Στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας το ενδιαφέρον του επόμενου διαστήματος επικεντρώνεται στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», στα νέα μη επανδρωμένα συστήματα, στην ενίσχυση των δυνατοτήτων πυραυλικού πυροβολικού, στην πορεία των νέων φρεγατών FDI, αλλά και σε προγράμματα που αφορούν την Πολεμική Αεροπορία και τον υφιστάμενο στόλο του Πολεμικού Ναυτικού.
Πίσω από τις επιμέρους προμήθειες διακρίνεται μια ευρύτερη κατεύθυνση.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να συγκροτήσει ένα πολυεπίπεδο σύστημα αποτροπής, στο οποίο αισθητήρες, ραντάρ, drones, αντιαεροπορικά συστήματα και μέσα κρούσης θα συνδέονται επιχειρησιακά μεταξύ τους.
Η επιτυχία αυτού του σχεδίου θα κριθεί λιγότερο από τον αριθμό των νέων οπλικών συστημάτων και περισσότερο από την ταχύτητα με την οποία θα ενταχθούν σε μια κοινή δομή διοίκησης, πληροφόρησης και αντίδρασης...
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» στο επίκεντρο
Το μεγαλύτερο πρόγραμμα αφορά τη νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, το επόμενο διάστημα αναμένονται σημαντικά βήματα στις διαπραγματεύσεις Ελλάδας και Ισραήλ για ένα πακέτο ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα συστήματα SPYDER AIO, David's Sling και Barak MX, μαζί με ραντάρ ELM-2084 και τη δημιουργία κέντρου διοίκησης και ελέγχου. Στον σχεδιασμό προβλέπεται και συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Η λογική της «Ασπίδας του Αχιλλέα» βασίζεται στη δημιουργία διαδοχικών επιπέδων προστασίας απέναντι σε διαφορετικές κατηγορίες απειλών.
Η εξέλιξη των drones, των περιφερόμενων πυρομαχικών και των πυραυλικών συστημάτων έχει καταστήσει περισσότερο απαιτητική την προστασία κρίσιμων στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών. Οι πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις έχουν δείξει επίσης ότι η ποσότητα των εισερχόμενων απειλών αποτελεί εξίσου σοβαρή παράμετρο με τις τεχνικές δυνατότητές τους.
Για την Ελλάδα, επομένως, το ζήτημα αφορά την κάλυψη διαφορετικών αποστάσεων και υψών, αλλά και τη δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού και κατανομής των κατάλληλων μέσων αναχαίτισης.
Τα Patroller και η νέα διάσταση της επιτήρησης
Παράλληλα με την αεράμυνα εξελίσσεται η ενίσχυση των μη επανδρωμένων δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο τέλος Σεπτεμβρίου αναμένεται, βάσει του προγραμματισμού, η άφιξη των γαλλικών UAV Patroller. Πρόκειται για δύο συστήματα και τέσσερα αεροσκάφη συνολικά, τα οποία προορίζονται για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών.
Με αυτονομία που φθάνει περίπου τις 15 ώρες και δυνατότητα μεταφοράς διαφορετικών αισθητήρων, τα Patroller προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο στην εικόνα που επιχειρεί να αποκτήσει το ελληνικό επιτελείο για τον χώρο ενδιαφέροντος.
Η σημασία τους βρίσκεται στη δυνατότητα παραμονής για πολλές ώρες πάνω από μια ευρεία περιοχή και στην αξιοποίηση ηλεκτροοπτικών αισθητήρων και άλλων συστημάτων συλλογής πληροφοριών.
Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται τα Heron και τα V-BAT, ενώ εξετάζεται η περαιτέρω ανάπτυξη εγχώριων μη επανδρωμένων συστημάτων. Η κατεύθυνση που έχει περιγραφεί από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προβλέπει σημαντική αύξηση της ελληνικής παραγωγικής δυνατότητας στα μικρά drones. Ο στόχος για την Κατηγορία 1 τοποθετείται σε τουλάχιστον 10.000 μονάδες ετησίως, ενώ προβλέπεται ανάπτυξη και μεγαλύτερων μη επανδρωμένων συστημάτων καθώς και λύσεων anti-drone.
Πρόκειται για μεταβολή που δεν αφορά αποκλειστικά την τεχνολογία. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται πλέον τα μικρά μη επανδρωμένα μέσα μέσα στη δομή των μονάδων. Η εμπειρία από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει τη μαζική χρήση τους ως μόνιμο χαρακτηριστικό των σύγχρονων επιχειρήσεων.
Τα PULS και η δυνατότητα πλήγματος σε βάθος
Το δεύτερο σκέλος αφορά την ενίσχυση του πυροβολικού.
Στον σχεδιασμό βρίσκεται η απόκτηση των ισραηλινών PULS, με 36 εκτοξευτές και διαφορετικές κατηγορίες πυρομαχικών.
Οι προβλεπόμενες επιλογές εκτείνονται από πυραύλους μικρότερου βεληνεκούς έως συστήματα όπως ο EXTRA, με εμβέλεια περίπου 150 χιλιομέτρων, και ο Predator Hawk, που φθάνει περίπου τα 300 χιλιόμετρα. Στο πακέτο εντάσσονται επίσης περιφερόμενα πυρομαχικά SkyStriker.
Η επιχειρησιακή αξία των PULS συνδέεται άμεσα με την ποιότητα των πληροφοριών που θα παρέχουν οι αισθητήρες και τα UAV.
Η σύγχρονη λογική επιχειρήσεων βασίζεται στη μείωση του χρόνου ανάμεσα στον εντοπισμό ενός στόχου και στην απόφαση για την αντιμετώπισή του. Όσο περισσότερο συνδέονται τα μέσα επιτήρησης με τα κέντρα διοίκησης και τα διαθέσιμα οπλικά συστήματα, τόσο αυξάνεται η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του συνολικού δικτύου.
Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους Patroller, PULS και «Ασπίδα του Αχιλλέα» πρέπει να διαβάζονται ως τμήματα της ίδιας προσπάθειας και όχι ως απομονωμένα εξοπλιστικά προγράμματα.
Οι FDI και η θαλάσσια πλευρά του σχεδιασμού
Η νέα αρχιτεκτονική επεκτείνεται και στη θάλασσα.
Στις 30 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η παράδοση της δεύτερης ελληνικής φρεγάτας FDI, της «Νέαρχος», στη Λοριάν, ενώ πριν από το τέλος του έτους αναμένεται να ακολουθήσει η «Φορμίων».
Οι νέες φρεγάτες προσθέτουν προηγμένες δυνατότητες αισθητήρων και αεράμυνας, ενισχύοντας τη δυνατότητα του Πολεμικού Ναυτικού να επιχειρεί μέσα σε ένα περισσότερο σύνθετο περιβάλλον απειλών.
Την ίδια περίοδο παραμένει στο τραπέζι ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών ΜΕΚΟ, ενώ συνεχίζεται η ενίσχυση των δυνατοτήτων ανθυποβρυχιακού πολέμου με τα MH-60R Romeo.
Στη θαλάσσια επιτήρηση αναμένεται να αποκτήσουν ρόλο και τα Camcopter S-100, διευρύνοντας την ακτίνα στην οποία ένα πολεμικό πλοίο έχει εικόνα πέρα από τους δικούς του αισθητήρες.
Η αεροπορική διάσταση
Για την Πολεμική Αεροπορία, ένα από τα ώριμα ζητήματα του επόμενου διαστήματος αφορά το πρόγραμμα των F-16 Block 50.
Η αναβάθμισή τους θεωρείται κρίσιμος κρίκος για τη διατήρηση ομοιογένειας και επαρκών αριθμών στον στόλο των F-16, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα προχωρεί παράλληλα στον ευρύτερο μετασχηματισμό των αεροπορικών της δυνατοτήτων.
Η νέα δομή αποτροπής, άλλωστε, δεν περιορίζεται στην απόκτηση συστημάτων εδάφους. Προϋποθέτει τη σύνδεση αεροπορικών, ναυτικών και χερσαίων μέσων σε ένα κοινό περιβάλλον επιχειρήσεων.
Το δύσκολο μέρος αρχίζει μετά τις υπογραφές
Το επόμενο διάστημα θα έχει υψηλή εξοπλιστική πυκνότητα. Αυτό από μόνο του δεν εγγυάται την επιτυχία του σχεδιασμού.
Οι συμβάσεις αποτελούν το πρώτο βήμα. Ακολουθούν οι παραδόσεις, η εκπαίδευση προσωπικού, η δημιουργία υποδομών, η πιστοποίηση των συστημάτων, η διασύνδεσή τους και κυρίως η ένταξή τους στις πραγματικές επιχειρησιακές διαδικασίες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο ίδιο πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία και το ανθρώπινο δυναμικό. Η αυξημένη κάλυψη των θέσεων στις στρατιωτικές σχολές αποτελεί θετική ένδειξη μετά τις πιέσεις των προηγούμενων ετών, χωρίς να αναιρεί τα προβλήματα στελέχωσης, διοίκησης και διατήρησης εξειδικευμένου προσωπικού.
Οι νέες τεχνολογίες αυξάνουν τις απαιτήσεις σε χειριστές, τεχνικούς, μηχανικούς, αναλυτές πληροφοριών και προσωπικό κυβερνοάμυνας. Χωρίς επαρκείς ανθρώπινους πόρους, ακόμη και τα πιο προηγμένα συστήματα χάνουν μέρος της επιχειρησιακής τους αξίας.
Μια διαφορετική λογική αποτροπής
Η εικόνα που διαμορφώνεται για τα επόμενα περίπου τρία χρόνια δείχνει μια προσπάθεια μετάβασης σε διαφορετικό μοντέλο.
Η επιτήρηση αποκτά μεγαλύτερο βάθος μέσω UAV και νέων αισθητήρων. Η αεράμυνα οργανώνεται σε περισσότερα επίπεδα. Το πυραυλικό πυροβολικό αποκτά μεγαλύτερη εμβέλεια. Οι νέες φρεγάτες ενισχύουν τη θαλάσσια διάσταση, ενώ η Πολεμική Αεροπορία συνεχίζει τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου στόλου.
Η νέα αρχιτεκτονική αποτροπής θα κριθεί από το κατά πόσο οι Ένοπλες Δυνάμεις θα αποκτήσουν κοινή επιχειρησιακή εικόνα, ταχύτερη ροή πληροφοριών και τη δυνατότητα να επιλέγουν κάθε φορά το κατάλληλο μέσο απέναντι στην κατάλληλη απειλή.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αρχίζει έτσι να αποκτά συγκεκριμένη μορφή. Η πλήρης εικόνα της, όμως, θα διαμορφωθεί μέσα από την εφαρμογή ενός πολύ ευρύτερου σχεδίου, στο οποίο η τεχνολογία, η εγχώρια παραγωγή, οι υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό θα πρέπει να κινηθούν στον ίδιο ρυθμό.
Η επιτυχία αυτού του σχεδίου θα κριθεί λιγότερο από τον αριθμό των νέων οπλικών συστημάτων και περισσότερο από την ταχύτητα με την οποία θα ενταχθούν σε μια κοινή δομή διοίκησης, πληροφόρησης και αντίδρασης...
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» στο επίκεντρο
Το μεγαλύτερο πρόγραμμα αφορά τη νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, το επόμενο διάστημα αναμένονται σημαντικά βήματα στις διαπραγματεύσεις Ελλάδας και Ισραήλ για ένα πακέτο ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα συστήματα SPYDER AIO, David's Sling και Barak MX, μαζί με ραντάρ ELM-2084 και τη δημιουργία κέντρου διοίκησης και ελέγχου. Στον σχεδιασμό προβλέπεται και συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Η λογική της «Ασπίδας του Αχιλλέα» βασίζεται στη δημιουργία διαδοχικών επιπέδων προστασίας απέναντι σε διαφορετικές κατηγορίες απειλών.
Η εξέλιξη των drones, των περιφερόμενων πυρομαχικών και των πυραυλικών συστημάτων έχει καταστήσει περισσότερο απαιτητική την προστασία κρίσιμων στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών. Οι πρόσφατες πολεμικές συγκρούσεις έχουν δείξει επίσης ότι η ποσότητα των εισερχόμενων απειλών αποτελεί εξίσου σοβαρή παράμετρο με τις τεχνικές δυνατότητές τους.
Για την Ελλάδα, επομένως, το ζήτημα αφορά την κάλυψη διαφορετικών αποστάσεων και υψών, αλλά και τη δυνατότητα έγκαιρου εντοπισμού και κατανομής των κατάλληλων μέσων αναχαίτισης.
Τα Patroller και η νέα διάσταση της επιτήρησης
Παράλληλα με την αεράμυνα εξελίσσεται η ενίσχυση των μη επανδρωμένων δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο τέλος Σεπτεμβρίου αναμένεται, βάσει του προγραμματισμού, η άφιξη των γαλλικών UAV Patroller. Πρόκειται για δύο συστήματα και τέσσερα αεροσκάφη συνολικά, τα οποία προορίζονται για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών.
Με αυτονομία που φθάνει περίπου τις 15 ώρες και δυνατότητα μεταφοράς διαφορετικών αισθητήρων, τα Patroller προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο στην εικόνα που επιχειρεί να αποκτήσει το ελληνικό επιτελείο για τον χώρο ενδιαφέροντος.
Η σημασία τους βρίσκεται στη δυνατότητα παραμονής για πολλές ώρες πάνω από μια ευρεία περιοχή και στην αξιοποίηση ηλεκτροοπτικών αισθητήρων και άλλων συστημάτων συλλογής πληροφοριών.
Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται τα Heron και τα V-BAT, ενώ εξετάζεται η περαιτέρω ανάπτυξη εγχώριων μη επανδρωμένων συστημάτων. Η κατεύθυνση που έχει περιγραφεί από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προβλέπει σημαντική αύξηση της ελληνικής παραγωγικής δυνατότητας στα μικρά drones. Ο στόχος για την Κατηγορία 1 τοποθετείται σε τουλάχιστον 10.000 μονάδες ετησίως, ενώ προβλέπεται ανάπτυξη και μεγαλύτερων μη επανδρωμένων συστημάτων καθώς και λύσεων anti-drone.
Πρόκειται για μεταβολή που δεν αφορά αποκλειστικά την τεχνολογία. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται πλέον τα μικρά μη επανδρωμένα μέσα μέσα στη δομή των μονάδων. Η εμπειρία από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει τη μαζική χρήση τους ως μόνιμο χαρακτηριστικό των σύγχρονων επιχειρήσεων.
Τα PULS και η δυνατότητα πλήγματος σε βάθος
Το δεύτερο σκέλος αφορά την ενίσχυση του πυροβολικού.
Στον σχεδιασμό βρίσκεται η απόκτηση των ισραηλινών PULS, με 36 εκτοξευτές και διαφορετικές κατηγορίες πυρομαχικών.
Οι προβλεπόμενες επιλογές εκτείνονται από πυραύλους μικρότερου βεληνεκούς έως συστήματα όπως ο EXTRA, με εμβέλεια περίπου 150 χιλιομέτρων, και ο Predator Hawk, που φθάνει περίπου τα 300 χιλιόμετρα. Στο πακέτο εντάσσονται επίσης περιφερόμενα πυρομαχικά SkyStriker.
Η επιχειρησιακή αξία των PULS συνδέεται άμεσα με την ποιότητα των πληροφοριών που θα παρέχουν οι αισθητήρες και τα UAV.
Η σύγχρονη λογική επιχειρήσεων βασίζεται στη μείωση του χρόνου ανάμεσα στον εντοπισμό ενός στόχου και στην απόφαση για την αντιμετώπισή του. Όσο περισσότερο συνδέονται τα μέσα επιτήρησης με τα κέντρα διοίκησης και τα διαθέσιμα οπλικά συστήματα, τόσο αυξάνεται η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του συνολικού δικτύου.
Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους Patroller, PULS και «Ασπίδα του Αχιλλέα» πρέπει να διαβάζονται ως τμήματα της ίδιας προσπάθειας και όχι ως απομονωμένα εξοπλιστικά προγράμματα.
Οι FDI και η θαλάσσια πλευρά του σχεδιασμού
Η νέα αρχιτεκτονική επεκτείνεται και στη θάλασσα.
Στις 30 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η παράδοση της δεύτερης ελληνικής φρεγάτας FDI, της «Νέαρχος», στη Λοριάν, ενώ πριν από το τέλος του έτους αναμένεται να ακολουθήσει η «Φορμίων».
Οι νέες φρεγάτες προσθέτουν προηγμένες δυνατότητες αισθητήρων και αεράμυνας, ενισχύοντας τη δυνατότητα του Πολεμικού Ναυτικού να επιχειρεί μέσα σε ένα περισσότερο σύνθετο περιβάλλον απειλών.
Την ίδια περίοδο παραμένει στο τραπέζι ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών ΜΕΚΟ, ενώ συνεχίζεται η ενίσχυση των δυνατοτήτων ανθυποβρυχιακού πολέμου με τα MH-60R Romeo.
Στη θαλάσσια επιτήρηση αναμένεται να αποκτήσουν ρόλο και τα Camcopter S-100, διευρύνοντας την ακτίνα στην οποία ένα πολεμικό πλοίο έχει εικόνα πέρα από τους δικούς του αισθητήρες.
Η αεροπορική διάσταση
Για την Πολεμική Αεροπορία, ένα από τα ώριμα ζητήματα του επόμενου διαστήματος αφορά το πρόγραμμα των F-16 Block 50.
Η αναβάθμισή τους θεωρείται κρίσιμος κρίκος για τη διατήρηση ομοιογένειας και επαρκών αριθμών στον στόλο των F-16, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα προχωρεί παράλληλα στον ευρύτερο μετασχηματισμό των αεροπορικών της δυνατοτήτων.
Η νέα δομή αποτροπής, άλλωστε, δεν περιορίζεται στην απόκτηση συστημάτων εδάφους. Προϋποθέτει τη σύνδεση αεροπορικών, ναυτικών και χερσαίων μέσων σε ένα κοινό περιβάλλον επιχειρήσεων.
Το δύσκολο μέρος αρχίζει μετά τις υπογραφές
Το επόμενο διάστημα θα έχει υψηλή εξοπλιστική πυκνότητα. Αυτό από μόνο του δεν εγγυάται την επιτυχία του σχεδιασμού.
Οι συμβάσεις αποτελούν το πρώτο βήμα. Ακολουθούν οι παραδόσεις, η εκπαίδευση προσωπικού, η δημιουργία υποδομών, η πιστοποίηση των συστημάτων, η διασύνδεσή τους και κυρίως η ένταξή τους στις πραγματικές επιχειρησιακές διαδικασίες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Στο ίδιο πλαίσιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία και το ανθρώπινο δυναμικό. Η αυξημένη κάλυψη των θέσεων στις στρατιωτικές σχολές αποτελεί θετική ένδειξη μετά τις πιέσεις των προηγούμενων ετών, χωρίς να αναιρεί τα προβλήματα στελέχωσης, διοίκησης και διατήρησης εξειδικευμένου προσωπικού.
Οι νέες τεχνολογίες αυξάνουν τις απαιτήσεις σε χειριστές, τεχνικούς, μηχανικούς, αναλυτές πληροφοριών και προσωπικό κυβερνοάμυνας. Χωρίς επαρκείς ανθρώπινους πόρους, ακόμη και τα πιο προηγμένα συστήματα χάνουν μέρος της επιχειρησιακής τους αξίας.
Μια διαφορετική λογική αποτροπής
Η εικόνα που διαμορφώνεται για τα επόμενα περίπου τρία χρόνια δείχνει μια προσπάθεια μετάβασης σε διαφορετικό μοντέλο.
Η επιτήρηση αποκτά μεγαλύτερο βάθος μέσω UAV και νέων αισθητήρων. Η αεράμυνα οργανώνεται σε περισσότερα επίπεδα. Το πυραυλικό πυροβολικό αποκτά μεγαλύτερη εμβέλεια. Οι νέες φρεγάτες ενισχύουν τη θαλάσσια διάσταση, ενώ η Πολεμική Αεροπορία συνεχίζει τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου στόλου.
Η νέα αρχιτεκτονική αποτροπής θα κριθεί από το κατά πόσο οι Ένοπλες Δυνάμεις θα αποκτήσουν κοινή επιχειρησιακή εικόνα, ταχύτερη ροή πληροφοριών και τη δυνατότητα να επιλέγουν κάθε φορά το κατάλληλο μέσο απέναντι στην κατάλληλη απειλή.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αρχίζει έτσι να αποκτά συγκεκριμένη μορφή. Η πλήρης εικόνα της, όμως, θα διαμορφωθεί μέσα από την εφαρμογή ενός πολύ ευρύτερου σχεδίου, στο οποίο η τεχνολογία, η εγχώρια παραγωγή, οι υποδομές και το ανθρώπινο δυναμικό θα πρέπει να κινηθούν στον ίδιο ρυθμό.
Γιώργος Νόκος
15/08/2026
15/08/2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου