Κυριακή 24 Μαΐου 2026

Δεν υπάρχουν δεύτερες εκλογές: Η «συνταγή» Σλοβενίας και η φιλορωσική «Αλήθεια»

Αργά το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής, η Σλοβενία απέκτησε πρωθυπουργό. Όχι, δεν προέρχεται από το φιλοευρωπαϊκό κόμμα που κέρδισε τις εκλογές του Μαρτίου, αλλά από το δεύτερο κόμμα, το ακροδεξιό υπερεθνικιστικό SDS (Σλοβενικό Δημοκρατικό Κόμμα). 
Αρκεί να δούμε πώς εξελίχθηκαν τα πράγματα σ’ αυτή τη χώρα, για να καταλάβουμε για ποιον λόγο στην Ελλάδα ΔΕΝ υπάρχουν δεύτερες εκλογές.
Με δεδομένο ότι ουδείς θα συνεργαστεί με τη Νέα Δημοκρατία, η χώρα μας πρέπει να αποκτήσει αυτοδύναμη κυβέρνηση αμέσως.
Στη Σλοβενία, λοιπόν, ο λαϊκιστής Γιάνες Γιάνσα, στενός σύμμαχος του Όρμπαν τον καιρό της παντοδυναμίας του και πριν χάσει από τον Μαγιάρ, επανέρχεται (για τέταρτη φορά) στην πρωθυπουργία, από την οποία είχε αποχωρήσει το 2022. Την περασμένη Παρασκευή εξελέγη από το κοινοβούλιο, αφού οι συνομιλίες για σχηματισμό κυβέρνησης από το πρώτο κόμμα και τον απελθόντα φιλοευρωπαίο και φιλελεύθερο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Γκολόμπ, επιχειρηματία και επικεφαλής του «Κινήματος Ελευθερίας», κατέληξαν σε αδιέξοδο μετά από δύο μήνες διαπραγματεύσεων.
Η κυβέρνηση μειοψηφίας αποτελείται από έναν ετερόκλητο συνασπισμό:... Δημοκρατικό Σλοβενικό Κόμμα (SDS, 28 έδρες), Νέα Σλοβενία και Κίνημα Focus (NSi, 9 έδρες) και «Δημοκράτες» (6 έδρες) που ιδρύθηκε το 2024 από τον κεντρώο και προερχόμενο από το SDS, Άνζε Λόγκαρ.

Σε όλους αυτούς προστέθηκαν άλλοι δύο βουλευτές μικρότερων κομμάτων, ενώ η κυβέρνηση (μειοψηφίας παρά την συμμετοχή τριών κομματικών συμμαχιών) διαθέτει 43 βουλευτές σε ένα κοινοβούλιο 90 μελών.

Με τη στήριξη του φιλορωσικού κόμματος

Καθώς η κυβέρνηση πρέπει να επιστρέψει στη Βουλή εντός 15 ημερών προς αναζήτηση Δεδηλωμένης, γνωστοποιήθηκε ότι έχει εξασφαλιστεί η στήριξη (χωρίς συμμετοχή στον κυβερνητικό συνασπισμό), ενός ακόμη μικρού κόμματος της αντιπολίτευσης.

Όχι οποιουδήποτε «μικρού κόμματος της αντιπολίτευσης». Αλλά με τη στήριξη ενός νέου κόμματος, που πρωτοέκανε την εμφάνισή του το 2021. Το όνομά του «Αλήθεια» (Resnica, δηλαδή Pravda), αντισυστημικό, ακροδεξιό και φιλορωσικό.

Αν «το κάνουμε εικόνα», η «Αλήθεια» δεν απέχει πολύ από την «Ελπίδα», που… γεννήθηκε την εβδομάδα που πέρασε στη Θεσσαλονίκη. Ετερόκλητο κι’ αυτό, με έντονο ρωσικό προσανατολισμό.

Έτσι, η νέα κυβέρνηση, επί 87 παρόντων βουλευτών, έλαβε 51 ψήφους, έναντι 36.

Στις εκλογές της 22ας Μαρτίου, το κόμμα του Γιάνσα έλαβε 28 έδρες, ενώ αυτό του Γκολόμπ 29.

Αλλά ο Γκολόμπ δεν κατάφερε να σχηματίσει κυβέρνηση, διότι όλοι οι υπόλοιποι ήταν εναντίον του.

Υπό κανονικές συνθήκες – αυτές στις οποίες αναφέρονται πολλοί στην Ελλάδα – η Σλοβενία έπρεπε να ξαναπάει στις κάλπες.

Η «συνταγή» που εκτοπίζει το πρώτο κόμμα

Επειδή όμως δεν υπάρχουν «κανονικές συνθήκες», δεν πήγε! Διότι όλοι οι άλλοι συνασπίστηκαν, έφτιαξαν μια κυβέρνηση μειοψηφίας με νεότευκτα και μικρά κόμματα και τελικά βρήκαν και το άλλο νέο κόμμα, το αντισυστημικό και φιλορωσικό, εξασφαλίζοντας τη στήριξή του.

Αν το ξανακάνουμε εικόνα, θα διαπιστώσουμε πως και στην Ελλάδα τα ήδη υπάρχοντα κόμματα δεν συνεργάζονται με τη Νέα Δημοκρατία, ενώ στη Βουλή ετοιμάζονται να μπουν κι’ άλλα (Τσίπρας, Καρυστιανού και ποιος ξέρει ποιος άλλος).

Το αποτέλεσμα ήταν να συνεννοηθούν για να ρίξουν το πρώτο κόμμα στα τάρταρα της αντιπολίτευσης. Και να επαναφέρουν τον Γιάνες Γιάνσα στην εξουσία για τέταρτη φορά. Οι προηγούμενες ήταν από το 2004 ως το 2008, από το 2012 ως το 2013 και από το 2020 ως το 2022.

Ο Γιάνσα, κέρδισε δεύτερη θητεία το 2012, αλλά αυτή διακόπηκε απότομα το 2013, όταν αναγκάστηκε να παραιτηθεί εξαιτίας ενός σκανδάλου διαφθοράς που οδήγησε στην καταδίκη του από τη Δικαιοσύνη και τη φυλάκισή του για πολλούς μήνες το 2014. Στις εκλογές του 2014, ο Γιάνσα διεξήγαγε την προεκλογική του εκστρατεία από τη φυλακή. Εκείνη η δικαστική απόφαση ακυρώθηκε και ο Γιάνσα επανήλθε στην πολιτική σκηνή.

Στις εκλογές του περασμένου Μαρτίου, όπως και στην Ελλάδα, έτσι και στη Σλοβενία, ακούστηκαν γενικόλογα συνθήματα και υποσχέσεις, όπως «ένα φθηνότερο, αλλά ποιοτικότερο κράτος».

Οι συγκρίσεις είναι πολλές

Μπορούμε να κάνουμε κι’ άλλες συγκρίσεις. Για παράδειγμα, ο Γκολόμπ έπεισε τον λαό με μέτρα ενίσχυσης του εισοδήματος, αλλά και με το επιχείρημα της αστάθειας.

Την ίδια περίοδο, ξέσπασε και μια υπόθεση υποκλοπών και διαρροή κάποιων βίντεο που παρέπεμπαν σε διαφθορά στους κόλπους της κυβέρνησης.

O Γιάνες Γιάνσα παραδέχθηκε πως συναντήθηκε με στέλεχος της ισραηλινής εταιρίας Black Cube, αλλά αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη στη διαρροή των επίμαχων βίντεο.

Αλλά ούτε στη Σλοβενία ο λαός ασχολήθηκε με τις υποκλοπές. Έδωσε την πρωτιά στον φιλελεύθερο συνασπισμό του Γκολόμπ, που υπήρξε ιδιαίτερα επικριτικός όσον αφορά στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Δεν του έδωσε, όμως, ξεκάθαρη νίκη - πόσο μάλλον αυτοδυναμία.

Απέναντι, βρίσκονταν οι εθνικιστές, που είχαν συγκρουστεί με την ΕΕ και έκλειναν το μάτι στη Ρωσία.

Επιστροφή στο παλιό σενάριο

Τώρα, η Σλοβενία επιστρέφει στο παλιό σενάριο:

Στις 27 Ιανουαρίου 2020, ο Σλοβένος πρώην ηθοποιός, πρωθυπουργός (από το 2018) Μάριαν Σάρετς, επικεφαλής κυβέρνησης μειοψηφίας… πέντε κομμάτων ανακοίνωσε την παραίτησή του. Ο συνασπισμός του διέθετε 43 (πάλι) έδρες και επομένως, όπως ξεκαθάρισε παραιτούμενος, δεν μπορούσε να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις για τις οποίες είχε δεσμευτεί. Και αυτός στηριζόταν στη θετική ψήφο (χωρίς συμμετοχή στην κυβέρνηση) του κόμματος «Η Αριστερά», που τον Νοέμβριο του 2019 απέσυρε την υποστήριξή του.

Επίσης, και ο Σάρετς είχε σχηματίσει κυβέρνηση αν και στις εκλογές της 3ης Ιουνίου 2018 το κόμμα του είχε έλθει δεύτερο! Τότε, πρώτο είχε έλθει το κόμμα του Γιάνσα.

Σ’ εκείνες τις εκλογές, στο σλοβενικό κοινοβούλιο εισήλθαν εννέα κόμματα, με αποτέλεσμα ο Γιάνσα, με το 25% των ψήφων και παρά τη συμμαχία του με το μικρό κόμμα «Νέα Σλοβενία» (7,1%) να μην μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση.

Συγχαρητήρια στον Τσίπρα!

Τον καιρό που ο Τσίπρας βρέθηκε στην εξουσία, ο Γιάνσα βρισκόταν στην αντιπολίτευση. Μάλιστα, μετά την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, είχε πει πως πρόκειται για «θετική εξέλιξη, επειδή αν αυτό το 'πείραμα' δεν συνέβαινε στην Ελλάδα, πιθανώς να συνέβαινε στη Σλοβενία»!

Μόνο η Ενωμένη Αριστερά της Σλοβενίας (ZL), που τότε διέθετε μόλις έξι έδρες στη σλοβενική Βουλή, συνεχάρη τον ΣΥΡΙΖΑ για τη νίκη του, αναφέροντας:

«Πρώτα η Ελλάδα και στη συνέχεια ολόκληρη η Ευρώπη. Συγχαίρουμε κι εμείς για την ιστορική νίκη, η οποία έχει μεγάλη σημασία για όλα τα αντικαπιταλιστικά κόμματα και τα προοδευτικά κοινωνικά κινήματα που αλλάζουν την παλιά καπιταλιστική Ευρώπη και οικοδομούν μία κοινωνία δημοκρατικού σοσιαλισμού».

Το συγκεκριμένο κόμμα είχε ιδρυθεί το 2014. Στο ιδρυτικό του συνέδριο είχε σπεύσει ο κ. Τσίπρας και απέσπασε πολλά χειροκροτήματα όταν κραύγασε: «Μόνο η ενωμένη αριστερά μπορεί να σώσει την Ευρώπη από τα νεοφιλελεύθερα 'λόμπι' που υποστηρίζουν τη λιτότητα, την ανεργία και τη φτώχεια».

Η Σλοβενία αποτελεί ένα χρήσιμο case study, καθώς βλέπουμε κόμματα να γεννιούνται για να υποστηρίξουν κυβερνήσεις μειοψηφίας. Μετά εξαφανίζονται, αλλά πάντα κάνουν την εμφάνισή τους νέα.

Μιλάμε για την απόδειξη ότι μια χώρα μπορεί να μπαίνει ξανά και ξανά σε περιπέτειες, ακριβώς επειδή το πρώτο κόμμα δεν μπορεί να προκαλέσει δεύτερες εκλογές, καθώς όλοι οι άλλοι σχηματίζουν κυβερνήσεις μειοψηφίας με ανοχή…

Σοφία Βούλτεψη

* Η Σοφία Βούλτεψη είναι βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών ΝΔ, δημοσιογράφος

Δεν υπάρχουν σχόλια: