Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

ΣΥΝΟΔΟΣ ΚΟΡΥΦΗΣ: Οι αστερίσκοι, τα μηνύματα Μητσοτάκη και η ελληνική πρόταση

Η πίεση υπό την οποία βρίσκονται όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξαιτίας του ενεργειακού κόστους που δημιουργεί αναταράξεις σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο, πανευρωπαϊκά, δεν ήταν ικανή για να οδηγήσει σε άμεσα αντανακλαστικά του Ευρωπαίους ηγέτες και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις Βορρά-Νότου επιβεβαιώθηκαν στις Βρυξέλλες, με τους 27 να κάνουν αυτό που παγίως αποφασίζουν σε αυτές τις περιπτώσεις, να πετάξουν το «μπαλάκι» λίγο παρακάτω, εν προκειμένω στις 26 Νοεμβρίου, οπότε θα πραγματοποιηθεί έκτακτη Σύνοδος Κορυφής για να εξετάσει τα έως τότε δεδομένα και τις προτάσεις της Κομισιόν και να επιχειρήσει να κάνει ένα ακόμη βήμα για να συμφωνήσει επί του κοινοτικού Προϋπολογισμού για την περίοδο 2028-2034, που έως σήμερα βρίσκεται στον αέρα.

Η Αθήνα, που προσήλθε με συγκεκριμένες προτάσεις, ζητώντας λήψη μέτρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και επιδιώκοντας τη διασφάλιση μιας ιδιότυπης ρήτρας διαφυγής, ώστε τα υπερέσοδα των έμμεσων φόρων να μπορούν να διατεθούν για την στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, χωρίς να προσμετρώνται στα όρια δαπανών, εμφανίζεται ικανοποιημένη για τη συμπερίληψη μιας συγκεκριμένης αναφοράς, έστω και εν μέσω κλίματος διαφωνίας, στα συμπεράσματα της Συνόδου...
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας» αναφέρουν τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με κυβερνητικές πηγές να δηλώνουν ότι η αναφορά είναι στη σωστή κατεύθυνση.

Όπως επισημαίνουν, η Ελλάδα πέτυχε να αποτυπωθεί η ανάγκη εξέτασης πρόσθετων στοχευμένων και προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας και χαρακτηρίζουν ως ιδιαίτερης σημασίας την επισήμανση στις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη, καθώς αναγνωρίζεται η ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη οι επιμέρους εθνικές ιδιαιτερότητες. Το ζητούμενο είναι πλέον η εξέταση συγκεκριμένων μέτρων που θα ανταποκρίνονται στην πίεση που δέχονται νοικοκυριά και επιχειρήσεις, όπως σημειώνουν χαρακτηριστικά.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τις Βρυξέλλες, άφησε ουσιαστικά ανοιχτό παράθυρο για νέες παρεμβάσεις, αναγνωρίζοντας, ωστόσο ότι η Ελλάδα, όπως και καμία άλλη χώρα, δε μπορούν να σηκώσουν μόνες το βάρος της ενεργειακής κρίσης. 
Ο κ. Μητσοτάκης επέλεξε να διαμηνύσει και από τις Βρυξέλλες -εκεί όπου πλέον η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν τα οικονομικά περιθώρια να παρέμβουν για την στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων- ότι δεν πρόκειται να παραβεί τους δημοσιονομικούς κανόνες ή να ξεφύγει από τις δημοσιονομικές δυνατότητες.
«Αν κάποιοι πιστεύουν ότι θα τινάξουμε την μπάνκα στον αέρα και θα μοιράσουμε χρήματα δεξιά και αριστερά για να γίνουμε πιο ευχάριστοι ενόψει εκλογών, λυπάμαι, αλλά έχω αποδείξει πολλές φορές ότι δεν είναι η δική μου πολιτική», είπε χαρακτηριστικά, με αναφορές και στην αντιπολίτευση, υπενθυμίζοντας ότι κάποιο «στο παρελθόν έριξαν τη χώρα στα βράχια». Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε μεν ότι «η στήριξη της κοινωνίας δεν σταματά σε αυτά τα οποία έχουμε εξαγγείλει», ξεκαθάρισε, όμως, ότι δεν πρόκειται να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.


Εν αναμονή των προτάσεων της Κομισιόν, ο πρωθυπουργός έβαλε χαμηλά τον πήχη, λέγοντας χαρακτηριστικά «δεν περιμένω μαγικές ευρωπαϊκές λύσεις», σημείωσε ότι η κυβερνητική παρέμβαση στο πετρέλαιο θέρμανσης ήταν «πραγματικά το καλύτερο» που μπορούσε, ενώ προϊδέασε ότι η χώρα δε μπορεί να ξεφύγει από την κρίση, σημειώνοντας ότι «αν πιστεύει κάποιος ότι η Ελλάδα θα είναι κάποιο γαλατικό χωριό που θα μείνει απομονωμένη και δεν θα πιεστεί καθόλου από αυτή την κρίση, λυπάμαι», υπενθυμίζοντας ότι δύο πολεμικές αναμετρήσεις δημιουργούν το διεθνές περιβάλλον σήμερα.

Σημειώνεται ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε τονίσει ότι το αρχικό σχέδιο συμπερασμάτων δεν αποτύπωνε επαρκώς τον επείγοντα χαρακτήρα της κρίσης και είχε ζητήσει ισχυρότερο μήνυμα και πρόσθετες παρεμβάσεις για την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Στο τραπέζι των 27, ο πρωθυπουργός υποστήριξε την θέση της κυβέρνησης για την ανάγκη προσωρινής δημοσιονομικής ευελιξίας εντός των υφιστάμενων κανόνων, ώστε μέρος των πρόσθετων εσόδων που δημιουργεί ο υψηλότερος πληθωρισμός να μπορεί να κατευθυνθεί σε στοχευμένα μέτρα στήριξης.

Οι συζητήσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο κατέληξαν σε απόλυτο αδιέξοδο και η δέσμευση για οριστική πολιτική λύση έως τον Δεκέμβριο φαίνεται ότι εγκαταλείπεται. Η σύγκρουση των χωρών του βορρά, που ζητούν περικοπές με τα κράτη του νότου που βάζουν “βέτο” σε μείωση δαπανών για πολιτικές όπως η ΚΑΠ και η συνοχή, με την έκτακτη σύνοδο του Νοεμβρίου να αποτελεί το επόμενο πεδίο διαπραγμάτευσης.


Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναλαμβάνει πλέον τη διαμόρφωση της νέας συμβιβαστικής πρότασης, καθώς το σχέδιο της Ιρλανδικής προεδρίας, που προέβλεπε περικοπές 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, προκάλεσε αντιδράσεις.

Η Ελλάδα επέμεινε ότι δεν θα δεχθεί μείωση πόρων για τις πολιτικές συνοχής και την ΚΑΠ. «Νομίζω ότι κατέστη απολύτως σαφές από τις συζητήσεις που είχαμε ότι η αγροτική πολιτική και η πολιτική συνοχής πρέπει να προστατευθούν τουλάχιστον στα ποσά που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή» τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι «δεν είμαστε σε θέση να κάνουμε εκπτώσεις ως προς αυτό το πλάνο και άλλες 15 χώρες συντάσσονται με αυτήν την άποψη».

Με τις διαπραγματεύσεις σε πλήρη εξέλιξη, ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε το δύσκολο πολιτικό περιβάλλον σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το πρώτο εξάμηνο του 2027, καθώς μπαίνουν σε τροχιά εκλογικών αναμετρήσεων, όπως για παράδειγμα η Γαλλία, με τον Εμανουέλ Μακρόν να διαμηνύει ότι μετά τον Ιανουάριο δεν θα έχει τη δυνατότητα να δεσμεύσει τη χώρα του για τα επόμενα χρόνια.


Στα θετικά η ελληνική κυβέρνηση εντάσσει και την αποδοχή που φαίνεται να έχει η πρόταση για τη δημιουργία έκτακτου μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων, στον απόηχο των γεγονότων στον Έβρο το 2020 και πρόσφατα στη Θέουτα. 
«Βλέπετε ότι τα «γαλάζια γράμματα» αρκετά συχνά έχουν σημαντική ανταπόκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης, αφήνοντας αιχμές για το πως οι πρωτοβουλίες του αντιμετωπίζονται από την αντιπολίτευση, επισημαίνοντας ότι «είναι μία ακόμα ελληνική πρωτοβουλία η οποία γίνεται ευρωπαϊκή πολιτική» και μιλώντας για μια μεγάλη επιτυχία της χώρας. “Εμείς πάλι το ίδιο θα κάναμε και θα κάνουμε, γιατί χρέος μας είναι να προστατεύσουμε τα σύνορά μας. Είναι άλλο να το κάνεις, όμως, ως εθνική προτεραιότητα και ως εθνική πολιτική και άλλο να είσαι θωρακισμένος με την ευρωπαϊκή νομοθεσία” κατέληξε.

Δεν υπάρχουν σχόλια: