Σε συνέντευξή του στο Liberal, συνδέει την τουρκική κινητικότητα με την προσπάθεια ενίσχυσης της διασύνδεσης της Τουρκίας με τα Κατεχόμενα και τη διαμόρφωση δεδομένων που, όπως εκτιμά, η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει μελλοντικά.
Ο κ. Γκίνης επισημαίνει παράλληλα ότι οι τουρκικές κινήσεις επηρεάζουν και τον ευρύτερο σχεδιασμό Ελλάδας και Κύπρου στην περιοχή, με ιδιαίτερη αναφορά στον Great Sea Interconnector.
Συνέντευξη στον Χρήστο Θ. Παναγόπουλο
Στρατηγέ, η επανεμφάνιση του Oruc Reis στην Ανατολική Μεσόγειο συνοδεύεται αυτή τη φορά από μια συγκεκριμένη τουρκική επιδίωξη: την προετοιμασία υποδομών που θα συνδέουν ενεργειακά την Τουρκία με τα κατεχόμενα. Πώς αξιολογείτε τη συγκεκριμένη κίνηση;
Η συγκεκριμένη κίνηση της Τουρκίας αποσκοπεί στη δημιουργία τετελεσμένων. Η Τουρκία έχει υπογράψει συμφωνία υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με το παράνομο τουρκοκυπριακό κράτος, το οποίο, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, δεν έχει αναγνωριστεί από κανέναν. Τι κάνει τώρα, λοιπόν, η Τουρκία; Στέλνει το Oruc Reis, το οποίο θα πραγματοποιήσει ερευνητικές εργασίες. Σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, όταν τοποθετείς αγωγούς αερίου κ.λπ., θα πρέπει να συντονίζεσαι με το κράτος με το οποίο συνδέεσαι. Το κράτος ποιο είναι; Η Κύπρος. Έτσι, λοιπόν, δημιουργεί τετελεσμένα σε αυτόν τον χώρο, σε μια κατεύθυνση που συνδέεται και με την επιδίωξη διεθνούς αναγνώρισης του παράνομου τουρκοκυπριακού κράτους.
Με βάση τη NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία, το πεδίο δραστηριότητας του Oruc Reis εκτείνεται από τις νότιες ακτές της Τουρκίας μέχρι τη θαλάσσια περιοχή νοτίως των κατεχομένων. Θα μπορούσε αυτή η διαδρομή να δημιουργήσει στην πράξη έναν νέο ενεργειακό και στρατηγικό άξονα Τουρκίας–κατεχομένων στην Ανατολική Μεσόγειο;
Αναμφισβήτητα. Είναι αυτό που σας είπα στην αρχή. Η Τουρκία κινείται πέρα από τα όρια του παράνομου τουρκοκυπριακού κράτους, κατεβαίνει ανατολικά της Κύπρου και φτάνει και νοτιότερα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει χαρακτηρίσει τον σχεδιαζόμενο αγωγό παράνομο και τον συνδέει με προσπάθεια περαιτέρω ενσωμάτωσης των κατεχομένων στην Τουρκία. Από στρατηγικής απόψεως, μπορεί η δημιουργία μόνιμων ενεργειακών υποδομών να μεταβάλει σταδιακά τα δεδομένα ασφαλείας γύρω από την Κύπρο και να ενισχύσει τη μόνιμη παρουσία της Τουρκίας στην περιοχή;
Αναμφισβήτητα. Θα δημιουργήσει δεδομένα τα οποία η Τουρκία θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει σε μια πολιτική διευθέτηση με την Κύπρο, εάν και όποτε αυτή προκύψει. Και η Κυπριακή Δημοκρατία έχει απόλυτο δίκιο όταν χαρακτηρίζει αυτές τις ενέργειες παράνομες, για τους λόγους που προανέφερα.
Άρα, για να το συμπυκνώσουμε, ουσιαστικά λέτε ότι η Τουρκία ανεβάζει τους τόνους στην Ανατολική Μεσόγειο προκειμένου να δημιουργήσει τετελεσμένα. Πώς επηρεάζει, κατά την άποψή σας, αυτή η τουρκική κινητικότητα τους ελληνικούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο και ειδικότερα την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, το Great Sea Interconnector (GSI);
Η Τουρκία θέλει και στην περιοχή του αγωγού ηλεκτρικού ρεύματος μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου να δημιουργήσει τετελεσμένα. Οι εργασίες που θα γίνουν πρέπει να είναι σύννομες, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Άρα, τι επιδιώκει; Να δημιουργήσει και σε αυτή την περιοχή τετελεσμένα, τα οποία θα χρησιμοποιήσει αργότερα, όταν θα γίνουν συνομιλίες, με οποιονδήποτε τρόπο, για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Να μπορεί να ισχυριστεί: «Κοιτάξτε, εδώ μου ζητήσατε άδεια για να περάσετε τον αγωγό ηλεκτρικού ρεύματος». Αυτό κάνει η Τουρκία.
Με αφορμή την τελευταία επισήμανσή σας, βλέπετε το ενδεχόμενο η Άγκυρα να χρησιμοποιήσει την παρουσία ερευνητικών ή και πολεμικών πλοίων ως μέσο πίεσης όταν επανεκκινήσουν οι έρευνες και η πόντιση του καλωδίου;
Εγώ θεωρώ δεδομένο ότι θα το χρησιμοποιήσει, διότι αυτή είναι η πρακτική της Τουρκίας από το 1974, όταν για πρώτη φορά έβγαλε ερευνητικό σκάφος, και στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλα πλοία. Αυτή είναι η πρακτική της Τουρκίας. Με ερευνητικά σκάφη προσπαθεί να δημιουργήσει τετελεσμένα σε χώρο ο οποίος, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας και το διεθνές δίκαιο γενικότερα, ανήκει δικαιωματικά στην Ελλάδα και στην Κύπρο.
Με βάση και την εμπειρία σας, υπάρχει κίνδυνος να διαμορφωθούν στην Ανατολική Μεσόγειο δύο ανταγωνιστικές αρχιτεκτονικές διασύνδεσης: από τη μία η Τουρκία με τα κατεχόμενα και από την άλλη ο άξονας Ελλάδας–Κύπρου και, ειδικότερα, Ισραήλ; Τι θα σήμαινε μια τέτοια εξέλιξη για τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην περιοχή;
Αναμφισβήτητα. Οι δύο αυτές διασυνδέσεις που αναφέρατε δεν αφορούν απλώς την τροφοδοσία της Κύπρου και του Ισραήλ με ρεύμα ή οτιδήποτε άλλο. Θα δημιουργήσουν και συνθήκες που θα αξιοποιηθούν πρωτίστως από την Τουρκία, αλλά και από εμάς, έτσι ώστε, σε οποιαδήποτε μελλοντική διευθέτηση, να υπάρχουν τα αντίστοιχα δεδομένα και προηγούμενα στην περιοχή.
Κατά την εκτίμησή σας, η νέα έξοδος του Oruc Reis σηματοδοτεί επιστροφή σε μια περίοδο αυξημένης επιχειρησιακής πίεσης ή μπορεί να παραμείνει στο επίπεδο μιας ελεγχόμενης παρουσίας;
Κατά την άποψή μου, η Τουρκία πάλι θα προκαλέσει ένταση. Το μέγεθος της έντασης θα εξαρτηθεί από τη δική μας αντίδραση. Η Τουρκία θα προσπαθήσει να κινηθεί στους χώρους που προαναφέρατε, για να δημιουργήσει προηγούμενο. Όμως, εμείς πρέπει να σκεφτούμε κάτι: η Τουρκία από το 1974 μάς δημιουργεί συνεχώς προβλήματα σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες, με τα ερευνητικά σκάφη. Εμείς μέχρι τώρα δεν έχουμε καταφέρει να δώσουμε μια απάντηση σε αυτή την πρόκληση της Τουρκίας. Και τι εννοώ «απάντηση»; Δεν εννοώ, φυσικά, να βυθίσουμε το ερευνητικό σκάφος, αλλά να κινήσουμε και εμείς ερευνητικά σκάφη σε περιοχές της δικής μας θαλάσσιας δικαιοδοσίας και να κάνουμε σχετικές έρευνες. Είναι απορίας άξιο γιατί όλες οι κυβερνήσεις από το 1974 μέχρι σήμερα δεν κατάφεραν να απαντήσουν στην Τουρκία με ανάλογα μέτρα, να την πληρώσουν με το ίδιο νόμισμα.
Σε πρακτικό επίπεδο, ποια θα πρέπει, κατά την άποψή σας, να είναι η ελληνική στρατηγική απέναντι σε τέτοιες κινήσεις; Αρκεί η διπλωματική και νομική αντίδραση ή χρειάζεται ταυτόχρονα σταθερή επιχειρησιακή παρουσία, στενότερος συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία και επιτάχυνση των ελληνικών και ευρωπαϊκών έργων υποδομής στην Ανατολική Μεσόγειο;
Εγώ θεωρώ ότι δεν αρκούν μόνο η πολιτική και η διπλωματία. Γιατί η Τουρκία, το βλέπετε, σε οτιδήποτε κάνει και εμφανίζει πολιτικά ή διπλωματικά, χρησιμοποιεί και στρατιωτική ισχύ για να το υποστηρίξει. Όπως τώρα, όπως και το 2020 — η περίοδος βρίθει από παραδείγματα.
Άρα, λοιπόν, πρέπει και εμείς να απαντήσουμε με ανάλογα μέσα και δυνατότητες. Δεν μπορούμε να περιοριζόμαστε στο τι λέει ή τι δεν λέει η Τουρκία. Και, προφανώς, πρέπει να αξιοποιήσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και όλους τους διεθνείς οργανισμούς. Αυτό, όμως, δεν είναι επαρκές, εάν η Τουρκία δεν συμφωνεί και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και το διεθνές δίκαιο.
* Ο Κωνσταντίνος Γκίνης είναι Στρατηγός ε.α. – Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου