Η πραγματικότητα, όμως, αν κοιτάξει κανείς τη μεγάλη εικόνα, είναι πολύ διαφορετική: πρόκειται για ένα ξαναζεσταμένο φαΐ.
Μια εσωτερική κοινοβουλευτική πράξη σε μια διαιρεμένη χώρα δεν μπορεί να εξαγνίσει ούτε να νομιμοποιήσει μια συμφωνία που εξαρχής παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και αγνοεί παντελώς την ύπαρξη ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη.
Μια εσωτερική κοινοβουλευτική πράξη σε μια διαιρεμένη χώρα δεν μπορεί να εξαγνίσει ούτε να νομιμοποιήσει μια συμφωνία που εξαρχής παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και αγνοεί παντελώς την ύπαρξη ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη.
Όσο η Άγκυρα αναλώνεται σε νομικά τεχνάσματα και χάρτες επί χάρτου για να συντηρήσει ένα ανυπόστατο μνημόνιο που δεν αναγνωρίζει κανείς διεθνώς, η Ελλάδα απαντά με πράξεις και ισχυρές συμμαχίες στο πεδίο.
Η ουσιαστική ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν έρχεται από ανακοινώσεις, αλλά από τις ίδιες τις διεθνείς επενδύσεις. Η παρουσία και η δραστηριοποίηση ενός αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού όπως η Chevron νοτίως και νοτιοδυτικά της Κρήτης αποτελεί την πιο έμπρακτη επιβεβαίωση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Όταν οι μεγάλες πολυεθνικές ψηφίζουν Ελλάδα για τις ερευνητικές τους γεωτρήσεις, το τουρκολιβυκό χαρτί μετατρέπεται σε κενό γράμμα.
Παράλληλα, η Αθήνα πρωταγωνιστεί στον ανασχεδιασμό του ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης...
Η ουσιαστική ακύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν έρχεται από ανακοινώσεις, αλλά από τις ίδιες τις διεθνείς επενδύσεις. Η παρουσία και η δραστηριοποίηση ενός αμερικανικού ενεργειακού κολοσσού όπως η Chevron νοτίως και νοτιοδυτικά της Κρήτης αποτελεί την πιο έμπρακτη επιβεβαίωση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Όταν οι μεγάλες πολυεθνικές ψηφίζουν Ελλάδα για τις ερευνητικές τους γεωτρήσεις, το τουρκολιβυκό χαρτί μετατρέπεται σε κενό γράμμα.
Παράλληλα, η Αθήνα πρωταγωνιστεί στον ανασχεδιασμό του ενεργειακού χάρτη της Ευρώπης...
Ο Κάθετος Διάδρομος μεταφοράς φυσικού αερίου, που συνδέει το νότο με το βορρά μέσω της Ελλάδας, περιορίζει αισθητά τη γεωπολιτική ισχύ των στενών του Βοσπόρου. Η Ευρώπη δεν εξαρτάται πλέον από τις διαθέσεις της Άγκυρας για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Στη μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα, η χώρα μας μετατρέπεται στην αδιαμφισβήτητη γέφυρα μεταξύ Ασίας, Αφρικής και Ευρώπης. Προωθείται με σταθερά βήματα η ενεργειακή στρατηγική διασύνδεση Αφρικής και Ευρώπης μέσω Ισραήλ, Κύπρου και Κρήτης (Great Sea Interconnector), εντάσσοντας οριστικά την Ανατολική Μεσόγειο στον ευρωπαϊκό ενεργειακό ιστό. Ο νέος οικονομικός διάδρομος Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης σχεδιάζεται με κομβικό σημείο εισόδου στην Ευρώπη τα ελληνικά λιμάνια, προσπερνώντας πλήρως την Τουρκία.
Η σύγκριση των δύο πλευρών είναι αποκαλυπτική.
Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα οικοδομεί συμμαχίες, προσελκύει παγκόσμιους κολοσσούς, θωρακίζει τα σύνορά της και καθίσταται απαραίτητος ενεργειακός και διακομιστικός κόμβος για ολόκληρη τη Δύση.
Στη μεγάλη γεωπολιτική σκακιέρα, η χώρα μας μετατρέπεται στην αδιαμφισβήτητη γέφυρα μεταξύ Ασίας, Αφρικής και Ευρώπης. Προωθείται με σταθερά βήματα η ενεργειακή στρατηγική διασύνδεση Αφρικής και Ευρώπης μέσω Ισραήλ, Κύπρου και Κρήτης (Great Sea Interconnector), εντάσσοντας οριστικά την Ανατολική Μεσόγειο στον ευρωπαϊκό ενεργειακό ιστό. Ο νέος οικονομικός διάδρομος Ινδίας - Μέσης Ανατολής - Ευρώπης σχεδιάζεται με κομβικό σημείο εισόδου στην Ευρώπη τα ελληνικά λιμάνια, προσπερνώντας πλήρως την Τουρκία.
Η σύγκριση των δύο πλευρών είναι αποκαλυπτική.
Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα οικοδομεί συμμαχίες, προσελκύει παγκόσμιους κολοσσούς, θωρακίζει τα σύνορά της και καθίσταται απαραίτητος ενεργειακός και διακομιστικός κόμβος για ολόκληρη τη Δύση.
Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία παραμένει εγκλωβισμένη σε μια αναθεωρητική τακτική που την οδηγεί σε απομόνωση. Έχει μείνει να κρατά ένα παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο που στερείται διεθνούς ερείσματος, ενώ ταυτόχρονα δίνει καθημερινή μάχη και αντιμετωπίζει εμπόδια ακόμα και για τα αυτονόητα: την αναβάθμιση των μαχητικών της F-16.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η ελληνική διπλωματία οφείλει να παραμείνει ενεργή στη Λιβύη, συνομιλώντας τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη. Η μεταβολή της στάσης της ανατολικής πλευράς υπενθυμίζει πόσο επισφαλές είναι να θεωρούμε δεδομένους τους τοπικούς συσχετισμούς. Αν αποχωρούσαμε κάθε φορά που η Τουρκία εξασφάλιζε ένα όφελος, θα διευκολύναμε την περαιτέρω επιρροή της.
Ας αξιοποιηθεί η εξέλιξη αυτή ως αφορμή για μεγαλύτερη ελληνική κινητικότητα. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, η αξιοποίηση των ενεργειακών δυνατοτήτων μας και η επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης απαιτούν μεθοδική προετοιμασία και αποφάσεις και μπορούν να είναι τα επόμενα βήματά μας.
* Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος είναι διεθνολόγος
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η ελληνική διπλωματία οφείλει να παραμείνει ενεργή στη Λιβύη, συνομιλώντας τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη. Η μεταβολή της στάσης της ανατολικής πλευράς υπενθυμίζει πόσο επισφαλές είναι να θεωρούμε δεδομένους τους τοπικούς συσχετισμούς. Αν αποχωρούσαμε κάθε φορά που η Τουρκία εξασφάλιζε ένα όφελος, θα διευκολύναμε την περαιτέρω επιρροή της.
Ας αξιοποιηθεί η εξέλιξη αυτή ως αφορμή για μεγαλύτερη ελληνική κινητικότητα. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, η αξιοποίηση των ενεργειακών δυνατοτήτων μας και η επέκταση των χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης απαιτούν μεθοδική προετοιμασία και αποφάσεις και μπορούν να είναι τα επόμενα βήματά μας.
* Ο Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος είναι διεθνολόγος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου