Σε μια νέα φάση περνά σταδιακά η οικονομική στρατηγική της κυβέρνησης, με το Μέγαρο Μαξίμου να επιχειρεί πλέον να μεταφέρει το βάρος από τη δημοσιονομική εξυγίανση και την ανάκτηση της αξιοπιστίας στη δεύτερη, πολιτικά δυσκολότερη, πρόκληση: να μετατραπεί η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών σε μετρήσιμο όφελος για την τσέπη των πολιτών.
Η κατεύθυνση που διαμορφώνεται ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης αλλά και με ορίζοντα το 2030 στηρίζεται σε μια απλή αλληλουχία: περισσότερα έσοδα από ανάπτυξη και περιορισμό της φοροδιαφυγής, υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους και, στη συνέχεια, αξιοποίηση του δημοσιονομικού χώρου για μόνιμες μειώσεις φόρων και ενίσχυση των εισοδημάτων.
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά έτσι χαρακτήρα ευρύτερο από μια ακόμη δέσμη εξαγγελιών.
Στο κυβερνητικό επιτελείο θέλουν οι παρεμβάσεις που θα παρουσιαστούν στη Θεσσαλονίκη να αποτελέσουν την αρχή μιας οικονομικής ατζέντας με ορίζοντα το τέλος της δεκαετίας, με κεντρικό στόχο την ενίσχυση της μεσαίας τάξης, των μισθωτών, των συνταξιούχων και των ελεύθερων επαγγελματιών.
Το νέο σήμα ήρθε χθες από τον... κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος άνοιξε ευθέως τη συζήτηση για τη σταδιακή υποχώρηση των τεκμηρίων όσο αποδίδουν τα εργαλεία καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.
Πρόκειται για παρέμβαση με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, καθώς το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης αποτέλεσε τα προηγούμενα χρόνια σημείο έντονης τριβής με τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η κυβερνητική λογική είναι ότι όσο το κράτος αποκτά καλύτερη εικόνα της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών, διασυνδέσεων, POS, myDATA και ψηφιακών διασταυρώσεων, τόσο περιορίζεται η ανάγκη προσφυγής σε τεκμαρτές μεθόδους προσδιορισμού του εισοδήματος. «Όσο αποδίδουν τα μέτρα για τη φοροδιαφυγή, τόσο σταδιακά πρέπει να φεύγουν τα τεκμήρια», ήταν η χαρακτηριστική τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου, αφήνοντας σαφές στίγμα για την κατεύθυνση των επόμενων παρεμβάσεων.
Μόνιμα μέτρα αντί για έκτακτες παροχές
Το δεύτερο στοιχείο του σχεδίου αφορά τον χαρακτήρα των μέτρων. Η κυβέρνηση επιμένει ότι η βασική επιδίωξη δεν είναι η διανομή ενός εφάπαξ «πακέτου» ενόψει της ΔΕΘ, αλλά η υιοθέτηση παρεμβάσεων με μόνιμο αποτύπωμα στο διαθέσιμο εισόδημα.
Ο διαθέσιμος πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για τις νέες κινήσεις τοποθετείται αυτήν τη στιγμή λίγο πάνω από το 1 δισ. ευρώ, με τον Παύλο Μαρινάκη να σημειώνει ότι στις ομάδες που εξετάζονται περιλαμβάνονται συνταξιούχοι, δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι.
Το τελικό μείγμα παραμένει υπό επεξεργασία, με βασική αρχή ότι οι όποιες αποφάσεις πρέπει να στηρίζονται σε εξασφαλισμένους πόρους και να μην ανατρέπουν τη δημοσιονομική ισορροπία.
Σε αυτήν ακριβώς τη φιλοσοφία εντάσσεται και το πολιτικό μήνυμα προς τη μεσαία τάξη. Έπειτα από χρόνια κατά τα οποία η οικονομική πολιτική υποχρεώθηκε διαδοχικά να αντιμετωπίσει πανδημία, ενεργειακή κρίση, πληθωριστικές πιέσεις και γεωπολιτικές αναταράξεις, το κυβερνητικό επιτελείο θέλει να μετακινήσει σταδιακά το κέντρο βάρους από τις επιδοτήσεις προς τις μόνιμες φορολογικές και εισοδηματικές παρεμβάσεις.
Το κρίσιμο βέβαια είναι από πού προκύπτει ο χώρος για αυτές τις κινήσεις.
Η υπεραπόδοση του προϋπολογισμού
Η εικόνα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού αποτελεί το πρώτο κομμάτι της απάντησης.
Στο επτάμηνο του έτους το πρωτογενές αποτέλεσμα έφθασε τα 5,72 δισ. ευρώ, έναντι στόχου περίπου 4,41 δισ. ευρώ, δημιουργώντας απόκλιση άνω του 1,3 δισ. ευρώ προς το καλύτερο.
Η κυβέρνηση αποδίδει σημαντικό μέρος της βελτίωσης στον υψηλότερο ρυθμό οικονομικής δραστηριότητας αλλά και στην αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Ήδη από τον Απρίλιο το οικονομικό επιτελείο είχε επισημάνει ότι μόλις περίπου το 10% της τότε πρόσθετης υπεραπόδοσης προερχόταν από έμμεσους φόρους, υποστηρίζοντας ότι η βασική πηγή ήταν η ανάπτυξη και ο περιορισμός της φοροδιαφυγής.
Αυτό άλλωστε είναι το μοντέλο που θέλει να εμπεδώσει η κυβέρνηση: όχι αύξηση φορολογικών συντελεστών για τη χρηματοδότηση νέων πολιτικών, αλλά διεύρυνση της φορολογικής βάσης, περισσότερες ηλεκτρονικές συναλλαγές και περιορισμός της φοροδιαφυγής ώστε μέρος των πρόσθετων εσόδων να επιστρέφει στους συνεπείς φορολογουμένους. Δεν σημαίνει ωστόσο ότι κάθε ευρώ πλεονάσματος μπορεί αυτομάτως να μετατρέπεται σε παροχή.
Οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες, η πορεία των κρατικών δαπανών, οι αμυντικές ανάγκες και η διατήρηση αποθεμάτων ασφαλείας περιορίζουν το ποσό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί.
Αυτή ακριβώς είναι και η κυβερνητική γραμμή: οι νέες παρεμβάσεις πρέπει να είναι δημοσιονομικά διατηρήσιμες ώστε να μην απαιτηθεί η ανατροπή τους στο μέλλον
Χρήστος Μυτιλινιός
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου