Μια σημαντική μεταβολή στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου διακρίνει ο Άγγελος Συρίγος πίσω από την απόφαση της Αιγύπτου να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα για την επέκταση της οριοθέτησης ΑΟΖ ανατολικά του 28ου μεσημβρινού.
Επισημαίνει ότι η αποδοχή των συνομιλιών από το Κάϊρο αποτελεί διπλωματική επιτυχία για την Αθήνα, καθώς η αιγυπτιακή πλευρά απέφευγε μέχρι σήμερα να εμπλακεί στην αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες.
Ο Άγγελος Συρίγος συνδέει την αλλαγή στάσης της Αιγύπτου με την αυξανόμενη επιρροή της Άγκυρας στην ανατολική Λιβύη, εκτιμώντας ότι η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου συνιστά «συμβολική ήττα» για το Κάϊρο, καθώς αναδεικνύει την υπεροχή της τουρκικής επιρροής έναντι της αιγυπτιακής στην πλευρά του Χαλίφα Χαφτάρ.
Παράλληλα, αναλύει τη σημασία της διεθνούς στήριξης στις ελληνικές θέσεις, των επικείμενων ερευνών της Chevron νοτίως της Κρήτης και της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου για την έμπρακτη αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι διαπραγματεύσεις με την Αίγυπτο θα είναι δύσκολες και ότι η αποτελεσματικότητα της ελληνικής στρατηγικής θα κριθεί από τις εξελίξεις στο πεδίο...
Συνέντευξη στο Γιώργο Νόκο
Η ανακοίνωση για την έναρξη συζητήσεων με θέμα την επέκταση της οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας-Αιγύπτου τι σημαίνει πρακτικά για την Ελλάδα και πώς επιδρά στις εξελίξεις γύρω από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο;
Πρόκειται για δύο διαφορετικά πράγματα. Η συμφωνία για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών του 2020 μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου έχει ούτως ή άλλως υπερκαλύψει την περιοχή του τουρκο-λιβυκού μνημονίου. Η ανακοίνωση για έναρξη διαπραγματεύσεων αφορά στην υπόλοιπη περιοχή ανατολικώς του 28ου μεσημβρινού που σταμάτησε η οριοθέτηση με την Αίγυπτο. Η Αίγυπτος μέχρι τώρα απέφευγε να συζητήσει με την Ελλάδα για τη συγκεκριμένη περιοχή από τη Ρόδο έως το Καστελλόριζο διότι δεν ήθελε να εμπλακεί εμμέσως στην ελληνοτουρκική αντιπαράθεση. Υπό αυτήν την έννοια συνιστά επιτυχία ότι η Αίγυπτος αποδέχεται διαπραγματεύσεις.
Το κύμα αντιδράσεων από ξένα κράτη και οργανισμούς στην επικύρωση του μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης έχει διπλωματική αξία για τα συμφέροντα της Ελλάδας;
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως το σύνολο των αντιδράσεων αναδεικνύει μία πολύ θετική εικόνα για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Εξίσου σημαντικό αν όχι και περισσότερο είναι το γεγονός ότι στους επόμενους μήνες μία αμερικανική εταιρεία κολοσσός η CHEVRON αρχίζει έρευνες νοτίως της Κρήτης σε περιοχή που αμφισβητεί ευθέως το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η τοποθέτηση του καλωδίου ηλεκτρικής διασυνδέσεως της Ελλάδας με την Κύπρο που δεν θα περιλαμβάνει άδεια από την Τουρκία αμφισβητεί και αυτή το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Στο πεδίο θα κριθούμε όλοι το επόμενο χρονικό διάστημα.
Πώς αλληλεπιδρούν η τουρκική «Γαλάζια Πατρίδα» και οι συζητήσεις που θα ξεκινήσουν με την Αίγυπτο υπό την έννοια ότι υπάρχουν περιοχές επικάλυψης
Προφανώς η Αίγυπτος συζητά μαζί μας διότι θεωρεί ότι στην περιοχή ανατολικώς της ρόδου υπάρχει ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την άποψη της Τουρκίας η οποία με χάρτη που έχει καταθέσει από τον Μάρτιο του 2020 στον ΟΗΕ ισχυρίζεται ότι τα δικαιώματα της Ελλάδος στην ανατολική Μεσόγειο περιορίζονται σε μία ζώνη 6 ναυτικών μιλίων γύρω από την Κρήτη, την Κάσο, την Κάρπαθο και τη Ρόδο.
Επιτρέψτε με να επισημάνω ότι δεν μπορεί να είναι διαφιλονικούμενη μια τεράστια περιοχή δεκάδων χιλιάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων επειδή έτσι ισχυρίζεται ένα κράτος. Πρέπει οι αξιώσεις να βασίζονται στο διεθνές δίκαιο. Όσες τουρκικές διεκδικήσεις δεν είναι νομικά συμβατές με το διεθνές δίκαιο, πολλώ δε μάλλον στις περιπτώσεις που παραβιάζουν καταφανώς κανόνες του, δεν μπορούν να θεμελιώσουν δικαιώματα υπέρ της Τουρκίας και έχουν γίνει κακόπιστα. Αυτή είναι η ουσία της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η συζήτηση για επέκταση της συμφωνίας ανατολικά του 28ου μεσημβρινού αγγίζοντας περιοχές τουρκικού ενδιαφέροντος μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και αν ναι, πώς;
Εάν κατορθώσουμε να φτάσουμε σε συμφωνία με την Αίγυπτο, θα είναι η μεγάλη εθνική επιτυχία. Θα έχουμε ορίσει με συμφωνία σε οριοθετήσεων περισσότερο από το ήμισυ των θαλασσίων ορίων μας. Εδώ βέβαια χρειάζεται ψυχραιμία και να καταλάβουμε πως αυτές οι διαπραγματεύσεις δεν τελειώνουν από μια μέρα στην άλλη. Οι Αιγύπτιοι έχουν αποδείξει ότι είναι πολύ σκληροί διαπραγματευτές. Επομένως, εγώ δεν περιμένω να έχουμε άμεσα αποτελέσματα. Το πιο σημαντικό Είναι αυτό που ήδη σας ανέφερα: ενώ η αιτία γιατί αρνούνται να συζητήσουν μαζί μας για την οριοθέτηση ανατολικώς της Ρόδου, τώρα κάθονται στο τραπέζι.
Η έναρξη των συζητήσεων για την επέκταση της οριοθέτησης ΑΟΖ πώς μεταφράζεται για τις σχέσεις Αθήνας-Καΐρου;
Να το αντιστρέψω λίγο. Εμείς είδαμε την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου μέσα από το πρίσμα των δικών μας συμφερόντων. Είναι λογικό. Υπάρχει όμως μία άλλη διάσταση που τη θεωρώ πιο σημαντική. Η όλη εξέλιξη έδειξε ότι οι Τούρκοι επηρεάζουν περισσότερο την κυβέρνηση της ανατολικής Λιβύης και τον κατ’ ουσίαν ηγέτη της Χαφτάρ από τους Αιγυπτίους. Η κύρωση του μνημονίου ήταν μία συμβολική ήττα για την Αίγυπτο. Αυτό έχει ενοχλήσει τους Αιγύπτιους και πιστεύω ότι τους απομακρύνει από την Τουρκία.
Άγγελος Συρίγος
23/10/2026
* Ο Άγγελος Συρίγος είναι Βουλευτής ΝΔ στην Α' Αθηνών, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτερικής Πολιτικής - Πάντειο Πανεπιστήμιο. Το βιβλίο του «50 Ερωτήματα και Απαντήσεις για τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου