Η χώρα μας καλείται να ισορροπήσει μεταξύ της ευρωπαϊκής θεσμικής στοχοπροσήλωσης, της παραδοσιακής σχέσης με τις ΗΠΑ και των νέων δεδομένων που φέρνει ο ενεργειακός άξονας Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου, με τις ευλογίες των ΗΠΑ.
Η σχέση της Αθήνας με την Ουάσιγκτον χαρακτηρίζεται από ενισχυμένη δυναμική, η οποία θέλει και ιδιαίτερη προσοχή, καθώς εκτός από τα σημαντικά κέρδη εγκυμονεί και σοβαρούς κινδύνους που απαιτούν λεπτούς διπλωματικούς χειρισμούς.
Το σημαντικότερο κέρδος για την Ελλάδα στην εποχή Τραμπ είναι η εδραίωση της ως ο πλέον αξιόπιστος και προβλέψιμος σύμμαχος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο...
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα εκφράσει την εκτίμηση του για τις χώρες που εκπληρώνουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις προς το ΝΑΤΟ και η Ελλάδα είναι πρωτοπόρα, καθώς δαπανά σταθερά το 3% του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος για την άμυνα. Μάλιστα, η εκπλήρωση των υποχρεώσεων της χώρας μας έχει εξασφαλίσει την προνομιακή πρόσβαση σε αμερικανικό αμυντικό υλικό αιχμής, όπως τα μαχητικά F-35, τα οποία θα αρχίσουμε να παραλαμβάνουμε προς το τέλος του 2028.
Επιπλέον, η στρατηγική αναβάθμιση της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας έχει καταστήσει την Ελλάδα «προπύργιο» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, σε μια περίοδο που ο Τραμπ επιδιώκει να μειώσει το άμεσο στρατιωτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ σε «θερμές» ζώνες του πλανήτη.
Αν μη τι άλλο, η ύπαρξη ασφαλών και σύγχρονων βάσεων σε ελληνικό έδαφος λειτουργεί ως εγγύηση ασφαλείας.
Ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας αποδεικνύεται και από τη θέση της στο νέο ενεργειακό χάρτη της Μεσογείου.
Η αμερικανική στήριξη στις υποδομές LNG και στους κάθετους διαδρόμους φυσικού αερίου μετατρέπει τη χώρα μας σε πύλη εισόδου του αμερικανικού σχιστολιθικού αερίου προς την Ευρώπη, ενισχύοντας την οικονομική της επιρροή στα Βαλκάνια.
Μέχρι εδώ όλα καλά... Τα αγκάθια
Από την άλλη πλευρά, το μεγάλο «αγκάθι» της εποχής Τραμπ είναι η οικονομική πολιτική του προστατευτισμού, καθώς η επιβολή οριζόντιων δασμών στις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί άμεση απειλή για την ελληνική εξωστρέφεια.
Κλάδοι όπως η μεταποίηση αλουμινίου, τα δομικά υλικά και τα αγροδιατροφικά προϊόντα (λάδι, ελιές, τυροκομικά) ενδέχεται να υποστούν πλήγμα, χάνοντας την ανταγωνιστικότητα τους στην τεράστια αμερικανική αγορά.
Επίσης, μια γενικευμένη εμπορική σύρραξη μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιβράδυνση της ανάπτυξης του ελληνικού ΑΕΠ, καθώς η Ελλάδα είναι μια ανοιχτή οικονομία που εξαρτάται από τις διεθνείς ροές.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την... απρόβλεπτη φύση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ σε σχέση με την Τουρκία.
Η προσωπική «χημεία» που συχνά επιδιώκει ο Αμερικανός Πρόεδρος με ισχυρούς ηγέτες, όπως ο Ταγίπ Ερντογάν, μπορεί να οδηγήσει σε αιφνιδιαστικές υποχωρήσεις ή συμφωνίες που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις και... ευαισθησίες.
Υπάρχει ο κίνδυνος οι ΗΠΑ να υιοθετήσουν μια στάση ίσων αποστάσεων στις ελληνοτουρκικές διαφορές, παραγνωρίζοντας το διεθνές δίκαιο χάριν μιας πρόσκαιρης στρατηγικής ηρεμίας.
Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ "πούλησαν" τους Κούρδους της Συρίας και άφησαν τον Τζολάνι να προχωρήσει σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, πρέπει να μας προβληματίσει...
Επίσης, η τάση του Τραμπ προς τον απομονωτισμό ενδέχεται να αποδυναμώσει τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια διαιρεμένη Ευρώπη, που παλεύει με εσωτερικές έριδες και δασμούς, αφήνει την Ελλάδα πιο εκτεθειμένη σε περιφερειακές πιέσεις, καθώς η χώρα βασίζεται παραδοσιακά στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για τη διαχείριση ζητημάτων όπως το μεταναστευτικό και η ασφάλεια των συνόρων.
Με βάση τα παραπάνω, η Ελλάδα κινείται σε ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, αλλά και υψηλής απόδοσης.
Επιπλέον, η στρατηγική αναβάθμιση της Αλεξανδρούπολης και της Σούδας έχει καταστήσει την Ελλάδα «προπύργιο» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, σε μια περίοδο που ο Τραμπ επιδιώκει να μειώσει το άμεσο στρατιωτικό αποτύπωμα των ΗΠΑ σε «θερμές» ζώνες του πλανήτη.
Αν μη τι άλλο, η ύπαρξη ασφαλών και σύγχρονων βάσεων σε ελληνικό έδαφος λειτουργεί ως εγγύηση ασφαλείας.
Ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας αποδεικνύεται και από τη θέση της στο νέο ενεργειακό χάρτη της Μεσογείου.
Η αμερικανική στήριξη στις υποδομές LNG και στους κάθετους διαδρόμους φυσικού αερίου μετατρέπει τη χώρα μας σε πύλη εισόδου του αμερικανικού σχιστολιθικού αερίου προς την Ευρώπη, ενισχύοντας την οικονομική της επιρροή στα Βαλκάνια.
Μέχρι εδώ όλα καλά... Τα αγκάθια
Από την άλλη πλευρά, το μεγάλο «αγκάθι» της εποχής Τραμπ είναι η οικονομική πολιτική του προστατευτισμού, καθώς η επιβολή οριζόντιων δασμών στις εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί άμεση απειλή για την ελληνική εξωστρέφεια.
Κλάδοι όπως η μεταποίηση αλουμινίου, τα δομικά υλικά και τα αγροδιατροφικά προϊόντα (λάδι, ελιές, τυροκομικά) ενδέχεται να υποστούν πλήγμα, χάνοντας την ανταγωνιστικότητα τους στην τεράστια αμερικανική αγορά.
Επίσης, μια γενικευμένη εμπορική σύρραξη μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιβράδυνση της ανάπτυξης του ελληνικού ΑΕΠ, καθώς η Ελλάδα είναι μια ανοιχτή οικονομία που εξαρτάται από τις διεθνείς ροές.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά την... απρόβλεπτη φύση της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ σε σχέση με την Τουρκία.
Η προσωπική «χημεία» που συχνά επιδιώκει ο Αμερικανός Πρόεδρος με ισχυρούς ηγέτες, όπως ο Ταγίπ Ερντογάν, μπορεί να οδηγήσει σε αιφνιδιαστικές υποχωρήσεις ή συμφωνίες που δεν λαμβάνουν υπόψη τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις και... ευαισθησίες.
Υπάρχει ο κίνδυνος οι ΗΠΑ να υιοθετήσουν μια στάση ίσων αποστάσεων στις ελληνοτουρκικές διαφορές, παραγνωρίζοντας το διεθνές δίκαιο χάριν μιας πρόσκαιρης στρατηγικής ηρεμίας.
Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ "πούλησαν" τους Κούρδους της Συρίας και άφησαν τον Τζολάνι να προχωρήσει σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, πρέπει να μας προβληματίσει...
Επίσης, η τάση του Τραμπ προς τον απομονωτισμό ενδέχεται να αποδυναμώσει τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια διαιρεμένη Ευρώπη, που παλεύει με εσωτερικές έριδες και δασμούς, αφήνει την Ελλάδα πιο εκτεθειμένη σε περιφερειακές πιέσεις, καθώς η χώρα βασίζεται παραδοσιακά στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη για τη διαχείριση ζητημάτων όπως το μεταναστευτικό και η ασφάλεια των συνόρων.
Με βάση τα παραπάνω, η Ελλάδα κινείται σε ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, αλλά και υψηλής απόδοσης.
Αναμφίβολα, σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, έχουμε κερδίσει τον σεβασμό των ΗΠΑ, λόγω της αξιοπιστίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Αποτελούμε έναν συνεπή στρατιωτικό εταίρο και ταυτόχρονα έναν κορυφαίο στρατηγικό ενεργειακό κόμβο.
Ωστόσο, η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει οικονομικά από τους δασμούς και διπλωματικά από μια πιθανή αμερικανοτουρκική προσέγγιση που θα μπορούσε να γίνει ερήμην της.
Η επιτυχία της Αθήνας εξαρτάται πλέον από την ικανότητα της να μετατρέψει τη γεωστρατηγική της χρησιμότητα σε μόνιμες θεσμικές εγγυήσεις, θωρακίζοντας τα συμφέροντά της πριν οι μεταβολές στην αμερικανική πολιτική δημιουργήσουν νέα (προφανώς, δυσάρεστα για εμάς...) τετελεσμένα!
Λουκάς Γεωργιάδης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου