μέχρι δημοσιογράφους και παρουσιαστές ηλεκτρονικών ΜΜΕ, ένα ερώτημα πλανάται πάνω από την Ελλάδα:
έχασε η Νέα Δημοκρατία τον «δεξιό χαρακτήρα» της και, εάν ναι, πόσο;
Με τέτοιες αστειότητες ασχολείται το φθινόπωρο του 2026 το κομενταριάτο που κινείται για οξυγόνο στα πέριξ του τριγώνου Κολωνάκι-Ομόνοια-Σύνταγμα.
Να η αλήθεια:
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν ήταν ποτέ ο «αρχιερέας της Δεξιάς» που ήθελαν να τον παρουσιάσουν η Αριστερά και το ΠΑΣΟΚ στη Μεταπολίτευση.
Με τέτοιες αστειότητες ασχολείται το φθινόπωρο του 2026 το κομενταριάτο που κινείται για οξυγόνο στα πέριξ του τριγώνου Κολωνάκι-Ομόνοια-Σύνταγμα.
Να η αλήθεια:
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής δεν ήταν ποτέ ο «αρχιερέας της Δεξιάς» που ήθελαν να τον παρουσιάσουν η Αριστερά και το ΠΑΣΟΚ στη Μεταπολίτευση.
Η Αριστερά, γιατί στα τέλη της δεκαετίας 1950 ο Καραμανλής προώθησε σθεναρά και πέτυχε την εγκατάσταση ενδιαμέσου βεληνεκούς πυρηνικών πυραύλων στην Ελλάδα.
Το ΠΑΣΟΚ, γιατί μόνο αποδομώντας την εικόνα του με ψεύδη μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας και την αποπομπή της βασιλικής δυναστείας το 1974 μπορούσε να δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό αφήγημα και να ενισχύσει την εκλογική παρουσία του...
Στη διάρκεια της κατοχής, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, νεαρός και άσημος βουλευτής Σερρών του Λαϊκού Κόμματος, που εξελέγη για πρώτη φορά στις εκλογές του Ιανουαρίου 1936, συμμετείχε σε μια «ομάδα σοσιαλιστικού προβληματισμού», που συνεδρίαζε στο σπίτι του Κωνσταντίνου Τσάτσου, με αντικείμενο την υπέρβαση του Εθνικού Διχασμού και την απόδραση της χώρας από τη φτώχεια και την υπανάπτυξη μετά την Κατοχή. Η Ιωάννα Τσάτσου τον περιγράφει ως σιωπηλό και σοβαρό «νεαρό βουλευτή Σερρών».
Όταν δημιουργήθηκε ο Εθνικός Συναγερμός από τον στρατάρχη Αλέξανδρο Παπάγο, το 1952, ο Καραμανλής προσχώρησε αμέσως στο νέο κόμμα, όπως και ο κεντρώος, βενιζελικός Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Εκεί έδειξε τις ικανότητες του, ως υπουργός Δημοσίων Έργων, και προκάλεσε τον θαυμασμό του βασιλιά Παύλου, ο οποίος του έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στις 5 Οκτωβρίου 1955, την ημέρα του θανάτου του Παπάγου.
Όταν έγινε πρωθυπουργός, ο Καραμανλής διέλυσε αμέσως τον Ελληνικό Συναγερμό, δημιούργησε την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) και προκήρυξε εκλογές για τον Φεβρουάριο 1956.
Στη διάρκεια της κατοχής, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, νεαρός και άσημος βουλευτής Σερρών του Λαϊκού Κόμματος, που εξελέγη για πρώτη φορά στις εκλογές του Ιανουαρίου 1936, συμμετείχε σε μια «ομάδα σοσιαλιστικού προβληματισμού», που συνεδρίαζε στο σπίτι του Κωνσταντίνου Τσάτσου, με αντικείμενο την υπέρβαση του Εθνικού Διχασμού και την απόδραση της χώρας από τη φτώχεια και την υπανάπτυξη μετά την Κατοχή. Η Ιωάννα Τσάτσου τον περιγράφει ως σιωπηλό και σοβαρό «νεαρό βουλευτή Σερρών».
Όταν δημιουργήθηκε ο Εθνικός Συναγερμός από τον στρατάρχη Αλέξανδρο Παπάγο, το 1952, ο Καραμανλής προσχώρησε αμέσως στο νέο κόμμα, όπως και ο κεντρώος, βενιζελικός Παναγιώτης Κανελλόπουλος. Εκεί έδειξε τις ικανότητες του, ως υπουργός Δημοσίων Έργων, και προκάλεσε τον θαυμασμό του βασιλιά Παύλου, ο οποίος του έδωσε την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στις 5 Οκτωβρίου 1955, την ημέρα του θανάτου του Παπάγου.
Όταν έγινε πρωθυπουργός, ο Καραμανλής διέλυσε αμέσως τον Ελληνικό Συναγερμό, δημιούργησε την Εθνική Ριζοσπαστική Ένωση (ΕΡΕ) και προκήρυξε εκλογές για τον Φεβρουάριο 1956.
Οι πρώτες ενέργειες του μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας ήταν να αποσύρει τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις από την Κορέα και από τις ασκήσεις του ΝΑΤΟ, καθώς και την ελληνική αντιπροσωπεία από το στρατηγείο της Συμμαχίας στη Σμύρνη, ωσότου η Τουρκία παράσχει ικανοποίηση για το πογκρόμ της Κωνσταντινούπολης (Σεπτέμβριος 1955). Επίσης, η κατάργηση του καθεστώτος ετεροδικίας των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που στάθμευαν στην Ελλάδα και η έναρξη διαπραγματεύσεων για νέο καθεστώς.
Αυτές δεν είναι ενέργειες «σκληρού δεξιού» πολιτικού που, όπως συνεχίζει να υποστηρίζει η κεντροαριστερή μυθολογία, «διορίστηκε στην πρωθυπουργία από τις ΗΠΑ».
Στην ΕΡΕ προσκάλεσε και έκανε ηγετικά στελέχη από την πρώτη ημέρα τους κεντρώους πολιτικούς Κωνσταντίνο Τσάτσο, Παναγιώτη Κανελλόπουλο, Ευάγγελο Αβέρωφ, Ξενοφώντα Ζολώτα, Παναγή Παπαληγούρα, κ.λπ.
Στην ΕΡΕ προσκάλεσε και έκανε ηγετικά στελέχη από την πρώτη ημέρα τους κεντρώους πολιτικούς Κωνσταντίνο Τσάτσο, Παναγιώτη Κανελλόπουλο, Ευάγγελο Αβέρωφ, Ξενοφώντα Ζολώτα, Παναγή Παπαληγούρα, κ.λπ.
Προσοχή:
δεν τους κάλεσε απλώς να προσχωρήσουν στην ΕΡΕ αλλά να αναλάβουν ηγετικές θέσεις.
Η ΕΡΕ, με άλλα λόγια, από την πρώτη ημέρα ίδρυσης της ήταν ένα κεντροδεξιό κόμμα, όπου συνυπήρχαν πολιτικοί που προέρχονταν από το Λαϊκό Κόμμα και τον Εθνικό Συναγερμό από την μια πλευρά και από τα φιλελεύθερα κόμματα που προέκυψαν μετά το θάνατο του Ελευθερίου Βενιζέλου (1936) από την άλλη.
Η οικονομική πολιτική της ΕΡΕ, το 1955-63, στηρίχθηκε στην κινητοποίηση του κράτους και του δημοσίου για τη δημιουργία των υποδομών (ΔΕΗ, ΟΤΕ, μεγάλα υδροηλεκτρικά και αρδευτικά έργα, κ.λπ.) που χρειαζόταν η χώρα για να δημιουργήσει βιομηχανία.
Η οικονομική πολιτική της ΕΡΕ, το 1955-63, στηρίχθηκε στην κινητοποίηση του κράτους και του δημοσίου για τη δημιουργία των υποδομών (ΔΕΗ, ΟΤΕ, μεγάλα υδροηλεκτρικά και αρδευτικά έργα, κ.λπ.) που χρειαζόταν η χώρα για να δημιουργήσει βιομηχανία.
Ακόμη και η εκκίνηση του τουρισμού, που ήταν έργο των κυβερνήσεων της ΕΡΕ, βασίστηκε στη δημιουργία από το κράτος του δικτύου ξενοδοχειακών μονάδων Ξενία. Μάλιστα, το 1959, η κυβέρνηση της ΕΡΕ κατέθεσε στη βουλή και εφάρμοσε, όσο έμεινε στην εξουσία, το πρώτο πενταετές (1960-64) αναπτυξιακό πρόγραμμα της χώρας στην ιστορία της. Η πολιτική αυτή ήταν πρωτοφανής για την Ελλάδα, που μέχρι το 1955 ακολουθούσε πιστά την τότε οικονομική ορθοδοξία, δηλαδή το κράτος απείχε από την οικονομική δραστηριότητα και όλα τα δημόσια αγαθά προσφέρονταν από ιδιωτικές εταιρίες.
Αυτή είναι και η απάντηση στις κατηγορίες που εκτοξεύτηκαν από καλοθελητές εναντίον του Κωνσταντίνου Καραμανλή περί «σοσιαλμανίας» στη Μεταπολίτευση.
Αυτή είναι και η απάντηση στις κατηγορίες που εκτοξεύτηκαν από καλοθελητές εναντίον του Κωνσταντίνου Καραμανλή περί «σοσιαλμανίας» στη Μεταπολίτευση.
Ο Καραμανλής δεν έκανε τίποτε στη δεύτερη θητεία του που δεν είχε κάνει στην πρώτη. Μέχρι και τον ίδιο υπουργό Συντονισμού (Παπαληγούρα) χρησιμοποίησε. Η εθνικοποίηση του ομίλου Ανδρεάδη, μετά το 1975, έγινε γιατί ο επιχειρηματίας είχε προβεί σε σειρά παράνομων πράξεων στη δημιουργία του ομίλου εταιριών του υπό την Εμπορική Τράπεζα, και λόγω της ταυτοποίησης του με τους δικτάτορες στη διάρκεια της επταετίας, όχι γιατί ο Καραμανλής επέστρεψε από τη Γαλλία το 1974 με σκοπό να κάνει την Ελλάδα «σοσιαλιστικό παράδεισο» ή γιατί μπολιάστηκε με τον «ιό του κρατισμού» στα χρόνια που έζησε στο Παρίσι.
Επιπλέον, όταν έγινε πρωθυπουργός, το 1955, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έβαλε τέλος στις εκτελέσεις θανατικών ποινών καταδικασμένων για διάφορα εγκλήματα κομμουνιστών και, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960, από τους περίπου τέσσερις χιλιάδες εκτοπισμένους κομμουνιστές, είχαν απομείνει στα νησιά μερικές δεκάδες. Μάλιστα, από βήματος Βουλής, ο φλογερός αντικομμουνιστής αρχηγός του κόμματος των Φιλελευθέρων Γεώργιος Παπανδρέου κατηγορούσε τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή για την πολιτική της απελευθέρωσης εκτοπισμένων και φυλακισμένων κομμουνιστών, λέγοντας του: «Εμείς τους συλλάβαμε [σ.σ. το 1949-52 όταν κυβερνούσε το κέντρο υπό τον Νικόλαο Πλαστήρα] και εσείς τους αφήνετε ελεύθερους».
Στη Μεταπολίτευση, ο Καραμανλής προχώρησε σε νέο άνοιγμα προς τον κεντρώο χώρο με την προσχώρηση στη Νέα Δημοκρατία το 1977 του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Αθανάσιου Κανελλόπουλου, που διορίστηκαν αμέσως υπουργός Συντονισμού και Οικονομικών, αντίστοιχα. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν στενός συνεργάτης του Γεωργίου Παπανδρέου, μέχρι το 1965, και υπουργός Συντονισμού στην κυβέρνηση Στεφανόπουλου, 1965-67. Μάλιστα, ο Μητσοτάκης, ως υπουργός, διαπραγματεύτηκε και ολοκλήρωσε το 1966 τον φάκελο προαπαιτούμενων για την είσοδο της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, που είχε ξεκινήσει ο Καραμανλής το 1959.
Ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος, για όσους δε γνωρίζουν ή δε θυμούνται, ήταν βουλευτής της Ένωσης Κέντρου και της ΕΔΗΚ από το 1963 έως το 1977, και είχε διατελέσει μέλος του υπουργικού συμβουλίου το 1965 και το 1974. Όμως, το ενδιαφέρον δεν είναι εκεί. Αυτό που προκαλεί έκπληξη όσον αφορά στις επιλογές του Καραμανλή είναι ότι το 1941-44 ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος ήταν ηγετικό στέλεχος της νεολαίας του ΚΚΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρωτοστατούσε, ως καθοδηγητής και συντονιστής, στις βίαιες συγκρούσεις που προκαλούσαν οι κομμουνιστές φοιτητές στο πανεπιστήμιο για να σιγήσουν τις μη κομμουνιστικές φοιτητικές νεολαίες.
Ο Καραμανλής δεν υπήρξε ποτέ «σκληρός» ή «δογματικός» δεξιός και δεν πολιτεύτηκε ποτέ ως τέτοιος.
Επιπλέον, όταν έγινε πρωθυπουργός, το 1955, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής έβαλε τέλος στις εκτελέσεις θανατικών ποινών καταδικασμένων για διάφορα εγκλήματα κομμουνιστών και, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960, από τους περίπου τέσσερις χιλιάδες εκτοπισμένους κομμουνιστές, είχαν απομείνει στα νησιά μερικές δεκάδες. Μάλιστα, από βήματος Βουλής, ο φλογερός αντικομμουνιστής αρχηγός του κόμματος των Φιλελευθέρων Γεώργιος Παπανδρέου κατηγορούσε τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή για την πολιτική της απελευθέρωσης εκτοπισμένων και φυλακισμένων κομμουνιστών, λέγοντας του: «Εμείς τους συλλάβαμε [σ.σ. το 1949-52 όταν κυβερνούσε το κέντρο υπό τον Νικόλαο Πλαστήρα] και εσείς τους αφήνετε ελεύθερους».
Στη Μεταπολίτευση, ο Καραμανλής προχώρησε σε νέο άνοιγμα προς τον κεντρώο χώρο με την προσχώρηση στη Νέα Δημοκρατία το 1977 του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Αθανάσιου Κανελλόπουλου, που διορίστηκαν αμέσως υπουργός Συντονισμού και Οικονομικών, αντίστοιχα. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν στενός συνεργάτης του Γεωργίου Παπανδρέου, μέχρι το 1965, και υπουργός Συντονισμού στην κυβέρνηση Στεφανόπουλου, 1965-67. Μάλιστα, ο Μητσοτάκης, ως υπουργός, διαπραγματεύτηκε και ολοκλήρωσε το 1966 τον φάκελο προαπαιτούμενων για την είσοδο της Ελλάδος στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, που είχε ξεκινήσει ο Καραμανλής το 1959.
Ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος, για όσους δε γνωρίζουν ή δε θυμούνται, ήταν βουλευτής της Ένωσης Κέντρου και της ΕΔΗΚ από το 1963 έως το 1977, και είχε διατελέσει μέλος του υπουργικού συμβουλίου το 1965 και το 1974. Όμως, το ενδιαφέρον δεν είναι εκεί. Αυτό που προκαλεί έκπληξη όσον αφορά στις επιλογές του Καραμανλή είναι ότι το 1941-44 ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος ήταν ηγετικό στέλεχος της νεολαίας του ΚΚΕ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρωτοστατούσε, ως καθοδηγητής και συντονιστής, στις βίαιες συγκρούσεις που προκαλούσαν οι κομμουνιστές φοιτητές στο πανεπιστήμιο για να σιγήσουν τις μη κομμουνιστικές φοιτητικές νεολαίες.
Ο Καραμανλής δεν υπήρξε ποτέ «σκληρός» ή «δογματικός» δεξιός και δεν πολιτεύτηκε ποτέ ως τέτοιος.
Η εικόνα αυτή που έχει πολύς κόσμος γι’ αυτόν οφείλεται στην προπαγάνδα 50 ετών των αντιπάλων του και στις πολιτικές και εσωκομματικές επιδιώξεις διαφόρων εντός της ΝΔ.
Ο Καραμανλής, ο ιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας, υπήρξε πάντα πραγματιστής και θιασώτης του δόγματος του Ντενγκ Σιάο Πινγκ: «Άσπρη γάτα, μαύρη γάτα, αρκεί να πιάνει ποντίκια».
Αυτό που κοίταζε πάντα ήταν το αποτέλεσμα και η αποτελεσματικότητα.
Εάν ο Καραμανλής ήταν δογματικός και «καθαρός» δεξιός, δε θα γινόταν ποτέ πρωθυπουργός, δε θα κέρδιζε ποτέ 5 εκλογικές αναμετρήσεις και δε θα άλλαζε ποτέ την κατεστραμμένη από τον πόλεμο και τον εμφύλιο Ελλάδα σε μια βιομηχανική χώρα που έγινε η πρώτη που έκανε αίτηση για είσοδο στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα μετά τις αρχικές, ιδρυτικές έξι.
Εάν ο Καραμανλής ήταν δογματικός και «καθαρός» δεξιός, δε θα γινόταν ποτέ πρωθυπουργός, δε θα κέρδιζε ποτέ 5 εκλογικές αναμετρήσεις και δε θα άλλαζε ποτέ την κατεστραμμένη από τον πόλεμο και τον εμφύλιο Ελλάδα σε μια βιομηχανική χώρα που έγινε η πρώτη που έκανε αίτηση για είσοδο στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα μετά τις αρχικές, ιδρυτικές έξι.
Εάν η Νέα Δημοκρατία ήταν «δεξιό κόμμα» δε θα κυβερνούσε τα 25 από τα τελευταία 52 χρόνια και η Ελλάδα σήμερα δε θα ήταν η Ελλάδα που οραματίστηκε και θεμελίωσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Ξέρετε ποιο κόμμα είναι «ιδεολογικά καθαρό», όπως θέλει να κάνει τη Νέα Δημοκρατία ο Σαμαράς;
Ξέρετε ποιο κόμμα είναι «ιδεολογικά καθαρό», όπως θέλει να κάνει τη Νέα Δημοκρατία ο Σαμαράς;
Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος. Γι’ αυτό εδώ και 60 χρόνια φυλλορροεί και γι’ αυτό δεν έχει καταφέρει ποτέ στην ιστορία του, υπό κανονικές συνθήκες, να κερδίσει πάνω από το 10% της λαϊκής ψήφου.
Αυτό το καταλάβαινε πάρα πολύ καλά ο ιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας και γι’ αυτό, τις δύο φορές που ίδρυσε κόμμα, το έκανε με όσο το δυνατόν πιο πολυσυλλεκτικό και ευρύ τρόπο μπορούσε.
Αυτό το καταλάβαινε πάρα πολύ καλά ο ιδρυτής της Νέας Δημοκρατίας και γι’ αυτό, τις δύο φορές που ίδρυσε κόμμα, το έκανε με όσο το δυνατόν πιο πολυσυλλεκτικό και ευρύ τρόπο μπορούσε.
Γιατί τα κόμματα εξουσίας δεν είναι κιβωτοί ιδεολογιών αλλά συνισταμένες συγγενών πολιτικών επιδιώξεων. Και η Νέα Δημοκρατία, ό,τι και εάν λένε και όσο και εάν επιθυμούν το αντίθετο κακομαθημένα πριγκιπόπουλα, είναι η μεγαλύτερη λαϊκή παράταξη της Ελλάδας, ένα γνήσια κεντροδεξιό κόμμα, απόγονος του πρώτου κεντροδεξιού κόμματος που δημιουργήθηκε ποτέ στην πατρίδα μας, το 1955, από τον ιδρυτή της Νέας Δημοκρατίας. Και έτσι θα μείνει.
Περικλής Κωνσταντινίδης
06/10/2026
*Ο Περικλής Φ. Κωνσταντινίδης είναι διδάκτορας χρηματοοικονομικών του University of Southern California και ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της καναδικής επενδυτικής εταιρίας Syracuse Main, Inc.
Περικλής Κωνσταντινίδης
06/10/2026
*Ο Περικλής Φ. Κωνσταντινίδης είναι διδάκτορας χρηματοοικονομικών του University of Southern California και ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της καναδικής επενδυτικής εταιρίας Syracuse Main, Inc.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου