έπειτα από δύο χρόνια καθυστερήσεων και αναβολών, λόγω των αντιδράσεων της Τουρκίας, οι οποίες είχαν οδηγήσει στη διακοπή των ερευνών ανατολικά της Κάσου.
Η NAVTEX 1411/26 εκδόθηκε από τον Σταθμό του Ηρακλείου, καθώς ολοκληρώθηκε η διαδικασία έγκρισης της αίτησης αδειοδότησης από την ΕΧΑΕΘ, με τη σύμφωνη γνώμη του υπουργού Εξωτερικών.
Η NAVTEX 1411/26 εκδόθηκε από τον Σταθμό του Ηρακλείου, καθώς ολοκληρώθηκε η διαδικασία έγκρισης της αίτησης αδειοδότησης από την ΕΧΑΕΘ, με τη σύμφωνη γνώμη του υπουργού Εξωτερικών.
Αφορά τη διενέργεια ερευνητικών εργασιών για την πόντιση του καλωδίου στο Ανατολικό Κρητικό Πέλαγος, στο Νοτιοανατολικό Κρητικό Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο, για το διάστημα από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Η περιοχή που καλύπτει η NAVTEX αφορά τη διαδρομή που είχε προβλεφθεί εξαρχής για το υποθαλάσσιο καλώδιο. Περιλαμβάνει χωρικά υδατα ,περιοχές διεθνών υδάτων βορείως της Κρήτης, καθώς και στην περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κάσου, διασχίζει την οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ ανατολικά της Κάσου και διασχίζοντας την μη οριοθετημένη ελληνική υφαλοκρηπίδα φθάνει μέχρι το όριο της κυπριακής ΑΟΖ.
Σε ολόκληρη αυτή την περιοχή η Τουρκία επιχειρεί να ξεδιπλώσει τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» και του τουρκολιβυκού Μνημονίου, διεκδικώντας το σύνολο της περιοχής ως δική της υφαλοκρηπίδα και αρνούμενη, με αυτόν τον τρόπο, ότι υπάρχει «συνάντηση» της ελληνικής υφαλοκρηπίδας με την κυπριακή ΑΟΖ.
Με τα ανατρεπτικά αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών να... σηματοδοτούν σοβαρές αλλαγές στο εσωτερικό των ΗΠΑ, στην Αθήνα επικρατεί προβληματισμός για το εάν η νίκη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο αλλά και η στοχοποίηση του Ισραήλ ως «υπεύθυνου» για την οικονομική πίεση που υφίστανται οι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ θα επηρεάσουν, έστω και προσωρινά, τις ισορροπίες στην περιοχή.
Είτε ενθαρρύνοντας άλλες δυνάμεις να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι του Ισραήλ, το οποίο, εκτός των άλλων, βρίσκεται στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης, είτε με την αποστασιοποίηση των ΗΠΑ το επόμενο διάστημα από τις εξελίξεις στην περιοχή, μέχρις ότου βρεθεί ισορροπία μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας και του νέου Κογκρέσου. Και πέρα από την προφανή επιδίωξη της Τουρκίας να μην εμφανιστεί ως χώρα που δημιουργεί και αυτή προβλήματα στην περιοχή, υπάρχει η ανησυχία ότι στην Ουάσιγκτον αυτή τη στιγμή το τελευταίο που θα σκεφτόταν κανείς θα ήταν μια εμπλοκή σε μια ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα δοκιμάζει τις αντοχές στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με την έκδοση της NAVTEX για την επανάληψη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Κρήτης, ενός έργου που έχει πάρει πλέον σχεδόν «μυθικές» διαστάσεις και έχει καταστεί ζήτημα υψηλού συμβολισμού στα ελληνοτουρκικά.
Η Αθήνα, βεβαίως, κάνει το βήμα της έκδοσης της NAVTEX έχοντας εξασφαλίσει τις εγγυήσεις της γαλλικής πλευράς, παρά την όχι και τόσο μεγάλη εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία της, ότι έχει επιτύχει πράγματι τη γνωστή συνεννόηση με την Άγκυρα. Η συνεννόηση, όπως είναι γνωστό, αφορά μια συμβιβαστική φόρμουλα, όπου η «ενημέρωση» της Άγκυρας για τις εργασίες του πλοίου δεν θα θεωρείται ως «αίτηση αδειοδότησης», παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που περιέχει και η επίσημη αίτηση αδειοδότησης.
Η Αθήνα εκτιμά ότι η συγκυρία βοηθά στην υλοποίηση αυτής της φόρμουλας, που θα επιτρέψει την επανάληψη των ερευνών και θα δώσει τέλος σε μια εκκρεμότητα μηνών, η οποία είχε και σοβαρό πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση και εξέθετε την ίδια τη χώρα.
Η περιοχή που καλύπτει η NAVTEX αφορά τη διαδρομή που είχε προβλεφθεί εξαρχής για το υποθαλάσσιο καλώδιο. Περιλαμβάνει χωρικά υδατα ,περιοχές διεθνών υδάτων βορείως της Κρήτης, καθώς και στην περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κάσου, διασχίζει την οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ ανατολικά της Κάσου και διασχίζοντας την μη οριοθετημένη ελληνική υφαλοκρηπίδα φθάνει μέχρι το όριο της κυπριακής ΑΟΖ.
Σε ολόκληρη αυτή την περιοχή η Τουρκία επιχειρεί να ξεδιπλώσει τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» και του τουρκολιβυκού Μνημονίου, διεκδικώντας το σύνολο της περιοχής ως δική της υφαλοκρηπίδα και αρνούμενη, με αυτόν τον τρόπο, ότι υπάρχει «συνάντηση» της ελληνικής υφαλοκρηπίδας με την κυπριακή ΑΟΖ.
Με τα ανατρεπτικά αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών να... σηματοδοτούν σοβαρές αλλαγές στο εσωτερικό των ΗΠΑ, στην Αθήνα επικρατεί προβληματισμός για το εάν η νίκη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο αλλά και η στοχοποίηση του Ισραήλ ως «υπεύθυνου» για την οικονομική πίεση που υφίστανται οι ψηφοφόροι στις ΗΠΑ θα επηρεάσουν, έστω και προσωρινά, τις ισορροπίες στην περιοχή.
Είτε ενθαρρύνοντας άλλες δυνάμεις να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι του Ισραήλ, το οποίο, εκτός των άλλων, βρίσκεται στη διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης, είτε με την αποστασιοποίηση των ΗΠΑ το επόμενο διάστημα από τις εξελίξεις στην περιοχή, μέχρις ότου βρεθεί ισορροπία μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας και του νέου Κογκρέσου. Και πέρα από την προφανή επιδίωξη της Τουρκίας να μην εμφανιστεί ως χώρα που δημιουργεί και αυτή προβλήματα στην περιοχή, υπάρχει η ανησυχία ότι στην Ουάσιγκτον αυτή τη στιγμή το τελευταίο που θα σκεφτόταν κανείς θα ήταν μια εμπλοκή σε μια ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα δοκιμάζει τις αντοχές στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με την έκδοση της NAVTEX για την επανάληψη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου - Κρήτης, ενός έργου που έχει πάρει πλέον σχεδόν «μυθικές» διαστάσεις και έχει καταστεί ζήτημα υψηλού συμβολισμού στα ελληνοτουρκικά.
Η Αθήνα, βεβαίως, κάνει το βήμα της έκδοσης της NAVTEX έχοντας εξασφαλίσει τις εγγυήσεις της γαλλικής πλευράς, παρά την όχι και τόσο μεγάλη εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία της, ότι έχει επιτύχει πράγματι τη γνωστή συνεννόηση με την Άγκυρα. Η συνεννόηση, όπως είναι γνωστό, αφορά μια συμβιβαστική φόρμουλα, όπου η «ενημέρωση» της Άγκυρας για τις εργασίες του πλοίου δεν θα θεωρείται ως «αίτηση αδειοδότησης», παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία που περιέχει και η επίσημη αίτηση αδειοδότησης.
Η Αθήνα εκτιμά ότι η συγκυρία βοηθά στην υλοποίηση αυτής της φόρμουλας, που θα επιτρέψει την επανάληψη των ερευνών και θα δώσει τέλος σε μια εκκρεμότητα μηνών, η οποία είχε και σοβαρό πολιτικό κόστος για την κυβέρνηση και εξέθετε την ίδια τη χώρα.
Η εκτίμηση αυτή στηρίζεται στην εικασία ότι η Τουρκία, με αυτό το ρευστό σκηνικό που υπάρχει στην Ουάσιγκτον και με το νέο Δημοκρατικό Κογκρέσο να αποτελεί έναν δύσκολο γρίφο σε ό,τι αφορά τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, γνωρίζει ότι η πρόκληση ενός σοβαρού επεισοδίου, και μάλιστα για ένα έργο υποδομών διασυνδεσιμότητας, το οποίο έχει και τη στήριξη της αμερικανικής πλευράς, θα μπορούσε να έχει πολλαπλές αρνητικές συνέπειες.
Αυτό το κλίμα πιθανόν να διευκολύνει και τους χειρισμούς με την Τουρκία, η οποία συνεχίζει πάντως να θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό το ζήτημα του καλωδίου, καθώς μια μη ικανοποιητική λύση θα ερχόταν ως αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού Μνημονίου, επί του πεδίου, μετά το σφοδρό πλήγμα που δέχθηκε το προηγούμενο διάστημα με την ομιλία του Κυρ. Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τις επιστολές της Κύπρου και της χώρας μας προς τον ΟΗΕ, τη διακήρυξη των έξι, την ισχυρή αντίδραση και του Ισραήλ, καθώς επίσης και την ισχυρή απόρριψη του τουρκολιβυκού Μνημονίου από την ΕΕ, όπως αποτυπώθηκε και στην Έκθεση της Κομισιόν.
Η Τουρκία, έτσι, δεν αποκλείεται να χρησιμοποιήσει το θέμα του καλωδίου ώστε να «ρεφάρει» σε επίπεδο εντυπώσεων. Και συγχρόνως, ενώ το πλοίο θα έχει βγει για έρευνες, να μπει στον πειρασμό να υπαναχωρήσει από τη συνεννόηση την οποία έχει κάνει με τη γαλλική πλευρά και να φέρει έτσι σε εξαιρετικά δύσκολη θέση την Ελλάδα, η οποία αυτή τη φορά δεν έχει κανένα περιθώριο ούτε να υποχωρήσει ούτε, πολύ περισσότερο, να διακόψει ή να αναστείλει τις έρευνες.
Πάντως, τις προηγούμενες ημέρες, το τεστ που επιχειρήθηκε με το άλλο ερευνητικό πλοίο, Kobi Ruegg, το οποίο πραγματοποιεί έρευνες στην ίδια περιοχή όπου θα κινηθεί και το ερευνητικό πλοίο για το καλώδιο, δημιουργεί προβληματισμό καθώς σύμφωνα με πληροφορίες έχει επιδειχθεί ανοχή για το ότι το πλοίο φέρεται να έχει ζητήσει άδεια και από την Τουρκία, προκειμένου έτσι να μην διαταραχθεί η διαπραγμάτευση για την επανέναρξη των ερευνών του άλλου πλοίου για την ηλεκτρική διασύνδεση. Έτσι, ενώ η Τουρκία έσπευσε να εκδώσει πρώτη NAVTEX, ακολούθησε ένα μπαράζ ανταλλαγής NAVTEX και αντι-NAVTEX μεταξύ των δύο χωρών, με αποτέλεσμα πάντως οι έρευνες του να συνεχίζονται κανονικά. Καθώς όπως φαίνεται ικανοποιήθηκε ο όρος που έθετε η Τουρκία.
Η εκτίμηση πάντως της Αθήνας είναι ότι η αναπάντεχη έκταση της νίκης των Δημοκρατικών και το κύμα καταψήφισης του προέδρου Τραμπ, θα επηρεάσουν σημαντικά την αμερικανική πολιτική στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Σε αυτό το πλαίσιο επιχειρείται να προβλεφθεί ποιες επιπτώσεις θα υπάρξουν ενόψει και της κρίσιμης εξόδου του ερευνητικού σκάφους για την επανάληψη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου - Κρήτης. Για την Αθήνα, χωρίς να διαφαίνεται κάποια σοβαρή μετατόπιση στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, στοιχείο προβληματισμού αποτελεί η αποδυνάμωση της σχέσης ΗΠΑ-Ισραήλ, στην οποία είχε επενδύσει η Ελλάδα, έχοντας μάλιστα και η ίδια αποκομίσει πλεονεκτήματα από την ισχύ του εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ.
Το νέο περιβάλλον που αναμένεται να διαμορφωθεί είναι δύσκολο να προβλεφθεί, λόγω του γεγονότος ότι ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ είναι απρόβλεπτος και δεν είναι γνωστό πώς θα επιλέξει να κινηθεί και να βρει τις δύσκολες ισορροπίες που απαιτούνται στα υπόλοιπα δύο χρόνια της θητείας του, έχοντας απέναντί του ένα ελεγχόμενο από τους Δημοκρατικούς και εχθρικό Κογκρέσο.
Το πρώτο δείγμα γραφής θα δοθεί φυσικά από το πώς θα αντιμετωπίσει το Ιράν. Και εάν θα επιλέξει να εξαπολύσει ένα ισχυρό πλήγμα εναντίον της Τεχεράνης, προκειμένου να ενισχύσει το προφίλ του και να στείλει το μήνυμα ότι ο ίδιος, ως πρόεδρος, «τελειώνει τις δουλειές», τη στιγμή, όμως, που σε μια πρωτοφανή ταύτιση Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί συμφωνούν ότι ο πόλεμος στο Ιράν καθόρισε σημαντικά το εκλογικό αποτέλεσμα, μέσω και της ενεργειακής πληθωριστικής κρίσης που προκάλεσε.
Μια νέα επίθεση στο Ιράν θα ερχόταν να δικαιώσει τον Νετανιάχου, ο οποίος, όπως όλα δείχνουν, θα βρεθεί εκτός κυβέρνησης μετά την αποφασιστικότητα που έδειξαν τα αραβικά κόμματα να στηρίξουν κυβέρνηση μειοψηφίας του Άιζενκοτ, προκειμένου να εκδιωχθεί ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ. Έτσι ίσως πιστεύουν στο Ισραήλ, ότι με την απομάκρυνση του Νετανιάχου θα εξευμενισθεί η αμερικανική κοινή γνώμη και το πολιτικό σύστημα, κάτι που κάθε άλλο παρά είναι δεδομένο
Όμως, κάθε άλλο παρά είναι σίγουρο ότι μια επίθεση στο Ιράν θα οδηγούσε σε λύση των προβλημάτων που ανέκυψαν την επομένη του πρώτου πλήγματος, στις 28 Φεβρουαρίου. Αντιθέτως, ένα νέο πλήγμα στο Ιράν θα προκαλούσε εκτεταμένα αντίποινα, με το Ισραήλ να βρίσκεται σε φάση σχηματισμού κυβέρνησης και να μετρά αντίστροφα για το τέλος του χρόνου, όταν, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Τραμπ, θα διακοπεί η ετήσια βοήθεια των 4 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ
Αυτό το κλίμα πιθανόν να διευκολύνει και τους χειρισμούς με την Τουρκία, η οποία συνεχίζει πάντως να θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό το ζήτημα του καλωδίου, καθώς μια μη ικανοποιητική λύση θα ερχόταν ως αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού Μνημονίου, επί του πεδίου, μετά το σφοδρό πλήγμα που δέχθηκε το προηγούμενο διάστημα με την ομιλία του Κυρ. Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας, τις επιστολές της Κύπρου και της χώρας μας προς τον ΟΗΕ, τη διακήρυξη των έξι, την ισχυρή αντίδραση και του Ισραήλ, καθώς επίσης και την ισχυρή απόρριψη του τουρκολιβυκού Μνημονίου από την ΕΕ, όπως αποτυπώθηκε και στην Έκθεση της Κομισιόν.
Η Τουρκία, έτσι, δεν αποκλείεται να χρησιμοποιήσει το θέμα του καλωδίου ώστε να «ρεφάρει» σε επίπεδο εντυπώσεων. Και συγχρόνως, ενώ το πλοίο θα έχει βγει για έρευνες, να μπει στον πειρασμό να υπαναχωρήσει από τη συνεννόηση την οποία έχει κάνει με τη γαλλική πλευρά και να φέρει έτσι σε εξαιρετικά δύσκολη θέση την Ελλάδα, η οποία αυτή τη φορά δεν έχει κανένα περιθώριο ούτε να υποχωρήσει ούτε, πολύ περισσότερο, να διακόψει ή να αναστείλει τις έρευνες.
Πάντως, τις προηγούμενες ημέρες, το τεστ που επιχειρήθηκε με το άλλο ερευνητικό πλοίο, Kobi Ruegg, το οποίο πραγματοποιεί έρευνες στην ίδια περιοχή όπου θα κινηθεί και το ερευνητικό πλοίο για το καλώδιο, δημιουργεί προβληματισμό καθώς σύμφωνα με πληροφορίες έχει επιδειχθεί ανοχή για το ότι το πλοίο φέρεται να έχει ζητήσει άδεια και από την Τουρκία, προκειμένου έτσι να μην διαταραχθεί η διαπραγμάτευση για την επανέναρξη των ερευνών του άλλου πλοίου για την ηλεκτρική διασύνδεση. Έτσι, ενώ η Τουρκία έσπευσε να εκδώσει πρώτη NAVTEX, ακολούθησε ένα μπαράζ ανταλλαγής NAVTEX και αντι-NAVTEX μεταξύ των δύο χωρών, με αποτέλεσμα πάντως οι έρευνες του να συνεχίζονται κανονικά. Καθώς όπως φαίνεται ικανοποιήθηκε ο όρος που έθετε η Τουρκία.
Η εκτίμηση πάντως της Αθήνας είναι ότι η αναπάντεχη έκταση της νίκης των Δημοκρατικών και το κύμα καταψήφισης του προέδρου Τραμπ, θα επηρεάσουν σημαντικά την αμερικανική πολιτική στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Σε αυτό το πλαίσιο επιχειρείται να προβλεφθεί ποιες επιπτώσεις θα υπάρξουν ενόψει και της κρίσιμης εξόδου του ερευνητικού σκάφους για την επανάληψη των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου - Κρήτης. Για την Αθήνα, χωρίς να διαφαίνεται κάποια σοβαρή μετατόπιση στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, στοιχείο προβληματισμού αποτελεί η αποδυνάμωση της σχέσης ΗΠΑ-Ισραήλ, στην οποία είχε επενδύσει η Ελλάδα, έχοντας μάλιστα και η ίδια αποκομίσει πλεονεκτήματα από την ισχύ του εβραϊκού λόμπι στις ΗΠΑ.
Το νέο περιβάλλον που αναμένεται να διαμορφωθεί είναι δύσκολο να προβλεφθεί, λόγω του γεγονότος ότι ο ίδιος ο πρόεδρος Τραμπ είναι απρόβλεπτος και δεν είναι γνωστό πώς θα επιλέξει να κινηθεί και να βρει τις δύσκολες ισορροπίες που απαιτούνται στα υπόλοιπα δύο χρόνια της θητείας του, έχοντας απέναντί του ένα ελεγχόμενο από τους Δημοκρατικούς και εχθρικό Κογκρέσο.
Το πρώτο δείγμα γραφής θα δοθεί φυσικά από το πώς θα αντιμετωπίσει το Ιράν. Και εάν θα επιλέξει να εξαπολύσει ένα ισχυρό πλήγμα εναντίον της Τεχεράνης, προκειμένου να ενισχύσει το προφίλ του και να στείλει το μήνυμα ότι ο ίδιος, ως πρόεδρος, «τελειώνει τις δουλειές», τη στιγμή, όμως, που σε μια πρωτοφανή ταύτιση Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί συμφωνούν ότι ο πόλεμος στο Ιράν καθόρισε σημαντικά το εκλογικό αποτέλεσμα, μέσω και της ενεργειακής πληθωριστικής κρίσης που προκάλεσε.
Μια νέα επίθεση στο Ιράν θα ερχόταν να δικαιώσει τον Νετανιάχου, ο οποίος, όπως όλα δείχνουν, θα βρεθεί εκτός κυβέρνησης μετά την αποφασιστικότητα που έδειξαν τα αραβικά κόμματα να στηρίξουν κυβέρνηση μειοψηφίας του Άιζενκοτ, προκειμένου να εκδιωχθεί ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ. Έτσι ίσως πιστεύουν στο Ισραήλ, ότι με την απομάκρυνση του Νετανιάχου θα εξευμενισθεί η αμερικανική κοινή γνώμη και το πολιτικό σύστημα, κάτι που κάθε άλλο παρά είναι δεδομένο
Όμως, κάθε άλλο παρά είναι σίγουρο ότι μια επίθεση στο Ιράν θα οδηγούσε σε λύση των προβλημάτων που ανέκυψαν την επομένη του πρώτου πλήγματος, στις 28 Φεβρουαρίου. Αντιθέτως, ένα νέο πλήγμα στο Ιράν θα προκαλούσε εκτεταμένα αντίποινα, με το Ισραήλ να βρίσκεται σε φάση σχηματισμού κυβέρνησης και να μετρά αντίστροφα για το τέλος του χρόνου, όταν, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Τραμπ, θα διακοπεί η ετήσια βοήθεια των 4 δισ. δολαρίων από τις ΗΠΑ
Νίκος Μελέτης
07/11/2026
07/11/2026
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου