Και είναι ίσως από τις λίγες φορές που δεν ευθύνεται εντελώς η γνωστή ευρωπαϊκή ολιγωρία.
Γύρω από το τραπέζι κάθονταν ηγέτες, οι περισσότεροι από τους οποίους δεν καταφέρνουν να ψηφίσουν προϋπολογισμούς στις χώρες τους!
Ο μόνος που μπορούσε να μιλήσει με άνεση - και να πετύχει την αναφορά στα Συμπεράσματα της ανάγκης να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους εθνικές ιδιαιτερότητες - ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η Ελλάδα είναι σχεδόν η μόνη χώρα που υπάρχει βεβαιότητα ότι το 2027 θα έχει προϋπολογισμό και δεν θα πηγαίνει στα κουτουρού.
Ο μόνος που μπορούσε να μιλήσει με άνεση - και να πετύχει την αναφορά στα Συμπεράσματα της ανάγκης να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους εθνικές ιδιαιτερότητες - ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η Ελλάδα είναι σχεδόν η μόνη χώρα που υπάρχει βεβαιότητα ότι το 2027 θα έχει προϋπολογισμό και δεν θα πηγαίνει στα κουτουρού.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Το καταλαβαίνουν όλοι:
Υπάρχει μια αυτοδύναμη κυβέρνηση που εξασφαλίζει την Δεδηλωμένη στη Βουλή. Υπάρχει δηλαδή πολιτική και κυβερνητική σταθερότητα.
Μπορεί ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σοσιαλιστής Αντόνιο Κόστα (είναι ανεξήγητο πώς βρίσκουν δουλειά στην Ευρώπη όλοι όσοι δεν μπόρεσαν να τακτοποιήσουν τα του οίκου τους) να απέρριψε το ενδεχόμενο οι εκλογικές αναμετρήσεις στα κράτη - μέλη να αποτελέσουν λόγο καθυστέρησης των διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Μπορεί ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σοσιαλιστής Αντόνιο Κόστα (είναι ανεξήγητο πώς βρίσκουν δουλειά στην Ευρώπη όλοι όσοι δεν μπόρεσαν να τακτοποιήσουν τα του οίκου τους) να απέρριψε το ενδεχόμενο οι εκλογικές αναμετρήσεις στα κράτη - μέλη να αποτελέσουν λόγο καθυστέρησης των διαπραγματεύσεων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Μπορεί να είπε πως εφόσον στην ΕΕ «υπάρχουν 27 δημοκρατίες και σχεδόν κάθε μήνα διεξάγονται εκλογές σε κάποια χώρα, εάν αυτό αποτελούσε λόγο αναβολής, δεν θα μπορούσε ποτέ να εγκριθεί ο νέος προϋπολογισμός».
Αλλά αυτά είναι λόγια!
Κυβερνήσεις σε νευρική κρίση...
Όταν οι εκλογές οδηγούν στα κοινοβούλια τον κάθε πικραμένο, όταν οι κεντροδεξιοί έρχονται πρώτοι αλλά στη Βουλή κυβέρνηση σχηματίζουν κυβερνήσεις μειοψηφίας οι τυχοδιώκτες με τις ευκαιριακές συμμαχίες (βλέπε Ισπανία)…
Όταν σχηματίζονται κυβερνήσεις μειοψηφίας που η παρουσία τους στη Βουλή εξαρτάται από τις ψήφους των ανεξαρτήτων (βλέπε Ιρλανδία, που έχει και την προεδρία)…
Όταν στις εκλογές κερδίζει το (δήθεν) μπλοκ της σοσιαλαριστεράς και τσακώνονται αμέσως μόλις λάβουν την εντολή (βλέπε Σουηδία)…
Όταν οι κυβερνήσεις πέφτουν χωρίς (ορατό) λόγο και κανείς δεν δέχεται κανέναν υποψήφιο πρωθυπουργό που προτείνει ο Πρόεδρος (βλέπε Ρουμανία)…
Όταν το πρώτο κόμμα δεν κερδίζει την πλειοψηφία και υποχρεώνεται να συμμαχήσει με ακροδεξιά ή ευρωσκεπτικιστικά κόμματα (βλέπε Τσεχία)…
Όταν ακόμη και όταν σχηματίζεται τετρακομματική κυβέρνηση δεν υπάρχει πλειοψηφία στη Βουλή και αυτή αναζητείται στους… κομμουνιστές (βλέπε Δανία)…
Όταν πρώτη στις εκλογές έρχεται η Ακροδεξιά και προκειμένου να μην βρεθεί αυτή στην πρωθυπουργία διορίζεται πρωθυπουργός ένας πρώην ανώτερος δημόσιος υπάλληλος που, φυσικά, πέφτει μετά την αποχώρηση κομμάτων από τη δική τους συμφωνία και τελικά ξαναστήνονται κάλπες για να σχηματιστεί τρικομματική κυβέρνηση χωρίς ωστόσο πλειοψηφία στη Βουλή, με αποτέλεσμα να αναζητά ευκαιριακές πλειοψηφίες για να ψηφίζονται οι νόμοι (βλέπε Ολλανδία)…
Όταν μετά τις εκλογές σχηματίζεται πεντακομματική κυβέρνηση, οι εταίροι της οποίας δεν συμφωνούν στον προϋπολογισμό (βλέπε Βέλγιο)…
Όταν στις εκλογές οι συνασπισμοί καταρρέουν, διενεργούνται νέες εκλογές και σχηματίζονται τρικομματικές κυβερνήσεις που τρέμουν μήπως κάποιος διαφωνήσει και άντε πάλι από την αρχή (βλέπε Ισλανδία, που ωστόσο δεν είναι μέλος της ΕΕ)…
Όταν στις εκλογές πρωτεύουν οι Ακροδεξιοί και κόμματα που γενικώς διαφωνούν σχηματίζουν κυβέρνηση για να αποφευχθεί μια ακροδεξιά πρωθυπουργική επιλογή (βλέπε Αυστρία)…
Όταν χώρες πηγαίνουν από εκλογές σε εκλογές και σχηματίζονται κυβερνήσεις μειοψηφίας που εξαρτώνται από τις ψήφους των αντιπάλων τους (βλέπε Πορτογαλία)…
Όταν στη Βουλή δεν υπάρχει πλειοψηφία και επί χρόνια δεν ψηφίζεται προϋπολογισμός, απλά εφαρμόζεται με βάση άρθρο Συντάγματος που επιτρέπει την υλοποίησή του και χωρίς κοινοβουλευτική διαδικασία (βλέπε Γαλλία)…
Όταν σχηματίζεται κυβέρνηση συνεργασίας δεξιάς – ακροδεξιάς, αλλά μετά εμφανίζεται ένας ακόμη πιο ακραίος και απειλεί την συμμαχία, προκαλώντας διάσπαση στον έναν από τους εταίρους σου, οπότε πρέπει να επιστρέψεις στον λαϊκισμό τον οποίο είχες εγκαταλείψει (βλέπε Ιταλία)…
Όταν έχεις δοκιμάσει κάθε λογής συνασπισμό, κάθε φορά οι δημόσιες διαφωνίες γίνονται όλο και πιο ορατές, υπογράφεις συμφωνίες με τους συμμάχους σου που δεν μπορούν να τηρηθούν (βλέπε Γερμανία)…
Όταν έχεις κερδίσει τις εκλογές χωρίς αυτοδυναμία, έχεις σχηματίσει τετρακομματική κυβέρνηση συνεργασίας, ένα από τα κόμματα του δικού σου συνασπισμού σε έχει ξεπεράσει σε ποσοστά δημοσκοπικά, οι δημοσκοπήσεις δίνουν σαφές προβάδισμα στους πολιτικούς αντιπάλους σου και οι εκλογές έχουν οριστεί για τον Απρίλιο 2027 (βλέπε Φινλανδία)…
Όταν κάθεσαι πάνω στα πετρέλαια και οι κυβερνήσεις πέφτουν η μία μετά την άλλη γιατί δεν υπάρχει αυτοδυναμία και χρειάζονται πέντε κόμματα πάσης αποχρώσεως για να σχηματίσουν κυβέρνηση (βλέπε Νορβηγία)…
Όταν η ίδια κυβέρνηση του ίδιου πρωθυπουργού έχει πέσει τρεις φορές, ξανακερδίζει για τέταρτη φορά, δεν αποκτά αυτοδυναμία, σχηματίζεται κυβέρνηση μειοψηφίας και στηρίζεσαι σε διάφορα άλλα μικρά κόμματα που μετατρέπονται σε ρυθμιστές της πολιτικής ζωής (βλέπε Κροατία, που πάντως κατάφερε να ψηφίσει προϋπολογισμό)…
Όταν πρωθυπουργός προέρχεται από το δεύτερο κόμμα, σχηματίζεται κυβέρνηση μειοψηφίας από τρία κόμματα και ούτε αυτά φθάνουν, οπότε απαιτείται η στήριξη του πιο αντισυστημικού κόμματος (βλέπε Σλοβενία)…
Όταν έχεις σχηματίσει τρικομματική κυβέρνηση μετά από πρόωρες εκλογές (Σεπτέμβριος 2023) και ο πρωθυπουργός (Φίτσο) αναγκάζεται δημοσίως να ζητήσει… ανακωχή λόγω των συνεχών συγκρούσεων μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων (βλέπε Σλοβακία)…
Όταν η προηγούμενη κυβέρνηση συνασπισμού έχει καταρρεύσει και η επόμενη δεν έχει ολοκληρώσει τις συνομιλίες μεταξύ των εταίρων, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα και η συμφωνία για τον προϋπολογισμό (βλέπε Λετονία)…
Όταν η τρικομματική κυβέρνηση συνεργασίας έχει χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή και έχει μετατραπεί σε μειοψηφίας, δεν έχει ψηφιστεί ακόμη ο προϋπολογισμός του 2027 και οι εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2027 (βλέπε Εσθονία…)
Ε, όταν συμβαίνουν όλα αυτά, δεν είναι να απορεί κανείς για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν δεν μπορείς να ρυθμίσεις τα του οίκου σου δεν μπορείς να υποστηρίξεις τη χώρα σου εκτός των συνόρων της ή στις Βρυξέλλες.
Η μόνη χώρα που αυτή τη στιγμή διαθέτει κυβερνητική σταθερότητα είναι η Ελλάδα. Και ο μόνος πρωθυπουργός που μπορεί να διεκδικήσει με αξιοπιστία εξαιρέσεις είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Δεν πρόκειται για προπαγάνδα, όπως συνηθίζουν να λένε οι υπέρμαχοι της διάλυσης, αυτοί που δεν συμφωνούν ούτε μέσα στα ίδια τα κόμματά τους, ούτε μέσα σε αυτό που αποκαλούν «προοδευτικό μέτωπο», αλλά έχει διαλυθεί ήδη πριν από τις εκλογές - με απόλυτη βεβαιότητα την ίδια εικόνα θα παρουσιάζει και μετά τις εκλογές.
Τα γεγονότα δεν διαψεύδονται:
ΙΡΛΑΝΔΙΑ
Στην Ιρλανδία, μετά τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου 2024, επιτεύχθηκε συμφωνία (15/1/2025) μεταξύ των δύο κεντροδεξιών κομμάτων (Φιάνα Φέιλ και Φίνε Γκάελ). Ωστόσο, τα δυο κόμματα μαζί συγκεντρώνουν 87 έδρες, δηλαδή τους λείπει μια έδρα για την απόλυτη πλειοψηφία. Έτσι, η κυβέρνηση στηρίζεται στις ευκαιριακές ψήφους των εννέα ανεξάρτητων βουλευτών.
Η συζήτηση για τον προϋπολογισμό έχει ξεκινήσει και καταβάλλεται προσπάθεια ως το τέλος του χρόνου να βρεθούν οι αναγκαίες ψήφοι για να υπερψηφιστεί.
ΣΟΥΗΔΙΑ
Στη Σουηδία οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 13 Σεπτεμβρίου. Κέρδισε το αριστερό μπλοκ με τρεις έδρες διαφορά από το μπλοκ της κεντροδεξιάς (176-173). Η αρχηγός του σοσιαλαριστερού μπλοκ Μαγκνταλένα Άντερσον έλαβε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Και τότε όλοι αυτοί που παρίσταναν τον «άλλο πόλο» θυμήθηκαν τις διαφωνίες τους. Δεν κατάφεραν ούτε στο πρόσωπο του προέδρου της Βουλής να συμφωνήσουν.
Επιπλέον, το κόμμα του Κέντρου δεν θέλει την συμμετοχή της Αριστεράς στην κυβέρνηση. Η Αριστερά δεν δέχεται να μην είναι στην κυβέρνηση. Η Άντερσον επέστρεψε την εντολή, αλλά στις 2 Οκτωβρίου ο πρόεδρος της Βουλής της την ξαναέδωσε. Είχε δέκα μέρες στη διάθεσή της. Η προθεσμία έληξε, πήρε παράταση μιας ακόμη εβδομάδας για να συνεχίσει τις διαβουλεύσεις.
Με την παρέλευση της νέας προθεσμίας επέστρεψε ξανά την εντολή (13 Οκτωβρίου). Ο πρόεδρος της Βουλής αποφάσισε να διεξαχθεί ψηφοφορία. Στις 15 Οκτωβρίου, η Άντερσον έλαβε 99 ψήφους υπέρ, 248 κατά. Δηλαδή δεν την ψήφισαν αυτοί με τους οποίους είχε συμμαχήσει προεκλογικά!
Η χώρα βρίσκεται σε κρίση από το 2014. Από εκλογές σε εκλογές και από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, η σοσιαλδημοκράτισσα Άντερσον σχημάτισε στις 29 Νοεμβρίου 2018 μονοκομματική κυβέρνηση μειοψηφίας, με 100 βουλευτές από τους 349, καθώς μια εβδομάδα νωρίτερα την είχαν καταψηφίσει οι Πράσινοι
Την ίδια μέρα που η Άντερσον ορκιζόταν πρωθυπουργός, επτά μόλις ώρες αργότερα, ο προϋπολογισμός της καταψηφιζόταν και υπερψηφιζόταν ο προϋπολογισμός της κεντροδεξιάς!
ΡΟΥΜΑΝΙΑ
Στη Ρουμανία πηγαίνουν από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, οι κυβερνήσεις πέφτουν κάθε φορά που ακόμη και το πιο μικρό κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού εγκαταλείπει το σχήμα, αρχίζουν οι προτάσεις μομφής. Τον Ιούνιο του 2025 η Ρουμανία απέκτησε μια τετρακομματική κυβέρνηση, που επέζησε έξι προτάσεων μομφής μέσα σε έξι μήνες.
Και τελικά, στις 20 του περασμένου Απριλίου, μόλις δέκα μήνες μετά τον σχηματισμό κυβέρνησης, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Σορίν Γκριντεάνου αποφάσισε να αποχωρήσει από τον κυβερνητικό συνασπισμό, αποσύροντας υπουργούς και υφυπουργούς. Ακολούθησε ο γνωστός εκβιασμός: «Θα παραμείνουμε στην κυβέρνηση, αλλά με άλλον πρωθυπουργό»! Και μαζί με την ακροδεξιά, έριξαν στις 5 Μαΐου την κυβέρνηση στη Βουλή!
Δηλαδή, από τις 20 Απριλίου η χώρα παραμένει χωρίς κυβέρνηση. Ο πρόεδρος Νικούσορ Νταν προτείνει τον έναν μετά τον άλλο για πρωθυπουργό και όλοι απορρίπτονται πότε από τους μεν και πότε από τους δε. Φυσικά, ο προϋπολογισμός ούτε έχει καν καταρτιστεί.
Αυτό είναι το τελευταίο που χρειάζεται η Ρουμανία: Μια κυβερνητική κρίση που θα αυξήσει το κόστος δανεισμού της χώρας, θα πλήξει την πιστοληπτική της ικανότητα και θα στερήσει τη χώρα από ευρωπαϊκούς πόρους 11 δις ευρώ αν δεν υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες είχε δεσμευτεί μέχρι τον περασμένο Αύγουστο.
ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ
Να θυμίσουμε εδώ ότι η Βουλγαρία απέκτησε κυβέρνηση στις 19 Απριλίου 2026, μετά από οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις σε πέντε χρόνια. Τελικά, κέρδισε ο Ρούμεν Ράντεφ κέρδισε με αυτοδυναμία.
Το 2025, το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2026 είχε αποσυρθεί εν μέσω ταραχών και διαδηλώσεων.
ΤΣΕΧΙΑ
Εξελίξεις είχαμε και στην Τσεχία. Εκεί, ο δισεκατομμυριούχος Αντρέι Μπάμπις κέρδισε τον Οκτώβριο του 2025 τις εκλογές και επέστρεψε στον πρωθυπουργικό θώκο.
Ωστόσο, το κόμμα του ΑΝΟ (Δράση Δυσαρεστημένων Πολιτών) εξασφάλισε μόνο 80 έδρες επί των 200 του τσεχικού κοινοβουλίου και ο Μπάμπις σχημάτισε, δύο μήνες μετά τις εκλογές, κυβέρνηση συνασπισμού με το ευρωσκεπτικιστικό ακροδεξιό κόμμα Ελευθερία και Άμεση Δημοκρατία (SPD) και το νεοσύστατο δεξιό κόμμα των Αυτοκινητιστών (AUTO).
Έτσι, πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο ακροδεξιός Τόμιο Οκαμούρα, για τον οποίο ο ίδιος ο αδελφός του και χριστιανοδημοκράτης βουλευτής δήλωσε ότι η εκλογή του συνιστά «απειλή για την ασφάλεια» της χώρας!
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού που έχει κατατεθεί εμφανίζει ελλειμματικό προϋπολογισμό (έλλειμμα 386 δις κορωνών), γεγονός που έχει προκαλέσει πολλές και ποικίλες αντιδράσεις.
ΔΑΝΙΑ
Στη Δανία, οι πρόωρες εκλογές της 24ης Μαρτίου οδήγησαν τους Σοσιαλδημοκράτες της πρωθυπουργού Μέτε Φρεντέρικσεν στη μεγαλύτερη ήττα τους από το 1903, χάνοντας επτά μονάδες και 12 έδρες στο κοινοβούλιο.
Την ίδια ώρα, στο κοινοβούλιο μπήκαν 12 κόμματα -τα ίδια που είχαν μπει και στις προηγούμενες εκλογές - και από αυτά μόνο τέσσερα κόμματα κατάφεραν να συνεννοηθούν για να σχηματίσουν υπό την Φρεντέρικσεν μια, παρόλα αυτά, κεντροαριστερή κυβέρνηση μειοψηφίας (Σοσιαλδημοκράτες, το Σοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα (Πράσινοι) της Πία Όλσεν Ντυρ, το σοσιαλφιλελεύθερο Radikale Venstre του Μάρτιν Λίντεγκααρντ και το κεντρώο κόμμα των Μετριοπαθών, του οποίου ο αρχηγός Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, διατηρεί τη θέση του υπουργού Εξωτερικών)
Ωστόσο, αυτά τα τέσσερα κόμματα μαζί συγκεντρώνουν μόνο 82 από τις 179 έδρες του δανικού κοινοβουλίου. Και προκειμένου η νέα κυβέρνηση να περνά τους νόμους, εξαρτάται από την ψήφο άλλων κομμάτων και, κυρίως, της ακροαριστερής Κοκκινοπράσινης Συμμαχίας, καθώς και της… διεθνιστικής Εναλλακτικής!
ΟΛΛΑΝΔΙΑ
Στην Ολλανδία, η τέταρτη κυβέρνηση Ρούτε είχε πέσει τον Ιούλιο του 2023, 543 μέρες μετά την ορκωμοσία της. Το 2017, οι διαπραγματεύσεις για την τρίτη κυβέρνηση Ρούτε, είχαν διαρκέσει 225 ημέρες. Μετά την παραίτησή της, στις 15 Ιανουαρίου 2021, και τις εκλογές της 17ης Μαρτίου, χρειάστηκαν 271 μέρες για να αποκτήσει η χώρα την τέταρτη κυβέρνηση Ρούτε.
Διαπραγματεύονταν επί εννέα μήνες τα ίδια κόμματα που είχαν συγκυβερνήσει άλλες τρεις φορές! Η πρώτη κυβέρνηση Ρούτε είχε πέσει μετά από 557 μέρες, όταν ο ακροδεξιός Γκερτ Βίλντερς είχε αποσύρει την ανοχή του. Η μόνη φορά που κυβέρνηση Ρούτε ολοκλήρωσε την θητεία της ήταν η δεύτερη.
Μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 2023, συμφωνία για κυβέρνηση επιτεύχθηκε τον Μάιο του 2024.
Στις εκλογές είχε πρωτεύσει το ακροδεξιό κόμμα (PVV) του Γκερτ Βίλντερς. Και καθώς εκλογές δεν επιτρεπόταν να ξαναγίνουν πριν από τον Οκτώβριο του 2025, σχηματίστηκε κυβέρνηση από το ακροδεξιό κόμμα, το Λαϊκό Κόμμα (VVD), το λαϊκιστικό Κόμμα των Αγροτών (ΒΒΒ) και το νεοσυσταθέν ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, ιδρυτικό μέλος του οποίου είναι ο πρώην πλέον υπουργός των Εξωτερικών Βέλντκαμπ.
Προκειμένου να μην βρεθεί στον πρωθυπουργικό θώκο ο ακροδεξιός Βίλντερς, συμφωνήθηκε πρωθυπουργός να ορκιστεί ο Ντικ Σχουφ, πρώην ανώτερος δημόσιος υπάλληλος.
Τον Ιούνιο του 2025, ο ακροδεξιός Βίλντερς αποσύρθηκε από την κυβέρνηση, επειδή, όπως ανέφερε, δεν τηρήθηκε η συμφωνία για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Ο Σχουφ υπέβαλε την παραίτησή του στον βασιλιά και παρέμεινε ως υπηρεσιακός.
Ακολούθησε, τον Αύγουστο του 2025, η αποχώρηση του λαϊκιστικού κόμματος «Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο» (επειδή το υπουργικό συμβούλιο δεν συμφώνησε για μέτρα κατά του Ισραήλ) και η χώρα έμεινε κυριολεκτικά στον αέρα: 15 μήνες μετά τον – μετά κόπων και βασάνων – σχηματισμό κυβέρνησης, είχαν ξεμείνει από οκτώ σημαντικούς υπουργούς και υφυπουργούς.
Στις εκλογές του Οκτωβρίου 2025, πρώτο ήλθε το κεντρώο κόμμα D66 του Ρομπ Γέτεν, που ορκίστηκε πρωθυπουργός στα τέλη του Φεβρουαρίου, μετά από 117 μέρες διαπραγματεύσεων, σχηματίζοντας κυβέρνηση μειοψηφίας με δύο κεντροδεξιά κόμματα – με τους φιλελεύθερους του VVD, των οποίων ηγείται η Ντιλάν Γεσιλγκόζ και με το χριστιανοδημοκρατικό CDA, κεντροδεξιό κόμμα υπό τον Χένρι Μπότενμπαλ.
Αλλά αυτά τα τρία κόμματα μαζί κέρδισαν 66 έδρες, πολύ λιγότερες από την πλειοψηφία στο ολλανδικό κοινοβούλιο που αριθμεί 150 μέλη. Αυτό σημαίνει ότι στο κοινοβούλιο ο μειοψηφικός συνασπισμός πρέπει να αναζητά κατά περίπτωση πλειοψηφίες για να περνούν οι νόμοι. Και το γεγονός ότι στις εκλογές το ακροδεξιό κόμμα του Γκερτ Βίλντερς ήλθε δεύτερο. Τεράστιες δυσκολίες αν λάβουμε υπόψη ότι στο ολλανδικό κοινοβούλιο έχουν εισέλθει 17 κόμματα!
Αυτόν τον καιρό συζητείται το προσχέδιο του προϋπολογισμού – και φυσικά αναζητούνται οι αναγκαίες συμμαχίες…
ΒΕΛΓΙΟ
Το παγκόσμιο ρεκόρ χρόνου διαπραγματεύσεων για σχηματισμό κυβέρνησης κρατά το Βέλγιο, που το 2010-2011 χρειάστηκε 541 ημέρες διαπραγματεύσεων για να σχηματιστεί επτακομματική κυβέρνηση στις 30 Σεπτεμβρίου 2020, 652 μέρες μετά την τελευταία μη υπηρεσιακή κυβέρνηση και 500 μέρες από τις εκλογές του Μαΐου 2019.
Στις 3 Φεβρουαρίου 2025, οκτώ ολόκληρους μήνες μετά τις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, το Βέλγιο απέκτησε τελικά μια πεντακομματική κυβέρνηση. Πρωθυπουργός ο αρχηγός της συντηρητικής και εθνικιστικής Νέας Φλαμανδικής Συμμαχίας (N-VA), Μπαρτ ντε Βέβερ και σύμμαχοί του το γαλλόφωνο κόμμα «MR» (φιλελεύθεροι), το κόμμα των Φλαμανδών Χριστιανοδημοκρατών «CD&V», το γαλλόφωνο κεντρώο κόμμα «Les Engagés» και οι Φλαμανδοί σοσιαλιστές «Vooruit», ο μοναδικός αριστερός εταίρος του κυβερνητικού συνασπισμού. Όλοι μαζί συγκεντρώνουν 81 από τις 150 έδρες του βελγικού κοινοβουλίου.
Ωστόσο, πέρσι, επί μήνες όλα αυτά τα κόμματα δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν επί του προϋπολογισμού του 2026. Τελικά στα τέλη Νοεμβρίου 2026 αποφασίστηκε η διαδικασία του ενός δωδέκατου. Δηλαδή όταν δεν έχει ψηφιστεί προϋπολογισμός, το Κράτος μπορεί να ξοδεύει κάθε μήνα μόνο το ένα δωδέκατο του ποσού που ξόδευε τον προηγούμενο χρόνο, καλύπτοντας μόνο τα απολύτως αναγκαία (μισθοί, συντάξεις, ανελαστικά έξοδα).
Ουσιαστικά, το Κράτος λειτουργεί με τον προϋπολογισμό του προηγούμενου έτους. Η ίδια κατάσταση επικρατεί και φέτος, με αποτέλεσμα να υπάρξει έκρηξη λαϊκής οργής και διαδηλώσεις, καθώς χωρίς προϋπολογισμό δεν καλύπτονται παρά μόνο το βασικά και δεν εξυπηρετούνται οι κοινωνικές ανάγκες.
ΑΥΣΤΡΙΑ
Στην Αυστρία, στις εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου 2024, το ακροδεξιό κόμμα του Χέρμπερτ Κικλ (FPO) κατέκτησε την πρωτιά, αποσπώντας το 29% των ψήφων. Στις 3 Μαρτίου 2025 - και μετά από 155 μέρες διαβουλεύσεων και πολλές αποτυχημένες διαπραγματεύσεις - η χώρα απέκτησε κυβέρνηση συνεργασίας.
Συνασπίστηκαν - προκειμένου να αποφύγουν την παρουσία της ναζιστικής αυστριακής ακροδεξιάς - η Κεντροδεξιά (OVP), οι Σοσιαλδημοκράτες (SPO) και οι φιλελεύθεροι NEOS. Ο προϋπολογισμός αναμένεται μεν να ψηφιστεί στο τέλος του χρόνου, αλλά εδώ και καιρό διεξάγονται διαπραγματεύσεις μεταξύ των εταίρων.
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ
Στην Πορτογαλία πραγματοποιήθηκαν τρεις εκλογικές αναμετρήσεις σε λιγότερο από δύο χρόνια. Τον Μάρτιο του 2025, ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός Μοντενέγκρο είχε παραιτηθεί μετά από έναν μόλις χρόνο στην εξουσία, καθώς έχασε την εμπιστοσύνη της Βουλής και τον Μάιο 2025 οι Πορτογάλοι ξαναπήγαν στις κάλπες. Σήμερα υπάρχει κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά οι σοσιαλιστές έχουν επισήμως ταχθεί υπέρ της σταθερότητας.
Στα τέλη του Οκτωβρίου 2025, το Σοσιαλιστικό Κόμμα, υπερψήφισε με τους 58 βουλευτές του τον προϋπολογισμό, ενώ η Άκρα Αριστερά, το αγαπημένο «Μπλόκο της Αριστεράς» του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα, που είχε ρίξει και την σοσιαλιστική κυβέρνηση του Αντόνιο Κόστα, καταψήφισε μαζί με την ακροδεξιά.
Όσον αφορά στον προϋπολογισμό, οι Σοσιαλιστές έχουν αυτή τη φορά δηλώσει ότι θα απέχουν, ώστε να σταθεί δυνατή η υπερψήφισή του.
ΓΑΛΛΙΑ
Στην κατακερματισμένη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, εδώ και χρόνια τα κόμματα δεν καταφέρνουν να ψηφίσουν προϋπολογισμό, ενώ οι πρωθυπουργοί παραιτούνται και ακροαριστερά και ακροδεξιά υποβάλλουν συνεχώς προτάσεις μομφής.
Ο προϋπολογισμός εφαρμόζεται βάσει του Άρθρου 49-3, χωρίς να κατατίθεται προς ψηφοφορία στη Βουλή.
Ο Λεκορνί είναι ο πέμπτος πρωθυπουργός που έχει διορίσει ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν, μετά την επανεκλογή του το 2022, και ο τρίτος από τον Ιούνιο του 2024, όταν ο Μακρόν προκήρυξε πρόωρες εκλογές, ο έκτος μέσα σε οκτώ χρόνια.
Και όταν ένας προϋπολογισμός δεν έχει ψηφιστεί στην Εθνοσυνέλευση οι αντιδράσεις είναι μεγάλες και οδηγούν σε διαδηλώσεις και επεισόδια που παρακολουθούμε τον τελευταίο καιρό.
ΙΤΑΛΙΑ
Στην Ιταλία υπάρχει κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ του κόμματος της πρωθυπουργού Μελόνι «Αδέλφια της Ιταλίας», της «Λέγκα» του Σαλβίνι και της «Forza Italia». Στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 ωστόσο, η Λέγκα διασπάστηκε με τον ακροδεξιό ευρωβουλευτή, απόστρατο στρατηγό και πρώην δεύτερο γραμματέα του κόμματος Ρομπέρτο Βανάτσι να αποχωρεί, δημιουργώντας δικό του κόμμα, το «Εθνικό Μέλλον».
ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Στην Γερμανία, μετά τις εκλογές της 23ης Φεβρουαρίου 2025, συγκυβερνούν οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες. Οι δημόσιες διαφωνίες τους (με αφορμή διάφορα νομοθετήματα), είναι τόσο πολλές που ο γερμανικός Τύπος γράφει πως ο κυβερνητικός συνασπισμός συναγωνίζεται επάξια τον προηγούμενο συνασπισμό των Φαναριών.
Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες ήλθαν σε συμφωνία τον Απρίλιο του 2025 με ένα κείμενο 114 σελίδων. Φυσικά, δεν συμφωνούσαν σε τίποτε και χρησιμοποίησαν την μαγική λέξη «Επιτροπή». Μια επιτροπή θα εξετάσει τα θέματα υγείας ως την άνοιξη του 2027, μια άλλη το συνταξιοδοτικό και ούτω καθεξής. Και μετά θα… εξαχθούν συμπεράσματα.
Δηλαδή όπου μπορούν κλωτσάνε το ντενεκεδάκι παρακάτω και όπου δεν μπορούν (φόρος κληρονομιάς, στρατιωτική θητεία κλπ) καταλήγουν σε κάτι που δεν αποτελεί λύση. Και στο μεταξύ η ακροδεξιά του AfD σκαρφαλώνει στην πρώτη θέση…
ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ
Κραδασμούς αντιμετωπίζει και η Φινλανδία, όπου, στις 20 Ιουνίου σχηματίστηκε τετρακομματική κυβέρνηση συνασπισμού δεξιάς (Εθνικός Συνασπισμός) του Πέτερι Όρπο και ακροδεξιάς (Κόμμα των Φινλανδών) της Ρίικα Πούρα. Δέκα μέρες μετά ο υπουργός των Οικονομικών, αν και επέζησε της ψήφου δυσπιστίας στο πρόσωπό του, υποχρεώθηκε τελικά σε παραίτηση μετά από αδιανόητες αναφορές υπέρ των Ναζί.
Μετά τις εκλογές της 2ας Απριλίου, στο αποτελούμενο από 200 έδρες φινλανδικό κοινοβούλιο ο Εθνικός Συνασπισμός κατέχει 48 έδρες, οι ακροδεξιοί Φινλανδοί, που κέρδισαν τη δεύτερη θέση, 46, ενώ στη συγκυβέρνηση συμμετέχουν το μειονοτικό κόμμα των Σουηδών με 9 έδρες και οι Χριστιανοδημοκράτες με 5. Οι Σοσιαλδημοκράτες της πρώην πρωθυπουργού Σάνα Μαρίν βρέθηκαν στην τρίτη θέση με 43 έδρες.
Στο μεταξύ, η ακροδεξιά έχει δημοσκοπικά βρεθεί στην πρώτη θέση εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες, ενόψει των εκλογών του προσεχούς Απριλίου, προηγούνται σταθερά.
ΝΟΡΒΗΓΙΑ
Στη Νορβηγία η κυβέρνηση συνεργασίας κατέρρευσε δύο φορές μέσα σε έναν χρόνο. Μιλάμε για μια ζάπλουτη χώρα που κυριολεκτικά κάθεται πάνω στα πετρέλαια, είναι η μεγαλύτερη παραγωγός υδρογονανθράκων ευρωπαϊκή χώρα, πρώτη στον κόσμο σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα και με τις λιγότερες ανισότητες στον κόσμο.
Χρόνια τώρα η χώρα πηγαίνει από πεντακομματική σε πεντακομματική κυβέρνηση… μειοψηφίας και πάντα βρίσκεται ένα κυβερνητικό κόμμα, που είτε αποχωρεί, είτε καταψηφίζει έναν νόμο - συνέβη τον περασμένο Μάρτιο, όταν το Κόμμα του Κέντρου αποσκίρτησε και ψήφισε μαζί με την αντιπολίτευση τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Προκαλώντας την αντίδραση του υπουργού των Οικονομικών, του Εργατικού Γενς Στόλτενμπεργκ, που δήλωσε πως «οι δημοσιονομικές συμφωνίες πρέπει να τηρούνται».
Η κατάρρευση της νορβηγικής κυβέρνησης τον Φεβρουάριο του 2025 υπήρξε η απόδειξη ότι δεν υπάρχει χώρα με ανοσία σε μια ενεργειακή κρίση. Και πάλι τότε το ευρωσκεπτικιστικό Κόμμα του Κέντρου, με αρχηγό τον ίδιο τον… υπουργό των Οικονομικών, είχε εγκαταλείψει τον συνασπισμό, ρίχνοντας την κυβέρνηση μειοψηφίας του Εργατικού πρωθυπουργού Γιόνας Γκαρ Στέρε.
Σηκώθηκε κι’ έφυγε παίρνοντας μαζί του και σχεδόν τους μισούς υπουργούς! Παραιτήθηκαν 8 από τα 20 μέλη της κυβέρνησης – ανάμεσά τους οι υπουργοί Οικονομικών, Άμυνας και Δικαιοσύνης.
Έτσι, η «κοκκινοπράσινη» κυβέρνηση που είχε σχηματιστεί το 2021, έμεινε χωρίς Δεδηλωμένη στη Βουλή, η χώρα πήγε σε εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2025, με τον Στέρε να παραμένει μεν πρωθυπουργός, αλλά σε μονοκομματική κυβέρνηση μειοψηφίας, «στηριζόμενη» από τα υπόλοιπα κόμματα της αριστερής συμμαχίας (Σοσιαλιστές, Κομμουνιστές, Πράσινοι και Κεντρώοι – οι τελευταίοι είχαν ρίξει την προηγούμενη κυβέρνηση και έναν χρόνο μετά ψήφισαν με την αντιπολίτευση).
Σημειώνεται ότι και τον Ιανουάριο του 2020, το ακροδεξιό Κόμμα της Προόδου είχε εγκαταλείψει την κεντροδεξιά κυβέρνηση της Έρνα Σόλμπεργκ, δηλαδή την τότε τετρακομματική κυβέρνηση μειοψηφίας.
Καθώς σήμερα η χώρα έχει κυβέρνηση μειοψηφίας, διεξάγονται διαπραγματεύσεις με κεντρώα και αριστερά κόμματα της αντιπολίτευσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η απαραίτητη πλειοψηφία για την υπερψήφιση του προϋπολογισμού.
ΚΡΟΑΤΙΑ
Στην Κροατία, οι κεντροδεξιές κυβερνήσεις συνεργασίας που από το 2015 σχηματίζει ο Αντρέι Πλένκοβιτς, αρχηγός του κεντροδεξιού κόμματος «Δημοκρατική Ένωση», έχουν πέσει τρεις φορές! Κι’ αυτό διότι – ελέω απλής αναλογικής – χρειάζεται να συμμετέχουν τόσα πολλά κόμματα, που πάντα κάποιο από αυτά αποσύρει την εμπιστοσύνη του.
Στις τελευταίες εκλογές το κόμμα του Πλένκοβιτς δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την αυτοδυναμία. Προκειμένου να εξασφαλίσει τη δεδηλωμένη, προχώρησε σε συμφωνία και σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το δεξιό/εθνικιστικό «Κίνημα της Πατρίδας».
Αλλά και πάλι δεν έφταναν οι ψήφοι, οπότε αναγκάστηκε να καταφύγει στην στήριξη μικρότερων κομμάτων και εκπροσώπων των εθνικών μειονοτήτων. Οπότε η μάχη για την ψήφιση του προϋπολογισμού αναμένεται να είναι σκληρή.
ΕΣΘΟΝΙΑ
Η χώρα διαθέτει κυβέρνηση μειοψηφίας. Μετά τις εκλογές του Μαρτίου 2023 σχηματίστηκε τρικομματική κυβέρνηση συνεργασίας (Κόμμα Μεταρρύθμισης, Σοσιαλδημοκράτες και το κόμμα «Εσθονία 200») υπό τον Κρίστεν Μίχαλ.
Στις 10 Μαρτίου 2025, ο πρωθυπουργός απέπεμψε τους Σοσιαλδημοκράτες λόγω σοβαρών διαφωνιών. Λίγο μετά ανεξαρτητοποιήθηκαν δύο βουλευτές από τα εναπομείναντα δύο κυβερνητικά κόμματα και έτσι προέκυψε η κυβέρνηση μειοψηφίας. Οπότε και στην Εσθονία θα δοθεί μάχη για τον προϋπολογισμό του 2027.
ΛΕΤΟΝΙΑ
Στις εκλογές της 3ης Οκτωβρίου 2026 πρώτευσε το κεντρώο και φιλοουκρανικό κόμμα «Ενωμένη Λίστα» του μεταβατικού πρωθυπουργού Άντρις Κούλμπεργκς, ο οποίος όμως δεν πέτυχε την αυτοδυναμία. Η χώρα δεν έχει αποκτήσει ακόμη κυβέρνηση με δεδηλωμένη στη Βουλή, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων συνεχίζονται και η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τις 3 Νοεμβρίου. Οπότε δεν τίθεται προς το παρόν θέμα ψήφισης προϋπολογισμού.
ΣΛΟΒΕΝΙΑ
Η κυβέρνηση μειοψηφίας του Γιάνεζ Γιάνσα που προέκυψε από τις εκλογές του Μαρτίου 2026, αποτελείται από έναν ετερόκλητο συνασπισμό: Το υπερεθνικιστικό Δημοκρατικό Σλοβενικό Κόμμα (SDS, 28 έδρες), Νέα Σλοβενία και Κίνημα Focus (NSi, 9 έδρες) και «Δημοκράτες» (6 έδρες) που ιδρύθηκε το 2024 από τον κεντρώο και προερχόμενο από το SDS, Άνζε Λόγκαρ.
Σε όλους αυτούς προστέθηκαν άλλοι δύο βουλευτές μικρότερων κομμάτων, ενώ η κυβέρνηση (μειοψηφίας παρά τη συμμετοχή τριών κομματικών συμμαχιών) διαθέτει 43 βουλευτές σε ένα κοινοβούλιο 90 μελών. Η Δεδηλωμένη επιτυγχάνεται με τη στήριξη του αντισυστημικού, ακροδεξιού, φιλορωσικού κόμματος Resnica (Αλήθεια, δηλαδή Pravda), που έχει εξασφαλίσει 5 έδρες.
Σημειώστε ότι ο Γιάνσα είχε έλθει δεύτερος στις εκλογές, ενώ είχε πρωτεύσει το φιλοευρωπαϊκό κόμμα.
ΣΛΟΒΑΚΙΑ
Πρωθυπουργός από τις 25 Οκτωβρίου 2023, είναι ο Ρόμπερτ Φίτσο, αρχηγός του κόμματος Smer-SSD) και επικεφαλής κυβερνητικού συνασπισμού που αποτελείται από τα κόμματα Smer-SSD, Hlas-SD και SNS.
Ο συνασπισμός βρίσκεται σε κρίση με τον Φίτσο να καλεί (30 Σεπτεμβρίου 2026) τους κυβερνητικούς εταίρους σε «ανακωχή», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για πρόωρες εκλογές. Ο προϋπολογισμός για το 2027 ψηφίστηκε οριακά.
Συμπέρασμα: Το τοπίο στην Ευρώπη είναι ομιχλώδες και το κλίμα βαρύ. Το τελευταίο που θα χρειαζόταν η Ελλάδα θα ήταν να μπει σ’ αυτό το κάδρο της ακυβερνησίας!
ΙΣΛΑΝΔΙΑ
Στην Ισλανδία, τον Οκτώβριο του 2024 κατέρρευσε ο συνασπισμός αριστεράς (Αριστερά – Πράσινοι) - κεντροδεξιάς (Κόμμα της Προόδου) λόγω των διαφωνιών σε σειρά θεμάτων, από την εξωτερική πολιτική ως το μεταναστευτικό και την ενεργειακή πολιτική, αλλά και τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το στεγαστικό.
Στις εκλογές της 30ής Νοεμβρίου 2024, οι Σοσιαλδημοκράτες επικράτησαν και στις 21 Δεκεμβρίου σχηματίστηκε τρικομματική κυβέρνηση με τη Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία, το κεντρώο Λαϊκό Κόμμα και το αριστερό φιλοευρωπαϊκό Κόμμα της Μεταρρύθμισης, υπό την 36χρονη νεότερη πρωθυπουργό στον κόσμο Κρίστρουντ Φροσταδοτίρ.
Σοφία Βούλτεψη
18/10/2026
Η Σοφία Βούλτεψη είναι βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, δημοσιογράφος
Αλλά αυτά είναι λόγια!
Κυβερνήσεις σε νευρική κρίση...
Όταν οι εκλογές οδηγούν στα κοινοβούλια τον κάθε πικραμένο, όταν οι κεντροδεξιοί έρχονται πρώτοι αλλά στη Βουλή κυβέρνηση σχηματίζουν κυβερνήσεις μειοψηφίας οι τυχοδιώκτες με τις ευκαιριακές συμμαχίες (βλέπε Ισπανία)…
Όταν σχηματίζονται κυβερνήσεις μειοψηφίας που η παρουσία τους στη Βουλή εξαρτάται από τις ψήφους των ανεξαρτήτων (βλέπε Ιρλανδία, που έχει και την προεδρία)…
Όταν στις εκλογές κερδίζει το (δήθεν) μπλοκ της σοσιαλαριστεράς και τσακώνονται αμέσως μόλις λάβουν την εντολή (βλέπε Σουηδία)…
Όταν οι κυβερνήσεις πέφτουν χωρίς (ορατό) λόγο και κανείς δεν δέχεται κανέναν υποψήφιο πρωθυπουργό που προτείνει ο Πρόεδρος (βλέπε Ρουμανία)…
Όταν το πρώτο κόμμα δεν κερδίζει την πλειοψηφία και υποχρεώνεται να συμμαχήσει με ακροδεξιά ή ευρωσκεπτικιστικά κόμματα (βλέπε Τσεχία)…
Όταν ακόμη και όταν σχηματίζεται τετρακομματική κυβέρνηση δεν υπάρχει πλειοψηφία στη Βουλή και αυτή αναζητείται στους… κομμουνιστές (βλέπε Δανία)…
Όταν πρώτη στις εκλογές έρχεται η Ακροδεξιά και προκειμένου να μην βρεθεί αυτή στην πρωθυπουργία διορίζεται πρωθυπουργός ένας πρώην ανώτερος δημόσιος υπάλληλος που, φυσικά, πέφτει μετά την αποχώρηση κομμάτων από τη δική τους συμφωνία και τελικά ξαναστήνονται κάλπες για να σχηματιστεί τρικομματική κυβέρνηση χωρίς ωστόσο πλειοψηφία στη Βουλή, με αποτέλεσμα να αναζητά ευκαιριακές πλειοψηφίες για να ψηφίζονται οι νόμοι (βλέπε Ολλανδία)…
Όταν μετά τις εκλογές σχηματίζεται πεντακομματική κυβέρνηση, οι εταίροι της οποίας δεν συμφωνούν στον προϋπολογισμό (βλέπε Βέλγιο)…
Όταν στις εκλογές οι συνασπισμοί καταρρέουν, διενεργούνται νέες εκλογές και σχηματίζονται τρικομματικές κυβερνήσεις που τρέμουν μήπως κάποιος διαφωνήσει και άντε πάλι από την αρχή (βλέπε Ισλανδία, που ωστόσο δεν είναι μέλος της ΕΕ)…
Όταν στις εκλογές πρωτεύουν οι Ακροδεξιοί και κόμματα που γενικώς διαφωνούν σχηματίζουν κυβέρνηση για να αποφευχθεί μια ακροδεξιά πρωθυπουργική επιλογή (βλέπε Αυστρία)…
Όταν χώρες πηγαίνουν από εκλογές σε εκλογές και σχηματίζονται κυβερνήσεις μειοψηφίας που εξαρτώνται από τις ψήφους των αντιπάλων τους (βλέπε Πορτογαλία)…
Όταν στη Βουλή δεν υπάρχει πλειοψηφία και επί χρόνια δεν ψηφίζεται προϋπολογισμός, απλά εφαρμόζεται με βάση άρθρο Συντάγματος που επιτρέπει την υλοποίησή του και χωρίς κοινοβουλευτική διαδικασία (βλέπε Γαλλία)…
Όταν σχηματίζεται κυβέρνηση συνεργασίας δεξιάς – ακροδεξιάς, αλλά μετά εμφανίζεται ένας ακόμη πιο ακραίος και απειλεί την συμμαχία, προκαλώντας διάσπαση στον έναν από τους εταίρους σου, οπότε πρέπει να επιστρέψεις στον λαϊκισμό τον οποίο είχες εγκαταλείψει (βλέπε Ιταλία)…
Όταν έχεις δοκιμάσει κάθε λογής συνασπισμό, κάθε φορά οι δημόσιες διαφωνίες γίνονται όλο και πιο ορατές, υπογράφεις συμφωνίες με τους συμμάχους σου που δεν μπορούν να τηρηθούν (βλέπε Γερμανία)…
Όταν έχεις κερδίσει τις εκλογές χωρίς αυτοδυναμία, έχεις σχηματίσει τετρακομματική κυβέρνηση συνεργασίας, ένα από τα κόμματα του δικού σου συνασπισμού σε έχει ξεπεράσει σε ποσοστά δημοσκοπικά, οι δημοσκοπήσεις δίνουν σαφές προβάδισμα στους πολιτικούς αντιπάλους σου και οι εκλογές έχουν οριστεί για τον Απρίλιο 2027 (βλέπε Φινλανδία)…
Όταν κάθεσαι πάνω στα πετρέλαια και οι κυβερνήσεις πέφτουν η μία μετά την άλλη γιατί δεν υπάρχει αυτοδυναμία και χρειάζονται πέντε κόμματα πάσης αποχρώσεως για να σχηματίσουν κυβέρνηση (βλέπε Νορβηγία)…
Όταν η ίδια κυβέρνηση του ίδιου πρωθυπουργού έχει πέσει τρεις φορές, ξανακερδίζει για τέταρτη φορά, δεν αποκτά αυτοδυναμία, σχηματίζεται κυβέρνηση μειοψηφίας και στηρίζεσαι σε διάφορα άλλα μικρά κόμματα που μετατρέπονται σε ρυθμιστές της πολιτικής ζωής (βλέπε Κροατία, που πάντως κατάφερε να ψηφίσει προϋπολογισμό)…
Όταν πρωθυπουργός προέρχεται από το δεύτερο κόμμα, σχηματίζεται κυβέρνηση μειοψηφίας από τρία κόμματα και ούτε αυτά φθάνουν, οπότε απαιτείται η στήριξη του πιο αντισυστημικού κόμματος (βλέπε Σλοβενία)…
Όταν έχεις σχηματίσει τρικομματική κυβέρνηση μετά από πρόωρες εκλογές (Σεπτέμβριος 2023) και ο πρωθυπουργός (Φίτσο) αναγκάζεται δημοσίως να ζητήσει… ανακωχή λόγω των συνεχών συγκρούσεων μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων (βλέπε Σλοβακία)…
Όταν η προηγούμενη κυβέρνηση συνασπισμού έχει καταρρεύσει και η επόμενη δεν έχει ολοκληρώσει τις συνομιλίες μεταξύ των εταίρων, ενώ παραμένει σε εκκρεμότητα και η συμφωνία για τον προϋπολογισμό (βλέπε Λετονία)…
Όταν η τρικομματική κυβέρνηση συνεργασίας έχει χάσει την πλειοψηφία στη Βουλή και έχει μετατραπεί σε μειοψηφίας, δεν έχει ψηφιστεί ακόμη ο προϋπολογισμός του 2027 και οι εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τον Μάρτιο του 2027 (βλέπε Εσθονία…)
Ε, όταν συμβαίνουν όλα αυτά, δεν είναι να απορεί κανείς για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν δεν μπορείς να ρυθμίσεις τα του οίκου σου δεν μπορείς να υποστηρίξεις τη χώρα σου εκτός των συνόρων της ή στις Βρυξέλλες.
Η μόνη χώρα που αυτή τη στιγμή διαθέτει κυβερνητική σταθερότητα είναι η Ελλάδα. Και ο μόνος πρωθυπουργός που μπορεί να διεκδικήσει με αξιοπιστία εξαιρέσεις είναι ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Δεν πρόκειται για προπαγάνδα, όπως συνηθίζουν να λένε οι υπέρμαχοι της διάλυσης, αυτοί που δεν συμφωνούν ούτε μέσα στα ίδια τα κόμματά τους, ούτε μέσα σε αυτό που αποκαλούν «προοδευτικό μέτωπο», αλλά έχει διαλυθεί ήδη πριν από τις εκλογές - με απόλυτη βεβαιότητα την ίδια εικόνα θα παρουσιάζει και μετά τις εκλογές.
Τα γεγονότα δεν διαψεύδονται:
ΙΣΠΑΝΙΑ
Εδώ και μια δεκαετία, στην Ισπανία έχουμε το ίδιο μοτίβο: Τις εκλογές (συνήθως πρόωρες) κερδίζει το Λαϊκό Κόμμα, αλλά το Σοσιαλιστικό υπό τον Σάντσεθ συμμαχεί πότε με τους Podemos, πότε με την Ενωμένη Αριστερά (Sumar) και πάντα με τους Βάσκους αυτονομιστές και τους Καταλανούς αποσχιστές. Όλοι αυτοί μαζί σχηματίζουν κυβερνήσεις συνεργασίας ή μειοψηφίας – όπως η σημερινή.
Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι ο Σάντσεθ υποχρεώνεται να υποκύπτει συνεχώς σε εκβιασμούς, με αποτέλεσμα να διαταράσσονται και οι διεθνείς σχέσεις της χώρας.
Η κυβερνητική αυτή συνεργασία έχει αφήσει την Ισπανία χωρίς προϋπολογισμό εδώ και τρία χρόνια. Ο ισχύων προϋπολογισμός είναι αυτός του 2023, που παρατείνεται αυτόματα κάθε χρόνο. Οι συνέπειες είναι πολύ σοβαρές, ειδικά όσον αφορά στις αξιολογήσεις από τους διεθνείς οίκους και στη μείωση του χρέους.
Πρόσφατα, μετά την απόρριψη των δύο διαταγμάτων για τη στέγαση από τη Βουλή, ο Σάντσεθ προκήρυξε εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου. Και για άλλα μια φορά η σοσιαλαριστερά προσπαθεί να ανασυνταχθεί, να συνεννοηθεί, να φτιάξει νέες συμμαχίες. Προς το παρόν τσακώνονται όλοι μεταξύ τους.
Εδώ και μια δεκαετία, στην Ισπανία έχουμε το ίδιο μοτίβο: Τις εκλογές (συνήθως πρόωρες) κερδίζει το Λαϊκό Κόμμα, αλλά το Σοσιαλιστικό υπό τον Σάντσεθ συμμαχεί πότε με τους Podemos, πότε με την Ενωμένη Αριστερά (Sumar) και πάντα με τους Βάσκους αυτονομιστές και τους Καταλανούς αποσχιστές. Όλοι αυτοί μαζί σχηματίζουν κυβερνήσεις συνεργασίας ή μειοψηφίας – όπως η σημερινή.
Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι ο Σάντσεθ υποχρεώνεται να υποκύπτει συνεχώς σε εκβιασμούς, με αποτέλεσμα να διαταράσσονται και οι διεθνείς σχέσεις της χώρας.
Η κυβερνητική αυτή συνεργασία έχει αφήσει την Ισπανία χωρίς προϋπολογισμό εδώ και τρία χρόνια. Ο ισχύων προϋπολογισμός είναι αυτός του 2023, που παρατείνεται αυτόματα κάθε χρόνο. Οι συνέπειες είναι πολύ σοβαρές, ειδικά όσον αφορά στις αξιολογήσεις από τους διεθνείς οίκους και στη μείωση του χρέους.
Πρόσφατα, μετά την απόρριψη των δύο διαταγμάτων για τη στέγαση από τη Βουλή, ο Σάντσεθ προκήρυξε εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου. Και για άλλα μια φορά η σοσιαλαριστερά προσπαθεί να ανασυνταχθεί, να συνεννοηθεί, να φτιάξει νέες συμμαχίες. Προς το παρόν τσακώνονται όλοι μεταξύ τους.
ΙΡΛΑΝΔΙΑ
Στην Ιρλανδία, μετά τις εκλογές της 29ης Νοεμβρίου 2024, επιτεύχθηκε συμφωνία (15/1/2025) μεταξύ των δύο κεντροδεξιών κομμάτων (Φιάνα Φέιλ και Φίνε Γκάελ). Ωστόσο, τα δυο κόμματα μαζί συγκεντρώνουν 87 έδρες, δηλαδή τους λείπει μια έδρα για την απόλυτη πλειοψηφία. Έτσι, η κυβέρνηση στηρίζεται στις ευκαιριακές ψήφους των εννέα ανεξάρτητων βουλευτών.
Η συζήτηση για τον προϋπολογισμό έχει ξεκινήσει και καταβάλλεται προσπάθεια ως το τέλος του χρόνου να βρεθούν οι αναγκαίες ψήφοι για να υπερψηφιστεί.
ΣΟΥΗΔΙΑ
Στη Σουηδία οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 13 Σεπτεμβρίου. Κέρδισε το αριστερό μπλοκ με τρεις έδρες διαφορά από το μπλοκ της κεντροδεξιάς (176-173). Η αρχηγός του σοσιαλαριστερού μπλοκ Μαγκνταλένα Άντερσον έλαβε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Και τότε όλοι αυτοί που παρίσταναν τον «άλλο πόλο» θυμήθηκαν τις διαφωνίες τους. Δεν κατάφεραν ούτε στο πρόσωπο του προέδρου της Βουλής να συμφωνήσουν.
Επιπλέον, το κόμμα του Κέντρου δεν θέλει την συμμετοχή της Αριστεράς στην κυβέρνηση. Η Αριστερά δεν δέχεται να μην είναι στην κυβέρνηση. Η Άντερσον επέστρεψε την εντολή, αλλά στις 2 Οκτωβρίου ο πρόεδρος της Βουλής της την ξαναέδωσε. Είχε δέκα μέρες στη διάθεσή της. Η προθεσμία έληξε, πήρε παράταση μιας ακόμη εβδομάδας για να συνεχίσει τις διαβουλεύσεις.
Με την παρέλευση της νέας προθεσμίας επέστρεψε ξανά την εντολή (13 Οκτωβρίου). Ο πρόεδρος της Βουλής αποφάσισε να διεξαχθεί ψηφοφορία. Στις 15 Οκτωβρίου, η Άντερσον έλαβε 99 ψήφους υπέρ, 248 κατά. Δηλαδή δεν την ψήφισαν αυτοί με τους οποίους είχε συμμαχήσει προεκλογικά!
Η χώρα βρίσκεται σε κρίση από το 2014. Από εκλογές σε εκλογές και από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, η σοσιαλδημοκράτισσα Άντερσον σχημάτισε στις 29 Νοεμβρίου 2018 μονοκομματική κυβέρνηση μειοψηφίας, με 100 βουλευτές από τους 349, καθώς μια εβδομάδα νωρίτερα την είχαν καταψηφίσει οι Πράσινοι
Την ίδια μέρα που η Άντερσον ορκιζόταν πρωθυπουργός, επτά μόλις ώρες αργότερα, ο προϋπολογισμός της καταψηφιζόταν και υπερψηφιζόταν ο προϋπολογισμός της κεντροδεξιάς!
ΡΟΥΜΑΝΙΑ
Στη Ρουμανία πηγαίνουν από κυβέρνηση σε κυβέρνηση, οι κυβερνήσεις πέφτουν κάθε φορά που ακόμη και το πιο μικρό κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού εγκαταλείπει το σχήμα, αρχίζουν οι προτάσεις μομφής. Τον Ιούνιο του 2025 η Ρουμανία απέκτησε μια τετρακομματική κυβέρνηση, που επέζησε έξι προτάσεων μομφής μέσα σε έξι μήνες.
Και τελικά, στις 20 του περασμένου Απριλίου, μόλις δέκα μήνες μετά τον σχηματισμό κυβέρνησης, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα του Σορίν Γκριντεάνου αποφάσισε να αποχωρήσει από τον κυβερνητικό συνασπισμό, αποσύροντας υπουργούς και υφυπουργούς. Ακολούθησε ο γνωστός εκβιασμός: «Θα παραμείνουμε στην κυβέρνηση, αλλά με άλλον πρωθυπουργό»! Και μαζί με την ακροδεξιά, έριξαν στις 5 Μαΐου την κυβέρνηση στη Βουλή!
Δηλαδή, από τις 20 Απριλίου η χώρα παραμένει χωρίς κυβέρνηση. Ο πρόεδρος Νικούσορ Νταν προτείνει τον έναν μετά τον άλλο για πρωθυπουργό και όλοι απορρίπτονται πότε από τους μεν και πότε από τους δε. Φυσικά, ο προϋπολογισμός ούτε έχει καν καταρτιστεί.
Αυτό είναι το τελευταίο που χρειάζεται η Ρουμανία: Μια κυβερνητική κρίση που θα αυξήσει το κόστος δανεισμού της χώρας, θα πλήξει την πιστοληπτική της ικανότητα και θα στερήσει τη χώρα από ευρωπαϊκούς πόρους 11 δις ευρώ αν δεν υλοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες είχε δεσμευτεί μέχρι τον περασμένο Αύγουστο.
ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ
Να θυμίσουμε εδώ ότι η Βουλγαρία απέκτησε κυβέρνηση στις 19 Απριλίου 2026, μετά από οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις σε πέντε χρόνια. Τελικά, κέρδισε ο Ρούμεν Ράντεφ κέρδισε με αυτοδυναμία.
Το 2025, το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2026 είχε αποσυρθεί εν μέσω ταραχών και διαδηλώσεων.
ΤΣΕΧΙΑ
Εξελίξεις είχαμε και στην Τσεχία. Εκεί, ο δισεκατομμυριούχος Αντρέι Μπάμπις κέρδισε τον Οκτώβριο του 2025 τις εκλογές και επέστρεψε στον πρωθυπουργικό θώκο.
Ωστόσο, το κόμμα του ΑΝΟ (Δράση Δυσαρεστημένων Πολιτών) εξασφάλισε μόνο 80 έδρες επί των 200 του τσεχικού κοινοβουλίου και ο Μπάμπις σχημάτισε, δύο μήνες μετά τις εκλογές, κυβέρνηση συνασπισμού με το ευρωσκεπτικιστικό ακροδεξιό κόμμα Ελευθερία και Άμεση Δημοκρατία (SPD) και το νεοσύστατο δεξιό κόμμα των Αυτοκινητιστών (AUTO).
Έτσι, πρόεδρος της Βουλής εξελέγη ο ακροδεξιός Τόμιο Οκαμούρα, για τον οποίο ο ίδιος ο αδελφός του και χριστιανοδημοκράτης βουλευτής δήλωσε ότι η εκλογή του συνιστά «απειλή για την ασφάλεια» της χώρας!
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού που έχει κατατεθεί εμφανίζει ελλειμματικό προϋπολογισμό (έλλειμμα 386 δις κορωνών), γεγονός που έχει προκαλέσει πολλές και ποικίλες αντιδράσεις.
ΔΑΝΙΑ
Στη Δανία, οι πρόωρες εκλογές της 24ης Μαρτίου οδήγησαν τους Σοσιαλδημοκράτες της πρωθυπουργού Μέτε Φρεντέρικσεν στη μεγαλύτερη ήττα τους από το 1903, χάνοντας επτά μονάδες και 12 έδρες στο κοινοβούλιο.
Την ίδια ώρα, στο κοινοβούλιο μπήκαν 12 κόμματα -τα ίδια που είχαν μπει και στις προηγούμενες εκλογές - και από αυτά μόνο τέσσερα κόμματα κατάφεραν να συνεννοηθούν για να σχηματίσουν υπό την Φρεντέρικσεν μια, παρόλα αυτά, κεντροαριστερή κυβέρνηση μειοψηφίας (Σοσιαλδημοκράτες, το Σοσιαλιστικό Λαϊκό Κόμμα (Πράσινοι) της Πία Όλσεν Ντυρ, το σοσιαλφιλελεύθερο Radikale Venstre του Μάρτιν Λίντεγκααρντ και το κεντρώο κόμμα των Μετριοπαθών, του οποίου ο αρχηγός Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, διατηρεί τη θέση του υπουργού Εξωτερικών)
Ωστόσο, αυτά τα τέσσερα κόμματα μαζί συγκεντρώνουν μόνο 82 από τις 179 έδρες του δανικού κοινοβουλίου. Και προκειμένου η νέα κυβέρνηση να περνά τους νόμους, εξαρτάται από την ψήφο άλλων κομμάτων και, κυρίως, της ακροαριστερής Κοκκινοπράσινης Συμμαχίας, καθώς και της… διεθνιστικής Εναλλακτικής!
ΟΛΛΑΝΔΙΑ
Στην Ολλανδία, η τέταρτη κυβέρνηση Ρούτε είχε πέσει τον Ιούλιο του 2023, 543 μέρες μετά την ορκωμοσία της. Το 2017, οι διαπραγματεύσεις για την τρίτη κυβέρνηση Ρούτε, είχαν διαρκέσει 225 ημέρες. Μετά την παραίτησή της, στις 15 Ιανουαρίου 2021, και τις εκλογές της 17ης Μαρτίου, χρειάστηκαν 271 μέρες για να αποκτήσει η χώρα την τέταρτη κυβέρνηση Ρούτε.
Διαπραγματεύονταν επί εννέα μήνες τα ίδια κόμματα που είχαν συγκυβερνήσει άλλες τρεις φορές! Η πρώτη κυβέρνηση Ρούτε είχε πέσει μετά από 557 μέρες, όταν ο ακροδεξιός Γκερτ Βίλντερς είχε αποσύρει την ανοχή του. Η μόνη φορά που κυβέρνηση Ρούτε ολοκλήρωσε την θητεία της ήταν η δεύτερη.
Μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου 2023, συμφωνία για κυβέρνηση επιτεύχθηκε τον Μάιο του 2024.
Στις εκλογές είχε πρωτεύσει το ακροδεξιό κόμμα (PVV) του Γκερτ Βίλντερς. Και καθώς εκλογές δεν επιτρεπόταν να ξαναγίνουν πριν από τον Οκτώβριο του 2025, σχηματίστηκε κυβέρνηση από το ακροδεξιό κόμμα, το Λαϊκό Κόμμα (VVD), το λαϊκιστικό Κόμμα των Αγροτών (ΒΒΒ) και το νεοσυσταθέν ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, ιδρυτικό μέλος του οποίου είναι ο πρώην πλέον υπουργός των Εξωτερικών Βέλντκαμπ.
Προκειμένου να μην βρεθεί στον πρωθυπουργικό θώκο ο ακροδεξιός Βίλντερς, συμφωνήθηκε πρωθυπουργός να ορκιστεί ο Ντικ Σχουφ, πρώην ανώτερος δημόσιος υπάλληλος.
Τον Ιούνιο του 2025, ο ακροδεξιός Βίλντερς αποσύρθηκε από την κυβέρνηση, επειδή, όπως ανέφερε, δεν τηρήθηκε η συμφωνία για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Ο Σχουφ υπέβαλε την παραίτησή του στον βασιλιά και παρέμεινε ως υπηρεσιακός.
Ακολούθησε, τον Αύγουστο του 2025, η αποχώρηση του λαϊκιστικού κόμματος «Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο» (επειδή το υπουργικό συμβούλιο δεν συμφώνησε για μέτρα κατά του Ισραήλ) και η χώρα έμεινε κυριολεκτικά στον αέρα: 15 μήνες μετά τον – μετά κόπων και βασάνων – σχηματισμό κυβέρνησης, είχαν ξεμείνει από οκτώ σημαντικούς υπουργούς και υφυπουργούς.
Στις εκλογές του Οκτωβρίου 2025, πρώτο ήλθε το κεντρώο κόμμα D66 του Ρομπ Γέτεν, που ορκίστηκε πρωθυπουργός στα τέλη του Φεβρουαρίου, μετά από 117 μέρες διαπραγματεύσεων, σχηματίζοντας κυβέρνηση μειοψηφίας με δύο κεντροδεξιά κόμματα – με τους φιλελεύθερους του VVD, των οποίων ηγείται η Ντιλάν Γεσιλγκόζ και με το χριστιανοδημοκρατικό CDA, κεντροδεξιό κόμμα υπό τον Χένρι Μπότενμπαλ.
Αλλά αυτά τα τρία κόμματα μαζί κέρδισαν 66 έδρες, πολύ λιγότερες από την πλειοψηφία στο ολλανδικό κοινοβούλιο που αριθμεί 150 μέλη. Αυτό σημαίνει ότι στο κοινοβούλιο ο μειοψηφικός συνασπισμός πρέπει να αναζητά κατά περίπτωση πλειοψηφίες για να περνούν οι νόμοι. Και το γεγονός ότι στις εκλογές το ακροδεξιό κόμμα του Γκερτ Βίλντερς ήλθε δεύτερο. Τεράστιες δυσκολίες αν λάβουμε υπόψη ότι στο ολλανδικό κοινοβούλιο έχουν εισέλθει 17 κόμματα!
Αυτόν τον καιρό συζητείται το προσχέδιο του προϋπολογισμού – και φυσικά αναζητούνται οι αναγκαίες συμμαχίες…
ΒΕΛΓΙΟ
Το παγκόσμιο ρεκόρ χρόνου διαπραγματεύσεων για σχηματισμό κυβέρνησης κρατά το Βέλγιο, που το 2010-2011 χρειάστηκε 541 ημέρες διαπραγματεύσεων για να σχηματιστεί επτακομματική κυβέρνηση στις 30 Σεπτεμβρίου 2020, 652 μέρες μετά την τελευταία μη υπηρεσιακή κυβέρνηση και 500 μέρες από τις εκλογές του Μαΐου 2019.
Στις 3 Φεβρουαρίου 2025, οκτώ ολόκληρους μήνες μετά τις εκλογές της 9ης Ιουνίου 2024, το Βέλγιο απέκτησε τελικά μια πεντακομματική κυβέρνηση. Πρωθυπουργός ο αρχηγός της συντηρητικής και εθνικιστικής Νέας Φλαμανδικής Συμμαχίας (N-VA), Μπαρτ ντε Βέβερ και σύμμαχοί του το γαλλόφωνο κόμμα «MR» (φιλελεύθεροι), το κόμμα των Φλαμανδών Χριστιανοδημοκρατών «CD&V», το γαλλόφωνο κεντρώο κόμμα «Les Engagés» και οι Φλαμανδοί σοσιαλιστές «Vooruit», ο μοναδικός αριστερός εταίρος του κυβερνητικού συνασπισμού. Όλοι μαζί συγκεντρώνουν 81 από τις 150 έδρες του βελγικού κοινοβουλίου.
Ωστόσο, πέρσι, επί μήνες όλα αυτά τα κόμματα δεν μπορούσαν να συμφωνήσουν επί του προϋπολογισμού του 2026. Τελικά στα τέλη Νοεμβρίου 2026 αποφασίστηκε η διαδικασία του ενός δωδέκατου. Δηλαδή όταν δεν έχει ψηφιστεί προϋπολογισμός, το Κράτος μπορεί να ξοδεύει κάθε μήνα μόνο το ένα δωδέκατο του ποσού που ξόδευε τον προηγούμενο χρόνο, καλύπτοντας μόνο τα απολύτως αναγκαία (μισθοί, συντάξεις, ανελαστικά έξοδα).
Ουσιαστικά, το Κράτος λειτουργεί με τον προϋπολογισμό του προηγούμενου έτους. Η ίδια κατάσταση επικρατεί και φέτος, με αποτέλεσμα να υπάρξει έκρηξη λαϊκής οργής και διαδηλώσεις, καθώς χωρίς προϋπολογισμό δεν καλύπτονται παρά μόνο το βασικά και δεν εξυπηρετούνται οι κοινωνικές ανάγκες.
ΑΥΣΤΡΙΑ
Στην Αυστρία, στις εκλογές της 29ης Σεπτεμβρίου 2024, το ακροδεξιό κόμμα του Χέρμπερτ Κικλ (FPO) κατέκτησε την πρωτιά, αποσπώντας το 29% των ψήφων. Στις 3 Μαρτίου 2025 - και μετά από 155 μέρες διαβουλεύσεων και πολλές αποτυχημένες διαπραγματεύσεις - η χώρα απέκτησε κυβέρνηση συνεργασίας.
Συνασπίστηκαν - προκειμένου να αποφύγουν την παρουσία της ναζιστικής αυστριακής ακροδεξιάς - η Κεντροδεξιά (OVP), οι Σοσιαλδημοκράτες (SPO) και οι φιλελεύθεροι NEOS. Ο προϋπολογισμός αναμένεται μεν να ψηφιστεί στο τέλος του χρόνου, αλλά εδώ και καιρό διεξάγονται διαπραγματεύσεις μεταξύ των εταίρων.
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ
Στην Πορτογαλία πραγματοποιήθηκαν τρεις εκλογικές αναμετρήσεις σε λιγότερο από δύο χρόνια. Τον Μάρτιο του 2025, ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός Μοντενέγκρο είχε παραιτηθεί μετά από έναν μόλις χρόνο στην εξουσία, καθώς έχασε την εμπιστοσύνη της Βουλής και τον Μάιο 2025 οι Πορτογάλοι ξαναπήγαν στις κάλπες. Σήμερα υπάρχει κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά οι σοσιαλιστές έχουν επισήμως ταχθεί υπέρ της σταθερότητας.
Στα τέλη του Οκτωβρίου 2025, το Σοσιαλιστικό Κόμμα, υπερψήφισε με τους 58 βουλευτές του τον προϋπολογισμό, ενώ η Άκρα Αριστερά, το αγαπημένο «Μπλόκο της Αριστεράς» του ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα, που είχε ρίξει και την σοσιαλιστική κυβέρνηση του Αντόνιο Κόστα, καταψήφισε μαζί με την ακροδεξιά.
Όσον αφορά στον προϋπολογισμό, οι Σοσιαλιστές έχουν αυτή τη φορά δηλώσει ότι θα απέχουν, ώστε να σταθεί δυνατή η υπερψήφισή του.
ΓΑΛΛΙΑ
Στην κατακερματισμένη Γαλλική Εθνοσυνέλευση, εδώ και χρόνια τα κόμματα δεν καταφέρνουν να ψηφίσουν προϋπολογισμό, ενώ οι πρωθυπουργοί παραιτούνται και ακροαριστερά και ακροδεξιά υποβάλλουν συνεχώς προτάσεις μομφής.
Ο προϋπολογισμός εφαρμόζεται βάσει του Άρθρου 49-3, χωρίς να κατατίθεται προς ψηφοφορία στη Βουλή.
Ο Λεκορνί είναι ο πέμπτος πρωθυπουργός που έχει διορίσει ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν, μετά την επανεκλογή του το 2022, και ο τρίτος από τον Ιούνιο του 2024, όταν ο Μακρόν προκήρυξε πρόωρες εκλογές, ο έκτος μέσα σε οκτώ χρόνια.
Και όταν ένας προϋπολογισμός δεν έχει ψηφιστεί στην Εθνοσυνέλευση οι αντιδράσεις είναι μεγάλες και οδηγούν σε διαδηλώσεις και επεισόδια που παρακολουθούμε τον τελευταίο καιρό.
ΙΤΑΛΙΑ
Στην Ιταλία υπάρχει κυβέρνηση συνεργασίας μεταξύ του κόμματος της πρωθυπουργού Μελόνι «Αδέλφια της Ιταλίας», της «Λέγκα» του Σαλβίνι και της «Forza Italia». Στις αρχές Φεβρουαρίου 2026 ωστόσο, η Λέγκα διασπάστηκε με τον ακροδεξιό ευρωβουλευτή, απόστρατο στρατηγό και πρώην δεύτερο γραμματέα του κόμματος Ρομπέρτο Βανάτσι να αποχωρεί, δημιουργώντας δικό του κόμμα, το «Εθνικό Μέλλον».
ΓΕΡΜΑΝΙΑ
Στην Γερμανία, μετά τις εκλογές της 23ης Φεβρουαρίου 2025, συγκυβερνούν οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Σοσιαλδημοκράτες. Οι δημόσιες διαφωνίες τους (με αφορμή διάφορα νομοθετήματα), είναι τόσο πολλές που ο γερμανικός Τύπος γράφει πως ο κυβερνητικός συνασπισμός συναγωνίζεται επάξια τον προηγούμενο συνασπισμό των Φαναριών.
Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες ήλθαν σε συμφωνία τον Απρίλιο του 2025 με ένα κείμενο 114 σελίδων. Φυσικά, δεν συμφωνούσαν σε τίποτε και χρησιμοποίησαν την μαγική λέξη «Επιτροπή». Μια επιτροπή θα εξετάσει τα θέματα υγείας ως την άνοιξη του 2027, μια άλλη το συνταξιοδοτικό και ούτω καθεξής. Και μετά θα… εξαχθούν συμπεράσματα.
Δηλαδή όπου μπορούν κλωτσάνε το ντενεκεδάκι παρακάτω και όπου δεν μπορούν (φόρος κληρονομιάς, στρατιωτική θητεία κλπ) καταλήγουν σε κάτι που δεν αποτελεί λύση. Και στο μεταξύ η ακροδεξιά του AfD σκαρφαλώνει στην πρώτη θέση…
ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ
Κραδασμούς αντιμετωπίζει και η Φινλανδία, όπου, στις 20 Ιουνίου σχηματίστηκε τετρακομματική κυβέρνηση συνασπισμού δεξιάς (Εθνικός Συνασπισμός) του Πέτερι Όρπο και ακροδεξιάς (Κόμμα των Φινλανδών) της Ρίικα Πούρα. Δέκα μέρες μετά ο υπουργός των Οικονομικών, αν και επέζησε της ψήφου δυσπιστίας στο πρόσωπό του, υποχρεώθηκε τελικά σε παραίτηση μετά από αδιανόητες αναφορές υπέρ των Ναζί.
Μετά τις εκλογές της 2ας Απριλίου, στο αποτελούμενο από 200 έδρες φινλανδικό κοινοβούλιο ο Εθνικός Συνασπισμός κατέχει 48 έδρες, οι ακροδεξιοί Φινλανδοί, που κέρδισαν τη δεύτερη θέση, 46, ενώ στη συγκυβέρνηση συμμετέχουν το μειονοτικό κόμμα των Σουηδών με 9 έδρες και οι Χριστιανοδημοκράτες με 5. Οι Σοσιαλδημοκράτες της πρώην πρωθυπουργού Σάνα Μαρίν βρέθηκαν στην τρίτη θέση με 43 έδρες.
Στο μεταξύ, η ακροδεξιά έχει δημοσκοπικά βρεθεί στην πρώτη θέση εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες, ενόψει των εκλογών του προσεχούς Απριλίου, προηγούνται σταθερά.
ΝΟΡΒΗΓΙΑ
Στη Νορβηγία η κυβέρνηση συνεργασίας κατέρρευσε δύο φορές μέσα σε έναν χρόνο. Μιλάμε για μια ζάπλουτη χώρα που κυριολεκτικά κάθεται πάνω στα πετρέλαια, είναι η μεγαλύτερη παραγωγός υδρογονανθράκων ευρωπαϊκή χώρα, πρώτη στον κόσμο σε ηλεκτρικά αυτοκίνητα και με τις λιγότερες ανισότητες στον κόσμο.
Χρόνια τώρα η χώρα πηγαίνει από πεντακομματική σε πεντακομματική κυβέρνηση… μειοψηφίας και πάντα βρίσκεται ένα κυβερνητικό κόμμα, που είτε αποχωρεί, είτε καταψηφίζει έναν νόμο - συνέβη τον περασμένο Μάρτιο, όταν το Κόμμα του Κέντρου αποσκίρτησε και ψήφισε μαζί με την αντιπολίτευση τα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Προκαλώντας την αντίδραση του υπουργού των Οικονομικών, του Εργατικού Γενς Στόλτενμπεργκ, που δήλωσε πως «οι δημοσιονομικές συμφωνίες πρέπει να τηρούνται».
Η κατάρρευση της νορβηγικής κυβέρνησης τον Φεβρουάριο του 2025 υπήρξε η απόδειξη ότι δεν υπάρχει χώρα με ανοσία σε μια ενεργειακή κρίση. Και πάλι τότε το ευρωσκεπτικιστικό Κόμμα του Κέντρου, με αρχηγό τον ίδιο τον… υπουργό των Οικονομικών, είχε εγκαταλείψει τον συνασπισμό, ρίχνοντας την κυβέρνηση μειοψηφίας του Εργατικού πρωθυπουργού Γιόνας Γκαρ Στέρε.
Σηκώθηκε κι’ έφυγε παίρνοντας μαζί του και σχεδόν τους μισούς υπουργούς! Παραιτήθηκαν 8 από τα 20 μέλη της κυβέρνησης – ανάμεσά τους οι υπουργοί Οικονομικών, Άμυνας και Δικαιοσύνης.
Έτσι, η «κοκκινοπράσινη» κυβέρνηση που είχε σχηματιστεί το 2021, έμεινε χωρίς Δεδηλωμένη στη Βουλή, η χώρα πήγε σε εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2025, με τον Στέρε να παραμένει μεν πρωθυπουργός, αλλά σε μονοκομματική κυβέρνηση μειοψηφίας, «στηριζόμενη» από τα υπόλοιπα κόμματα της αριστερής συμμαχίας (Σοσιαλιστές, Κομμουνιστές, Πράσινοι και Κεντρώοι – οι τελευταίοι είχαν ρίξει την προηγούμενη κυβέρνηση και έναν χρόνο μετά ψήφισαν με την αντιπολίτευση).
Σημειώνεται ότι και τον Ιανουάριο του 2020, το ακροδεξιό Κόμμα της Προόδου είχε εγκαταλείψει την κεντροδεξιά κυβέρνηση της Έρνα Σόλμπεργκ, δηλαδή την τότε τετρακομματική κυβέρνηση μειοψηφίας.
Καθώς σήμερα η χώρα έχει κυβέρνηση μειοψηφίας, διεξάγονται διαπραγματεύσεις με κεντρώα και αριστερά κόμματα της αντιπολίτευσης προκειμένου να εξασφαλιστεί η απαραίτητη πλειοψηφία για την υπερψήφιση του προϋπολογισμού.
ΚΡΟΑΤΙΑ
Στην Κροατία, οι κεντροδεξιές κυβερνήσεις συνεργασίας που από το 2015 σχηματίζει ο Αντρέι Πλένκοβιτς, αρχηγός του κεντροδεξιού κόμματος «Δημοκρατική Ένωση», έχουν πέσει τρεις φορές! Κι’ αυτό διότι – ελέω απλής αναλογικής – χρειάζεται να συμμετέχουν τόσα πολλά κόμματα, που πάντα κάποιο από αυτά αποσύρει την εμπιστοσύνη του.
Στις τελευταίες εκλογές το κόμμα του Πλένκοβιτς δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την αυτοδυναμία. Προκειμένου να εξασφαλίσει τη δεδηλωμένη, προχώρησε σε συμφωνία και σχημάτισε κυβέρνηση συνασπισμού με το δεξιό/εθνικιστικό «Κίνημα της Πατρίδας».
Αλλά και πάλι δεν έφταναν οι ψήφοι, οπότε αναγκάστηκε να καταφύγει στην στήριξη μικρότερων κομμάτων και εκπροσώπων των εθνικών μειονοτήτων. Οπότε η μάχη για την ψήφιση του προϋπολογισμού αναμένεται να είναι σκληρή.
ΕΣΘΟΝΙΑ
Η χώρα διαθέτει κυβέρνηση μειοψηφίας. Μετά τις εκλογές του Μαρτίου 2023 σχηματίστηκε τρικομματική κυβέρνηση συνεργασίας (Κόμμα Μεταρρύθμισης, Σοσιαλδημοκράτες και το κόμμα «Εσθονία 200») υπό τον Κρίστεν Μίχαλ.
Στις 10 Μαρτίου 2025, ο πρωθυπουργός απέπεμψε τους Σοσιαλδημοκράτες λόγω σοβαρών διαφωνιών. Λίγο μετά ανεξαρτητοποιήθηκαν δύο βουλευτές από τα εναπομείναντα δύο κυβερνητικά κόμματα και έτσι προέκυψε η κυβέρνηση μειοψηφίας. Οπότε και στην Εσθονία θα δοθεί μάχη για τον προϋπολογισμό του 2027.
ΛΕΤΟΝΙΑ
Στις εκλογές της 3ης Οκτωβρίου 2026 πρώτευσε το κεντρώο και φιλοουκρανικό κόμμα «Ενωμένη Λίστα» του μεταβατικού πρωθυπουργού Άντρις Κούλμπεργκς, ο οποίος όμως δεν πέτυχε την αυτοδυναμία. Η χώρα δεν έχει αποκτήσει ακόμη κυβέρνηση με δεδηλωμένη στη Βουλή, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων συνεχίζονται και η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τις 3 Νοεμβρίου. Οπότε δεν τίθεται προς το παρόν θέμα ψήφισης προϋπολογισμού.
ΣΛΟΒΕΝΙΑ
Η κυβέρνηση μειοψηφίας του Γιάνεζ Γιάνσα που προέκυψε από τις εκλογές του Μαρτίου 2026, αποτελείται από έναν ετερόκλητο συνασπισμό: Το υπερεθνικιστικό Δημοκρατικό Σλοβενικό Κόμμα (SDS, 28 έδρες), Νέα Σλοβενία και Κίνημα Focus (NSi, 9 έδρες) και «Δημοκράτες» (6 έδρες) που ιδρύθηκε το 2024 από τον κεντρώο και προερχόμενο από το SDS, Άνζε Λόγκαρ.
Σε όλους αυτούς προστέθηκαν άλλοι δύο βουλευτές μικρότερων κομμάτων, ενώ η κυβέρνηση (μειοψηφίας παρά τη συμμετοχή τριών κομματικών συμμαχιών) διαθέτει 43 βουλευτές σε ένα κοινοβούλιο 90 μελών. Η Δεδηλωμένη επιτυγχάνεται με τη στήριξη του αντισυστημικού, ακροδεξιού, φιλορωσικού κόμματος Resnica (Αλήθεια, δηλαδή Pravda), που έχει εξασφαλίσει 5 έδρες.
Σημειώστε ότι ο Γιάνσα είχε έλθει δεύτερος στις εκλογές, ενώ είχε πρωτεύσει το φιλοευρωπαϊκό κόμμα.
ΣΛΟΒΑΚΙΑ
Πρωθυπουργός από τις 25 Οκτωβρίου 2023, είναι ο Ρόμπερτ Φίτσο, αρχηγός του κόμματος Smer-SSD) και επικεφαλής κυβερνητικού συνασπισμού που αποτελείται από τα κόμματα Smer-SSD, Hlas-SD και SNS.
Ο συνασπισμός βρίσκεται σε κρίση με τον Φίτσο να καλεί (30 Σεπτεμβρίου 2026) τους κυβερνητικούς εταίρους σε «ανακωχή», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για πρόωρες εκλογές. Ο προϋπολογισμός για το 2027 ψηφίστηκε οριακά.
Συμπέρασμα: Το τοπίο στην Ευρώπη είναι ομιχλώδες και το κλίμα βαρύ. Το τελευταίο που θα χρειαζόταν η Ελλάδα θα ήταν να μπει σ’ αυτό το κάδρο της ακυβερνησίας!
ΙΣΛΑΝΔΙΑ
Στην Ισλανδία, τον Οκτώβριο του 2024 κατέρρευσε ο συνασπισμός αριστεράς (Αριστερά – Πράσινοι) - κεντροδεξιάς (Κόμμα της Προόδου) λόγω των διαφωνιών σε σειρά θεμάτων, από την εξωτερική πολιτική ως το μεταναστευτικό και την ενεργειακή πολιτική, αλλά και τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το στεγαστικό.
Στις εκλογές της 30ής Νοεμβρίου 2024, οι Σοσιαλδημοκράτες επικράτησαν και στις 21 Δεκεμβρίου σχηματίστηκε τρικομματική κυβέρνηση με τη Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία, το κεντρώο Λαϊκό Κόμμα και το αριστερό φιλοευρωπαϊκό Κόμμα της Μεταρρύθμισης, υπό την 36χρονη νεότερη πρωθυπουργό στον κόσμο Κρίστρουντ Φροσταδοτίρ.
Σοφία Βούλτεψη
18/10/2026
Η Σοφία Βούλτεψη είναι βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, δημοσιογράφος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου