Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026

Επενδυτικά προϊόντα vs χρηματιστηριακά εργαλεία: Πώς να γυρνάς μια βίδα με ένα πριόνι

Βρέθηκα προ ημερών σε μια παρέα με αρκετούς νέους ανθρώπους με ενδιαφέρουσες επαγγελματικές καριέρες, κυρίως στον χώρο μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Παρά τη θερινή χαλαρότητα, η συζήτηση άγγιξε και το θέμα των αποταμιεύσεων, των επενδύσεων και της ανάγκης δημιουργίας παράλληλων εισοδημάτων. Ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα, όσους αντιλαμβάνονται την σκληρή γλώσσα των αριθμών, που αποδεικνύει ότι το συνταξιοδοτικό δεν σώζεται με τίποτα.

Εκείνο που με εξέπληξε αρνητικά είναι το γεγονός, ότι ανάμεσα σε αυτούς τους ορθολογιστές κατά τα άλλα, νέους ανθρώπους, η έννοια της επένδυσης, έχει λάβει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από τα κλασσικά.
Έτσι διαπίστωσα ότι οι νέοι αυτοί δεν εστιάζουν τόσο στο προϊόν στο οποίο επενδύουν, όσο στα χρηματιστηριακά εργαλεία που χρησιμοποιούν για τις επενδύσεις τους. Και δεν αναφερόμαστε στα κριτήρια της επιλογής των επενδυτικών τους προϊόντων. Ούτε αναφερόμαστε στον μακροπρόθεσμο ή βραχυπρόθεσμο ορίζοντα των κινήσεων τους. Αλλά καθαρά στα εργαλεία.
Διότι όπως φαίνεται η κλασσική αγορά των μετοχών, ομολόγων, αμοιβαίων κεφαλαίων ή ακόμα και των ETFs, δηλαδή των μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων που διαπραγματεύονται σαν μετοχές, στα μάτια των νέων είναι ήδη ξεπερασμένη. Εκείνο που τους ενδιαφέρει περισσότερο είναι το χρηματιστηριακό εργαλείο για να κερδοσκοπήσει κανείς πάνω στην άνοδο ή την πτώση της τιμής ενός περιουσιακού στοιχείου. Και όχι το ίδιο το περιουσιακό στοιχείο, το επενδυτικό προϊόν και η αξία που το συνοδεύει...

Η μαγική λέξη πίσω από αυτή την μεγάλη γκάμα επενδυτικών εργαλείων είναι η «μόχλευση». Δηλαδή η δυνατότητα από τον επενδυτή να χρησιμοποιήσει κεφάλαια που δεν διαθέτει.
Η μόχλευση είναι συνυφασμένη εδώ και δεκαετίες με τις χρηματιστηριακές αγορές. Είναι η δυνατότητα που παρέχουν οι χρηματιστηριακές εταιρίες στους πελάτες τους να αγοράσουν μετοχές με δανεικά χρήματα παρέχοντας κάποιες εγγυήσεις.
Σήμερα, η μόχλευση που προσφέρεται στους επενδυτές είναι ενσωματωμένη σε μια σειρά από χρηματιστηριακά εργαλεία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο «ποντάρει» κάποιος 3, 5, 10 ακόμα και 30 φορές τα κεφάλαια του. Αυτό το πετυχαίνει χρησιμοποιώντας είτε CFDs (Contracts for Difference) που «πολλαπλασιάζουν» τα κεφάλαια των επενδυτών, είτε μοχλευμένα ETFs, τα οποία πολλαπλασιάζουν την κίνηση των αντίστοιχων δεικτών ή μετοχών.

Έτσι στα CFDs με 1.000 ευρώ μπορεί κανείς να ποντάρει 30.000 ευρώ σε κινήσεις forex, 20.000 σε δείκτες και εμπορεύματα και 5.000 ευρώ σε μεμονωμένες μετοχές. Λαμβάνοντας έτσι πολλαπλάσιο ρίσκο, ελπίζοντας σε πολλαπλάσια κέρδη.

Αντίστοιχα τα μοχλευμένα ETFs, τα λεγόμενα Leveraged ETFs κινούνται x2 ή και x3, σε σχέση με την κίνηση που πραγματοποιεί ένας δείκτης ή ένα καλάθι μετοχών. Για παράδειγμα σε ένα ETF x3, εάν ο S&P500 κινηθεί ανοδικά κατά +2,5% τότε ο κάτοχος του συγκεκριμένου ETF κερδίζει +7,5%

Εκτός από τα προαναφερθέντα χρηματιστηριακά εργαλεία μόχλευσης υπάρχουν και τα ΕΤΝs τα οποία έχουν μια βασική ιδιαιτερότητα. Ένα ETN δεν κατέχει το περιουσιακό στοιχείο, δηλαδή το εμπόρευμα ή τον δείκτη. Είναι ουσιαστικά ένα μη εξασφαλισμένο εργαλείο - χρεόγραφο που εκδίδει μια τράπεζα ή άλλο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, για το οποίο όμως ο εκδότης υπόσχεται να αποδώσει την απόδοση του προϊόντος που τους αντιστοιχεί, αφαιρώντας τις χρεώσεις του.

Παρακολουθούσα λοιπόν τους συζητητές μου να αναλύουν τις αποδόσεις τους και τις περισσότερες φορές τα κέρδη τους, με έμφαση στα χρηματιστηριακά εργαλεία που χρησιμοποιούν αλλά όχι στα επενδυτικά προϊόντα που ουσιαστικά αγοράζουν. Η ταχύτητα της διαπραγμάτευσης, το «άνοιγμα» και το «κλείσιμο» των θέσεων, η αμεσότητα της πληροφόρησης και της εκκαθάρισης των κινήσεων τους, βρίσκονταν στην κορυφή της συζήτησης.

Ενώ αντίστοιχα απουσίαζε η οποιαδήποτε αναφορά στα θεμελιώδη στοιχεία των επενδυτικών προϊόντων και των περιουσιακών στοιχείων. Ίσως, να απουσίαζε εντελώς από το μυαλό τους, η σκέψη ή έστω η εικόνα, ότι θεωρητικά ή και πραγματικά πίσω από όλο αυτό το «χρηματιστηριακό παίγνιο γεμάτο αδρεναλίνη και προσδοκίες», υπάρχουν μετοχές πραγματικών εταιρειών με πραγματική δραστηριότητα, εμπορεύματα που κινούν την οικονομία και ζευγάρια συναλλάγματος μέσω των οποίων κινείται το παγκόσμιο εμπόριο.

Οι πιο «σοφιστικέ» νεαροί επενδυτές, μάλιστα έχουν ξεπεράσει αυτά τα χρηματιστηριακά εργαλεία που σύμφωνα με τους ίδιους «είναι για όλους» και έχουν βυθιστεί στον μαγικό χώρο των παραγώγων. Και μάλιστα στις πιο οριακές μορφές τους, όπως είναι τα «0DTE Options» και τα «Perpetual Futures».

Τα 0DTE Options (Zero Days To Expiration) είναι δικαιώματα προαίρεσης που ανοίγουν και λήγουν αναγκαστικά μέσα στην ίδια την χρηματιστηριακή συνεδρίαση. Στην ουσία αποτελούν στοιχήματα πάνω στην ενδοσυνεδριακή κίνηση μετοχών και δεικτών. Τα 0DTE Options έχουν πολύ μεγάλο gamma με αποτέλεσμα οι έστω και μικρές κινήσεις μιας μετοχές ή ενός δείκτη να μεταβάλλει σε μεγάλο βαθμό την τιμή του option.

Τα perpetual futures ή perpetual contracts ή perpetual swaps είναι ένα είδος συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, το οποίο δεν έχει ημερομηνία λήξης. Είναι χρηματιστηριακά εργαλεία ιδιαίτερα δημοφιλή στις αγορές κρυπτονομισμάτων, αλλά αρχίζουν να συμμετέχουν και σε άλλες αγορές.

Παρατήρησα λοιπόν ότι αυτή η νέα γενιά επενδυτών που εργάζεται πραγματικά σκληρά και αμείβεται πολύ καλά έχει σε γενικές γραμμές μια αντίληψη για τις επενδύσεις, εντελώς διαφορετική και ξένη προς όλα όσα γνωρίζουμε.
Μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για τη έννοια του χρόνου, του ρίσκου, της επιλογής επενδυτικών προϊόντων και περιουσιακών στοιχείων. Και αντίστοιχα έχουν μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για την σημασία των χρηματιστηριακών εργαλείων.

Έτσι κάποια στιγμή όταν ρωτήθηκα για το τι πιστεύω, απάντησα ότι δεν μπορείς να βιδώσεις μια βίδα με ένα πριόνι, ούτε να κόψεις ένα ξύλο με ένα σφυρί. Όλα εξαρτώνται από τι θέλεις να κάνεις. 
Πρώτα επιλέγεις λοιπόν το επενδυτικό προϊόν και μετά διαλέγεις το κατάλληλο χρηματιστηριακό εργαλείο για να κάνεις τη δουλειά σου.

Δεν υπάρχουν σχόλια: