Δευτέρα 24 Αυγούστου 2026

Μην υποτιμάται ο παραλογισμός και ο ανορθολογισμός

Στην τελική πορεία προς τις εκλογές, μέσα στην συζήτηση και τις αντιπαραθέσεις που θα αναπτυχθούν, δεν πρέπει να αγνοείται ο ρόλος του παραλογισμού, του ανορθολογισμού, της συνωμοσιολογίας που εμφανίζονται έντονα σε τμήματα της ελληνικής κοινωνίας. Όποιες πολιτικές δυνάμεις παίξουν μ΄αυτά τα φαινόμενα , ειδικά όσες θεωρούνται συστημικές το πράξουν επωμίζονται σοβαρές ευθύνες για την συνέχιση αυτής της επικίνδυνης κατάστασης.
Μην ξεχνάμε ότι μόλις πέρυσι και επί μήνες εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες πίστευαν στην ύπαρξη του ξυλολίου και επομένως του μπαζώματος που έγινε στα Τέμπη για να καλυφθεί η « αλήθεια», αλλά ακόμα και σε θεωρίες εξαύλωσης βαγονιών. 
Δυστυχώς σύσσωμη η Αντιπολίτευση από την Αριστερά μέχρι την ακροδεξιά ταυτιζόταν στη υπεράσπιση αυτών των θεωριών. 
Σήμερα μάλλον σφυρίζουν αδιάφορα, κάποιοι ισχυρίζονται ότι ποτέ δεν είπαν τέτοια λες και δεν υπάρχουν βιντεάκια και κείμενα και οι περίφημοι δήθεν τεχνοκράτες που θεμελίωναν αυτές τις προσεγγίσεις σε ειδικές τηλεοπτικές εκπομπές δεν εμφανίζονται καν στην δίκη που γίνεται.

Δεν ήταν ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο. Μόλις το 2011 οι δημοσκόποι έβρισκαν ότι το 33% της κοινής γνώμης θεωρούσε ότι μας ψεκάζουν για να πιστέψουμε ότι η χώρα χρεοκόπησε και για να μας επιβάλουν αντιλαϊκά μέτρα ! Η Ελλάδα κατέρρεε, το χρέος είχε απογειωθεί και ο ένας στους τρεις πίστευε ότι όλα ήταν ένα σχέδιο των κακών ξένων για να μας τιμωρήσουν που περνούσαμε τόσο ωραία. Πως να μην αναπτυχθεί μετά ένα τόσο μεγάλο κίνημα λαϊκισμού, αγανακτισμένων, πίστης ότι μας χρειάζεται ένας που θα σκίσει τα Μνημόνια.
Πως το ΟΧΙ να μην συγκεντρώσει πάνω από το 60% στο γνωστό πια δημοψήφισμα , με ανθρώπους να χορεύουν τσάμικο εκείνη την κρίσιμη Κυριακή που βρισκόμασταν στο χείλος του γκρεμού και μετά το 3ο Μνημόνιο όλοι αυτοί σιωπούσαν. Την συνέχεια την ζήσαμε. 
Ήρθε όμως το 2020 και ο covid. Άντε πάλι από την αρχή .... Εκεί και πάλι ο ένας στους τρεις δήλωνε στις δημοσκοπήσεις, ότι όλα αυτά ήταν ένας μύθος για να μας εμβολιάσουν , να μας βάλουν τσιπάκια, να βγάλουν λεφτά οι Φαρμακευτικές Εταιρείες και άλλα πολλά και διάφορα. Μάλιστα έξι χρόνια μετά , αυτές τις μέρες είδαμε σε εφημερίδα να έχει σαν πρωτοσέλιδο ότι οι εμβολιασμοί συνδέονται και με την σεισμική δραστηριότητα που παρατηρείται σε περιοχές! Δεν ξέρουμε πόσοι είχαν την αντοχή να διαβάσουν το άρθρο , αλλά ας μην υπάρχουν ψευδαισθήσεις. Όλο και κάποιοι το συζητάνε και προβληματίζονται.

«Αυτή είναι η Ελλάδα « είχε πει κάποια στιγμή ο Κώστας Σημίτης και είχε απόλυτο δίκιο. Για να θυμηθούμε ότι τότε, πάνω από 3 εκατομ. πολίτες είχαν υπογράψει να μην βγει το θρήσκευμα από τις ταυτότητες, ενώ σε πλατείες γίνονταν μαζικές συγκεντρώσεις με λάβαρα κ.λ.π . Σήμερα περίπου 30 χρόνια από αυτά τα κωμικοτραγικά γεγονότα – όπως φαίνονται τώρα πια- στα οποία συμμετείχαν και αρκετοί από αυτούς που ανησυχούν για την χώρα.

Να έχει σκεφτεί κανένας με τι ανοησίες έχουν ασχοληθεί, τι βλακείες υπερασπίστηκαν; Είδαν να πειράζεται η πίστη; Κάποιοι ίσως, σίγουρα όμως κάποιοι είναι αμετανόητοι. Το βλέπουμε και πάλι μπροστά μας , όταν χιλιάδες άνθρωποι δεν θέλουν να βγάλουν νέες ταυτότητες που είναι τσιπαρισμένες και εργαλείο παρακολούθησης και προτιμούν να εκδώσουν διαβατήρια. Και όταν λήξουν οι παλιές ταυτότητές τους και δεν μπορούν να εισπράξουν ούτε ένα ευρώ από Τράπεζα , τι θα κάνουν;

Αυτά είναι πολύ χαρακτηριστικά γεγονότα που αναδεικνύουν τον ανορθολογισμό και την συνωμοσιολογία σε σημαντικό τμήμα της κοινωνίας , που αν συναντηθούν με τον λαϊκίστικο λόγο μπορεί να γεννηθούν εκτρώματα. Σε μια χώρα με ένα τέτοιο σταθερό και υπολογίσιμο υπόστρωμα , που ταυτόχρονα καθένας μπορεί να λέει ότι θέλει για να μαζέψει ψήφους , χρειάζονται πριν απ΄όλα δυνάμεις ορθολογισμού, σοβαρότητας.

Ας μην υποτιμάται ούτε στιγμή αυτή η ανάγκη. Μας το καταδεικνύουν και πράξεις, γεγονότα που φέρνουν στην επιφάνεια τον κίνδυνο που πάντα ελλοχεύει. Όπως για παράδειγμα η συζήτηση περί woke agenda που ανάθεμα αν γνωρίζουν τι σημαίνει πολλοί από αυτούς που την επικαλούνται και αναφέρονται στον κίνδυνο μίας ατζέντας που ποτέ δεν υπήρξε στην Ελλάδα. Μεταφέρθηκε από τις Η.Π.Α και δεν αφορούσε κυρίως στον γάμο ομόφυλων που άλλωστε είχε καθιερωθεί ξεκινώντας από συντηρητικές Πολιτείες, αλλά ήταν μια πολύ διευρυμένη και σε πολλά σημεία ηλίθια συνολική αντίληψη τμήματος των Προοδευτικών.

Στη χώρα απλά ψηφίστηκε ο γάμος των ομόφυλων και μέχρι σήμερα έγιναν , δεν έγιναν 300. 
Αντιλαμβάνεται κανείς να έχει πειραχτεί η « πυρηνική ελληνική οικογένεια» και σε τι ακριβώς; 
Κατανοητό και σεβαστό ότι αρκετοί είχαν επιφυλάξεις , αλλά σήμερα – τρία χρόνια μετά- τι ακριβώς νόημα έχει να αναδεικνύεται σαν βασικό σημείο πολιτικής πλατφόρμας ; 
Κανένα, είναι μνημείο συντηρητισμού , καθυστέρησης, άρνησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Μακάρι να ήταν το μόνο θέμα. Όλο το Καλοκαίρι είδαμε διάφορα ανησυχητικά γεγονότα στο όνομα του Κινήματος Free Palestine . Ξεκινήσαμε με τα τάγματα εφόδου του Ρουβίκωνα που περιόδευαν στην Θεσσαλονίκη, μη και κυκλοφορούν Ισραηλινοί , σαν τις περιπόλους Χρυσαυγιτών σε γειτονιές για να τις « καθαρίσουν» από μετανάστες. Για μια άλλη μια χρονιά πραγματοποιήθηκε – καθιερώθηκε πια ως θεσμός- η μέρα συγκεντρώσεων σε νησιά για την Παλαιστίνη που ουσιαστικά είχαν αντισημιτικό χαρακτήρα και συχνά παρεμπόδιζαν κρουαζιερόπλοια και την αποβίβαση Ισραηλινών, χωρίς να λείπουν και βιαιοπραγίες.

Οι ίδιοι ευαίσθητοι πολίτες δεν έχουν πραγματοποιήσει βέβαια ποτέ πορείες για την Χαμάς , την Χεζμπολάχ, την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που έχει ως αποτέλεσμα τον θάνατο περίπου 200.000 ουκρανών στρατιωτών και αμάχων, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται σ΄αυτόν τον αριθμό φρίκης οι κατοικούντες σε ήδη κατειλημμένες περιοχές, οι αγνοούμενοι και οι τραυματίες. Στην σκέψη τους αυτοί δεν είναι άνθρωποι και οι τρομοκράτες δεν είναι δολοφόνοι , ενώ το Ιράν το διοικούν ηρωικοί δημοκράτες. Ας μην κρυβόμαστε .Με αφορμή το Free Palestine κάποιοι δείχνουν τον αντισημιτισμό και τον αντιδυτικισμό τους. Το βλέπουμε στην Ελλάδα, το βλέπουμε σε σειρά χωρών της Ευρώπης.

Είναι πολλά στα οποία μπορεί να αναφερθεί κάποιος. Όπως και σ΄όλη αυτή την ανιστόρητη συζήτηση για την σχεδόν ενδοτική για κάποιους « τακτική των ήρεμων νερών» . Πιστεύει δηλαδή κανείς ότι υπήρχε Πρωθυπουργός που σαν πολιτική του είχε τα « ανήσυχα νερά»; Θεωρεί κανείς ότι η Ελλάδα ήταν ποτέ καλύτερα στο επίπεδο της αμυντικής θωράκισης και των στρατηγικών συμμαχιών;

Πιστεύει κάποιος στα σοβαρά ότι κάτι έχουμε παραχωρήσει σαν χώρα;
Αυτός ο άνευ περιεχομένου πατριωτισμός όμως κάνει ζημιά στην χώρα, διασπά το εσωτερικό μέτωπο για λίγους ψήφους και ενίοτε από πρωταγωνιστές κρίσεων στα ελληνοτουρκικά. Πως αντέδρασε άραγε η Κυβέρνηση του 2014 , όταν ο Νταβούτογλου δήλωνε ότι δεν υπάρχουν σύνορα στο Αιγαίο;

Σε εκλογές πάμε. Θα υπάρχει και ένταση και αντιπαράθεση. Ας υπάρχει ωστόσο η στοιχειώδης ευθύνη και σοβαρότητα, η λογική και η αίσθηση ότι όταν παίζεις με την φωτιά, τον ανορθολογισμό, τον ρητορικό ψευτοπατριωτισμό, το πληρώνεις και εσύ, το πληρώνει όμως και η χώρα. Φαντάζομαι θα ήταν πολύ σημαντικό να συμφωνήσουν σ΄αυτό έστω κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις. Η κοινωνία έχει ανάγκη από σοβαρότητα, εναλλακτικές, βελτίωση της ζωής , ασφάλεια για την χώρα. Όχι από ανέξοδες ατάκες και άνευ νοήματος συνθήματα. Όχι από αναθέρμανση του παραλογισμού.

Ζαχαρίας Ζούπης
24/08/2026

* Ο Zαχαρίας Ζούπης, στέλεχος εταιριών έρευνας αγοράς, δημοσκοπήσεων και επικοινωνίας από την δεκαετία του ‘90, είναι σήμερα Διευθυντής Ερευνών και Στρατηγικής Επικοινωνίας της OPINION POLL. Είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της επιστημονικής επιμέλειας ερευνητικών προγραμμάτων και στρατηγικής επικοινωνίας. Έχει διεξάγει πολυάριθμες πολιτικές, αυτοδιοικητικές, κοινωνικές, εμπορικές έρευνες και focus groups. Έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα και δύο βιβλία («Εκεί γύρω στα τριάντα», «40+1 άρθρα για την Κεντροαριστερά»).


Δεν υπάρχουν σχόλια: