με τον οποίο οι Σοσιαλδημοκράτες πορεύτηκαν μέχρι τις επόμενες εκλογές, δέκα μήνες αργότερα.
Μετά τις εκλογές του 2022 και τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας από τους Μετριοπαθείς, η Σουηδία έζησε τρεις κυβερνητικές κρίσεις μέσα σε έναν χρόνο. Η κυβέρνηση Κρίστερσον κατόρθωσε να επιβιώσει επειδή, όπως είπαμε, εκεί η Δεδηλωμένη εξασφαλίζεται αν 175 βουλευτές δεν ψηφίσουν εναντίον της κυβέρνησης. Γι’ αυτό και όταν εξασφαλίζεται η ανοχή από τον αναγκαίο αριθμό βουλευτών επιτυγχάνονται κυβερνήσεις μειοψηφίας (ακόμη και με μόλις 100 ψήφους στη Βουλή, όπως συνέβη τον Νοέμβριο του 2021 όταν σχημάτισε κυβέρνηση η Άντερσον).
Δεύτερη ευκαιρία στην Άντερσον
Στο μεταξύ, την περασμένη Πέμπτη, 2 Οκτωβρίου, ο επανεκλεγείς πρόεδρος της Βουλής τον οποίο η Άντερσον δεν ήθελε με αποτέλεσμα να επιστρέψει την εντολή, της έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία, αναθέτοντάς της ξανά την εντολή. Όπως είπε, οι πολιτικές και κοινοβουλευτικές συνθήκες είναι σήμερα οι ίδιες με αυτές που υφίσταντο όταν η Άντερσον είχε πάρει για πρώτη φορά την εντολή.
«Είναι ακριβώς το ίδιο εκλογικό αποτέλεσμα, η ίδια κατανομή εδρών και τα ίδια κόμματα που την ορίζουν ως την υποψήφιά τους για την πρωθυπουργία. Επομένως είναι λογικό η ίδια να επαναλάβει τις διερευνητικές συνομιλίες της», δήλωσε ο Νόρλεν.
Με την… χειροβομβίδα ξανά στα χέρια, η Άντερσον πρέπει να ανακοινώσει το αποτέλεσμα των συνομιλιών της στον πρόεδρο ως τις 12 Οκτωβρίου. Μπορεί να ζητήσει περιορισμένης διάρκειας παράταση και αμέσως μετά η Άντερσον θα πρέπει να πάει στη Βουλή διεκδικώντας τη Δεδηλωμένη.
Στο μεταξύ, στο αριστερό μπλοκ ξεκίνησε το ίδιο γαϊτανάκι. Μόλις η Άντερσον ξαναπήρε στα χέρια της την εντολή, οι Κεντρώοι κάλεσαν τους υπόλοιπους του «μπλοκ» σε μια συζήτηση για την… «κατάσταση στη Σουηδία»! Τώρα θα το συζητήσουν οι άνθρωποι!
Οι διαφωνίες παραμένουν!
Παράλληλα, οι Κεντρώοι δήλωσαν ξανά ότι δεν θέλουν το Αριστερό Κόμμα στην κυβέρνηση. Κι’ αυτό γιατί, όπως είπε η αρχηγός των Κεντρώων, Ελίζαμπεθ Θαντ Ρίνγκβιστ, το κόμμα της «θέλει να δει μια σταθερή κυβέρνηση που έχει τη δυνατότητα να διαρκέσει για τέσσερα χρόνια».
Δηλαδή μπήκαν σε ένα μπλοκ ενώ πιστεύουν ότι η Αριστερά θα δημιουργήσει προβλήματα και θα προκαλέσει νέα πτώση της κυβέρνησης!
«Χαιρετίζω το γεγονός ότι η Μαγκνταλένα Άντερσον ανέλαβε την διερευνητική αποστολή από τον Πρόεδρο της Βουλής και προσβλέπω σε εποικοδομητικές συζητήσεις την επόμενη εβδομάδα σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις προκλήσεις για τη Σουηδία, όχι για το ποιος θα πρέπει να κατέχει ποια υπουργική θέση», δήλωσε η Ρίνγκβιστ στην εφημερίδα Aftonbladet - μια σαφής αιχμή κατά της αρχηγού της Αριστεράς Νούσι Νταντγκοστάρ.
Το καταπληκτικό είναι ότι η αρχηγός των Κεντρώων υποστηρίζει πως το Κόμμα της έχει θεμελιώδεις διαφορές με το Αριστερό Κόμμα όσον αφορά στην επιχειρηματικότητα και την οικονομία της αγοράς.
Αναρωτιέται κανείς πώς όλοι αυτοί μπήκαν στον ίδιο συνασπισμό και συνεχίζουν να διεκδικούν να κυβερνήσουν!
Φυσικά, το πρόβλημα είναι πως η Σουηδία πρέπει να αποκτήσει κυβέρνηση. Πολύ περισσότερο που οι απειλές από την πλευρά της Ρωσίας έχουν πολλαπλασιαστεί.
Αλλά όπως βλέπετε επικεφαλής και στελέχη του «αριστερού μπλοκ» έχουν πάλι πάρει τα κουβαδάκια τους και παίζουν στις παραλίες, ενώ ρωσικά ντρόουν και ρωσικά αεροπλάνα πετούν πάνω από τα κεφάλια τους.
Μπορούμε επομένως να καταλάβουμε τι θα μπορούσε να συμβεί με την κατακερματισμένη αντιπολίτευση στην Ελλάδα – και μάλιστα την ώρα που οι απειλές κατά της χώρας μας πολλαπλασιάζονται…
Σοφία Βούλτεψη
04/10/2026
*Η Σοφία Βούλτεψη είναι Βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, δημοσιογράφος
Για άλλη μια φορά αποδείχθηκε στην πράξη πως τα σοσιαλιστικά και τα αριστερά κόμματα αποτελούν τον ορισμό της ασυνεννοησίας, των διαφωνιών και των ιδεοληπτικών εμμονών. Αν και παριστάνουν πως ανήκουν στο λεγόμενο «αριστερό μπλοκ», αν και για όλα έχουν λύσεις και απαντήσεις, όταν έρχεται η ώρα θυμούνται τις διαφωνίες τους.
Είναι αυτό που με μαθηματική ακρίβεια θα συνέβαινε και στην Ελλάδα, αν από τις εκλογές δεν προκύψει αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος, που δεν είναι άλλο από τη Νέα Δημοκρατία. Διότι όλοι οι υπόλοιποι έχουν τόσο μεγάλες διαφορές, που επίσης με μαθηματική ακρίβεια δεν θα μπορέσουν να απαντήσουν στο υπαρξιακό για τη χώρα μας ερώτημα «ποιος θα κυβερνήσει»...
Ψηφίστε μας πρώτα και… μετά βλέπουμε!
Όπως στην Ελλάδα, έτσι και στη Σουηδία, τα κόμματα της αριστερής αντιπολίτευσης διαφωνούσαν και πριν από τις εκλογές. Παρουσίαζαν, όμως, μια ψευδή εικόνα, σύμφωνα με την οποία θα τα έβρισκαν μετά τις εκλογές και θα σχημάτιζαν κυβέρνηση. Όπως ακριβώς κάνουν και στην Ελλάδα: Όλοι λένε «ψηφίστε μας πρώτα και μετά θα καθίσουμε στο τραπέζι και θα τα βρούμε μέσω μιας προγραμματικής συμφωνίας».
Τα ίδια έλεγαν και στη Σουηδία. Με αποτέλεσμα δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές το αριστερό μπλοκ (Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, Αριστερό Κόμμα και Κόμμα του Κέντρου) να προηγούνται στις δημοσκοπήσεις με 10 μονάδες διαφορά από το δεξιό μπλοκ.
Ωστόσο, έφτασαν δύο προεκλογικές εβδομάδες για να καταλάβουν οι Σουηδοί οι δήθεν σύμμαχοι διαφωνούσαν σε τουλάχιστον 25 ζητήματα! Για παράδειγμα, συμφωνούσαν στην αύξηση των δημοσίων δαπανών και των κονδυλίων για την κοινωνική πρόνοια και στα θέματα της μετανάστευσης, αλλά διαφωνούσαν σε σειρά σημαντικών ζητημάτων, όπως η φορολόγηση των υπερπλούσιων και η κατασκευή νέων πυρηνικών αντιδραστήρων.
Ανήκουν στο ίδιο μπλοκ, αλλά σιχαίνονται ο ένας τον άλλο!
Μετά, οι Σουηδοί ανακάλυψαν πως το Κόμμα του Κέντρου απέκλειε τη συμμετοχή του σε κυβέρνηση με το Αριστερό Κόμμα και το αντίστροφο, καθώς και το Αριστερό Κόμμα δεν επιθυμούσε συγκυβέρνηση με το Κόμμα του Κέντρου. Δηλαδή αυτοί που έλεγαν πως θα τα βρουν μετά την κάλπη δεν ήθελαν να μπουν στην ίδια κυβέρνηση!
Έτσι, στην κάλπη η διαφορά μειώθηκε σημαντικά. Στο κοινοβούλιο των 349 εδρών, το αριστερό μπλοκ (υπό την πρώην πρωθυπουργό Μαγκνταλένα Άντερσον) απέσπασε 176 έδρες και ο δεξιός συνασπισμός ((Μετριοπαθείς, Σουηδοί Δημοκράτες, Χριστιανοδημοκράτες και Φιλελεύθεροι) υπό τον απελθόντα πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον, απέσπασε 173. Το ακριβώς ανάποδο από τις εκλογές του 2022.
Στην Σουηδία η Δεδηλωμένη εξασφαλίζεται αν 175 βουλευτές δεν ψηφίσουν εναντίον της κυβέρνησης. Γι’ αυτό και όταν εξασφαλίζεται η ανοχή από τον αναγκαίο αριθμό βουλευτών επιτυγχάνονται κυβερνήσεις μειοψηφίας (ακόμη και με μόλις 100 ψήφους στη Βουλή, όπως συνέβη τον Νοέμβριο του 2021 όταν σχημάτισε κυβέρνηση η Άντερσον).
Ο Κρίστερσον ήταν επικεφαλής κυβέρνησης μειοψηφίας. Στις εκλογές του 2022 το κόμμα του, οι Μετριοπαθείς, είχε καταλάβει την πρώτη θέση, με την ακροδεξιά του Άκεσον (Σουηδοί Δημοκράτες) να βρίσκεται στη δεύτερη θέση. Ο Κρίστερσον προτίμησε να μην σχηματίσει κυβέρνηση με την Ακροδεξιά και ο Άκεσον δέχθηκε να μην μπει στην κυβέρνηση, την οποία ωστόσο στήριξε κριτικά.
Καθώς ωστόσο στις δημοσκοπήσεις το ακροδεξιό κόμμα ανέβαινε, είχε προεκλογικά δηλώσει πως αυτή τη φορά δεν θα δεχόταν να στηρίξει κυβέρνηση χωρίς να συμμετέχει σ’ αυτήν με δικούς του υπουργούς.
Η λύση στα χέρια των ψηφοφόρων της κεντροδεξιάς
Έτσι, οι Σουηδοί βρέθηκαν μεταξύ Σκύλας και Χάρυβδης: Να ψηφίσουν το αριστερό μπλοκ που όλη μέρα τρώγεται με τα ρούχα του ή τους Μετριοπαθείς με τον κίνδυνο να βρεθεί στην κυβέρνηση η Ακροδεξιά;
Επομένως, η διαφορά μειώθηκε, το αριστερό μπλοκ βρέθηκε στην πρώτη θέση και οι Μετριοπαθείς του Κρίστερσον στη δεύτερη, εκτοπίζοντας από αυτήν την Ακροδεξιά, η οποία για πρώτη φορά από το 2010, όταν για πρώτη φορά βρέθηκαν στο κοινοβούλιο, είδε το ποσοστό της να μειώνεται κατά τρεις μονάδες σε σχέση με τις εκλογές του 2022 (από το 20,5% στο 17,6%).
Δηλαδή τη λύση την έδωσαν οι ψηφοφόροι της κεντροδεξιάς παράταξης, οι οποίοι εκτόπισαν την ακροδεξιά – κάτι που προβλέπω ότι θα συμβεί και στην Ελλάδα, όταν οι συντηρητικοί ψηφοφόροι της κεντροδεξιάς παράταξης θα απομονώσουν όποιον επιχειρήσει να την διασπάσει.
Δέκα μέρες για να επιστρέψει την εντολή
Στις 18 Σεπτεμβρίου, ο πρόεδρος της σουηδικής Βουλής Αντρέας Νόρλεν ανέθεσε στην Μαγκνταλένα Άντερσον την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Το πάλεψε δέκα μέρες και στις 28 Σεπτεμβρίου ανακοίνωσε πως «υπό τις παρούσες συνθήκες» δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση!
Τι είχε συμβεί; Το Αριστερό Κόμμα διαφώνησε με την πρόταση της Άντερσον για τη θέση του προέδρου της Βουλής και ψήφισε τον προερχόμενο από τους Μετριοπαθείς και ήδη πρόεδρο Αντρέας Νόρλεν, τον οποίο, όπως ήταν φυσικό, ψηφίστηκε και από το Κόμμα των Μετριοπαθών του Κρίστερσον. Έτσι, ο Νόρλεν επανεξελέγη.
Μια ωραία ατμόσφαιρα!
Ξέσπασε καυγάς τρικούβερτος. Το Κόμμα του Κέντρου κατήγγειλε το Αριστερό Κόμμα ότι αθέτησε την τελευταία στιγμή την συμφωνία τους, που ήταν η υπερψήφιση υποψηφίου από τους Σοσιαλδημοκράτες.
Το Αριστερό Κόμμα από την πλευρά του είπε πως οι Κεντρώοι δεν ήθελαν να ψηφίσουν υποψήφιο της Αριστεράς για την θέση του τρίτου αντιπροέδρου της Βουλής. Όταν η Αριστερά δεν ψήφισε τον υποψήφιο των Σοσιαλδημοκρατών, οι Σοσιαλδημοκράτες δεν ψήφισαν τον υποψήφιο της Αριστεράς για τρίτο αντιπρόεδρο, αλλά τον υποψήφιο των Κεντρώων.
Στο μεταξύ, το Αριστερό Κόμμα ξεκαθάρισε πως ο Νόρλεν, αν και Μετριοπαθής, ήταν ένας πολύ καλός πρόεδρος της Βουλής και θα ήταν περισσότερο αμερόληπτος από έναν Σοσιαλδημοκράτη. Και την ίδια ώρα, είπαν πως η επιλογή τους για πρωθυπουργό ήταν η Σοσιαλδημοκράτισσα Άντερσον, την οποία κάλεσαν να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις!
Η Άντερσον πάλι, δήλωσε πως η κοκκινοπράσινη συμμαχία απαιτούσε αμοιβαία εμπιστοσύνη, αλλά «δυστυχώς η επιλογή του Αριστερού Κόμματος να ψηφίσει έναν Μετριοπαθή πρόεδρο Βουλής οδηγεί προς την αντίθετη κατεύθυνση».
Και κατέθεσε την εντολή κατηγορώντας το Αριστερό Κόμμα ότι «είχαν συνωμοτήσει με τους Μετριοπαθείς». Με τον Νόρλεν να δηλώνει πως «η Σουηδία είναι μια ελεύθερη χώρα. Αν κάποιος δεν θέλει πλέον να εκτελέσει μια εργασία, δεν μπορώ να αναγκάσω κανέναν να την κάνει».
Τσακώθηκαν και για την ακύρωση ενός δείπνου!
Στο μεταξύ, οι Σοσιαλδημοκράτες κατηγόρησαν την ηγεσία του Αριστερού Κόμματος ότι… ακύρωσε ένα δείπνο στη διάρκεια του οποίου θα συζητούσαν τα του σχηματισμού κυβέρνησης. Το Αριστερό Κόμμα πάλι δήλωσε πως οι Σοσιαλδημοκράτες αναζητούσαν έναν αποδιοπομπαίο τράγο. Επιμένοντας πως είναι σημαντικό πρόεδρος της Βουλής να είναι ένα ουδέτερο άτομο χωρίς κομματική πολιτική ατζέντα. Και οι Σοσιαλδημοκράτες απάντησαν πως το λογικό είναι πρόεδρος της Βουλής να εκλεγεί από το πρώτο κόμμα.
Από την πλευρά τους, οι Μετριοπαθείς και οι σύμμαχοί τους θα προτιμούσαν να σχηματίσουν κυβέρνηση με τους Κεντρώους. Ήδη από την προεκλογική περίοδο ο Κρίστερσον είχε υποσχεθεί να ικανοποιήσει και τα έξι αιτήματα των Κεντρώων, αλλά αυτοί αρνήθηκαν.
Διαφωνίες υπάρχουν και στο στρατόπεδο της Ακροδεξιάς καθώς κάποια στελέχη υποστηρίζουν πως προκειμένου να αποτραπεί ο σχηματισμός μιας αριστερής κυβέρνησης θα μπορούσαν να παραιτηθούν από την απαίτησή τους για συμμετοχή στην κυβέρνηση με υπουργικούς θώκους.
Κανονικός μύλος!
Δεν είναι η πρώτη φορά!
Στις εκλογές Σεπτεμβρίου 2018, κεντροδεξιά και κεντροαριστερά σχεδόν ισοψήφισαν, ενώ η ακροδεξιά εμφανίστηκε πολύ ενισχυμένη, αγγίζοντας το 18%. Σχηματίστηκε και πάλι κεντροαριστερή κυβέρνηση μειοψηφίας, μέχρι την πτώση της τον Ιούνιο του 2021.
Είναι χαρακτηριστικό ότι και η κρίση του Ιουνίου 2021 είχε προκληθεί από την Αριστερά, η οποία είχε τότε αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την κοκκινοπράσινη κυβέρνηση μειοψηφίας (Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι) του Σοσιαλδημοκράτη Στέφαν Λέβεν, δίνοντας την ευκαιρία στους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες του Τζίμι Άκεσον να υποβάλουν πρόταση δυσπιστίας.
Ο Λέβεν παραιτήθηκε οριστικά στις 10 Νοεμβρίου 2021 και αρχηγός του κόμματος αναδείχθηκε η Μαγκνταλένα Άντερσον. Έλαβε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης και τελικά, στις 29 Νοεμβρίου 2021 σχημάτισε κυβέρνηση μειοψηφίας μόνο με το κόμμα της, με 100 βουλευτές από τους 349 και με την στήριξη ή την ψήφο ανοχής άλλων κομμάτων και βουλευτών.
Όλοι μαζί συγκέντρωναν 174 έδρες και επομένως κινδύνευαν πάντα από την 175η ψήφο οποιουδήποτε βουλευτή.
Γι’ αυτό και την ίδια μέρα που η Άντερσον ορκιζόταν πρωθυπουργός, επτά ώρες αργότερα, ο προϋπολογισμός της καταψηφιζόταν και υπερψηφιζόταν ο προϋπολογισμός της κεντροδεξιάς, με τον οποίο οι Σοσιαλδημοκράτες πορεύτηκαν μέχρι τις επόμενες εκλογές, δέκα μήνες αργότερα.
Μετά τις εκλογές του 2022 και τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας από τους Μετριοπαθείς, η Σουηδία έζησε τρεις κυβερνητικές κρίσεις μέσα σε έναν χρόνο. Η κυβέρνηση Κρίστερσον κατόρθωσε να επιβιώσει επειδή, όπως είπαμε, εκεί η Δεδηλωμένη εξασφαλίζεται αν 175 βουλευτές δεν ψηφίσουν εναντίον της κυβέρνησης. Γι’ αυτό και όταν εξασφαλίζεται η ανοχή από τον αναγκαίο αριθμό βουλευτών επιτυγχάνονται κυβερνήσεις μειοψηφίας (ακόμη και με μόλις 100 ψήφους στη Βουλή, όπως συνέβη τον Νοέμβριο του 2021 όταν σχημάτισε κυβέρνηση η Άντερσον).
Δεύτερη ευκαιρία στην Άντερσον
Στο μεταξύ, την περασμένη Πέμπτη, 2 Οκτωβρίου, ο επανεκλεγείς πρόεδρος της Βουλής τον οποίο η Άντερσον δεν ήθελε με αποτέλεσμα να επιστρέψει την εντολή, της έδωσε μια δεύτερη ευκαιρία, αναθέτοντάς της ξανά την εντολή. Όπως είπε, οι πολιτικές και κοινοβουλευτικές συνθήκες είναι σήμερα οι ίδιες με αυτές που υφίσταντο όταν η Άντερσον είχε πάρει για πρώτη φορά την εντολή.
«Είναι ακριβώς το ίδιο εκλογικό αποτέλεσμα, η ίδια κατανομή εδρών και τα ίδια κόμματα που την ορίζουν ως την υποψήφιά τους για την πρωθυπουργία. Επομένως είναι λογικό η ίδια να επαναλάβει τις διερευνητικές συνομιλίες της», δήλωσε ο Νόρλεν.
Με την… χειροβομβίδα ξανά στα χέρια, η Άντερσον πρέπει να ανακοινώσει το αποτέλεσμα των συνομιλιών της στον πρόεδρο ως τις 12 Οκτωβρίου. Μπορεί να ζητήσει περιορισμένης διάρκειας παράταση και αμέσως μετά η Άντερσον θα πρέπει να πάει στη Βουλή διεκδικώντας τη Δεδηλωμένη.
Στο μεταξύ, στο αριστερό μπλοκ ξεκίνησε το ίδιο γαϊτανάκι. Μόλις η Άντερσον ξαναπήρε στα χέρια της την εντολή, οι Κεντρώοι κάλεσαν τους υπόλοιπους του «μπλοκ» σε μια συζήτηση για την… «κατάσταση στη Σουηδία»! Τώρα θα το συζητήσουν οι άνθρωποι!
Οι διαφωνίες παραμένουν!
Παράλληλα, οι Κεντρώοι δήλωσαν ξανά ότι δεν θέλουν το Αριστερό Κόμμα στην κυβέρνηση. Κι’ αυτό γιατί, όπως είπε η αρχηγός των Κεντρώων, Ελίζαμπεθ Θαντ Ρίνγκβιστ, το κόμμα της «θέλει να δει μια σταθερή κυβέρνηση που έχει τη δυνατότητα να διαρκέσει για τέσσερα χρόνια».
Δηλαδή μπήκαν σε ένα μπλοκ ενώ πιστεύουν ότι η Αριστερά θα δημιουργήσει προβλήματα και θα προκαλέσει νέα πτώση της κυβέρνησης!
«Χαιρετίζω το γεγονός ότι η Μαγκνταλένα Άντερσον ανέλαβε την διερευνητική αποστολή από τον Πρόεδρο της Βουλής και προσβλέπω σε εποικοδομητικές συζητήσεις την επόμενη εβδομάδα σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση και τις προκλήσεις για τη Σουηδία, όχι για το ποιος θα πρέπει να κατέχει ποια υπουργική θέση», δήλωσε η Ρίνγκβιστ στην εφημερίδα Aftonbladet - μια σαφής αιχμή κατά της αρχηγού της Αριστεράς Νούσι Νταντγκοστάρ.
Το καταπληκτικό είναι ότι η αρχηγός των Κεντρώων υποστηρίζει πως το Κόμμα της έχει θεμελιώδεις διαφορές με το Αριστερό Κόμμα όσον αφορά στην επιχειρηματικότητα και την οικονομία της αγοράς.
Αναρωτιέται κανείς πώς όλοι αυτοί μπήκαν στον ίδιο συνασπισμό και συνεχίζουν να διεκδικούν να κυβερνήσουν!
Φυσικά, το πρόβλημα είναι πως η Σουηδία πρέπει να αποκτήσει κυβέρνηση. Πολύ περισσότερο που οι απειλές από την πλευρά της Ρωσίας έχουν πολλαπλασιαστεί.
Αλλά όπως βλέπετε επικεφαλής και στελέχη του «αριστερού μπλοκ» έχουν πάλι πάρει τα κουβαδάκια τους και παίζουν στις παραλίες, ενώ ρωσικά ντρόουν και ρωσικά αεροπλάνα πετούν πάνω από τα κεφάλια τους.
Μπορούμε επομένως να καταλάβουμε τι θα μπορούσε να συμβεί με την κατακερματισμένη αντιπολίτευση στην Ελλάδα – και μάλιστα την ώρα που οι απειλές κατά της χώρας μας πολλαπλασιάζονται…
Σοφία Βούλτεψη
04/10/2026
*Η Σοφία Βούλτεψη είναι Βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, δημοσιογράφος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου