Ο Κάθετος Διάδρομος (ο διάδρομος φυσικού αερίου που θα συνδέει την Ελλάδα με την ΝΑ Ευρώπη καλύπτοντας ανάγκες της Γηραιάς Ηπείρου με αμερικανικό LNG), αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για την γεωπολιτική αναβάθμιση και ασφάλεια της χώρας μας. Παράλληλα όμως υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι που ελλοχεύουν. Σε περίπτωση που δεν προχωρήσει το project και δεν υπάρξει αποφασιστική πολιτική στήριξη, εκτός από την Ελλάδα που φαίνεται πως την παρέχει και από τις Βρυξέλλες, ο Ταγίπ Ερντογάν θα δει τους στόχους του να υλοποιούνται...
Δηλαδή να καταστεί η Τουρκία κόμβος μεταφοράς φυσικού αερίου και η Ευρώπη να γίνει δέσμια της Άγκυρας, κάτι που είναι καταστροφικό για την Ελλάδα και τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αλήθεια είναι πως ο Ερντογάν ποτέ δεν έκρυψε τους στόχους του. Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν υπέγραψαν νέα συμφωνία για την προμήθεια 33 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου που θα παραδίδεται στην Άγκυρα κατά τη διάρκεια 15 ετών από το κοίτασμα Άμπσερον στη Θάλασσα του Καυκάσου.
Πριν λίγες μέρες υπό την ηγεσία του κ. Ερντογάν παρουσιάστηκε από το κυβερνών AKP ένα ολοκληρωμένο και λεπτομερές στρατηγικό σχέδιο 198 σελίδων με στόχο την ενσωμάτωση τουρκογενών πληθυσμών, την οικονομική, εμπορική και ενεργειακή πολιτική. Ειδικά για την τελευταία αφιερώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της παρουσίασης.
Όπως το σχέδιο τονίζει, η Άγκυρα αναμένεται να αναλάβει κοινές πρωτοβουλίες για αγωγούς, ενεργειακά δίκτυα και νέες υποδομές με στόχο να αναβαθμιστεί γεωπολιτικά σε ενεργειακό κόμβο και να καταστεί «τουρκικό ενεργειακό μπλοκ». Στην ουσία πρόκειται για έναν σχεδιασμό ανάδειξης της Άγκυρας σε κυρίαρχο παίκτη στην περιοχή, που θα διοχετεύει αέριο την Ευρώπη άλλες περιοχές.
Η Τουρκία στοχεύει να ανταγωνιστεί ευθέως τον Κάθετο Διάδρομο και άλλες πρωτοβουλίες της Δύσης με έναν ενεργειακό διάδρομο που θα ελέγχει η ίδια και να σταθεί ως ισότιμος παίκτης με τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.
Και μπορεί ο Ερντογάν να μην ακολούθησε την προτροπή του Αμερικανού Προέδρου για απεξάρτηση από το ρωσικό – αζερικό αέριο, ωστόσο καραδοκεί να εκμεταλλευτεί τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διατηρεί έχοντας στενή συνεργασία με το Αζερμπαϊτζάν. Σε περίπτωση ,δε, που δεν στεφθεί από επιτυχία ο Κάθετος Διάδρομος, στόχος είναι η Τουρκία να είναι έτοιμη να τροφοδοτήσει την Ευρώπη με αζερικό αέριο, λειτουργώντας εκείνη και όχι η Ελλάδα μέσω του αμερικανικού LNG ως πύλη εισόδου αερίου.
Οι Αμερικανοί, σε αυτήν τη φάση, δεν θα ήθελαν η Ευρώπη να περάσει ενεργειακά από την «ομπρέλα» της Ρωσίας σε αυτήν της Τουρκίας. Για τη χώρα μας δε, ένα τέτοιο σενάριο, που είναι υπαρκτό, θα σήμαινε και την γεωπολιτική αναβάθμιση της Άγκυρας με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα εθνικά μας θέματα και γενικότερα για την ασφάλεια στη ΝΑ Μεσόγειο. Οι Αμερικανοί σε κάθε ευκαιρία τονίζουν την απόλυτη δέσμευση της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου. Κάτι άλλωστε που εξέφρασε ο Joshua Volz, Special Envoy for Global Energy Integration, του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ στο πλαίσιο του Athens Energy Summit 2026.
Ο κ. Volz σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη ανέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας. Όπως ανέφερε, «η Μόσχα χρησιμοποίησε την ενεργειακή της ισχύ πολιτικής πίεσης για τους εταίρους της», τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές και επιλογές». Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ συμμάχων, υπογράμμισε ότι «η κοινή επιδίωξη για ενεργειακή ασφάλεια, σταθερότητα και αφθονία είναι κάτι που μοιραζόμαστε και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού».
Ο κ. Volz υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας πως οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω την περίοδο της κυβέρνησης Τραμπ. Όπως είπε, αυτό αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες επιλογές προσώπων, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα. «Πρόκειται για σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις», ανέφερε.
Ο «πόλεμος» από ρωσικά και…γαλλικά συμφέροντα
Η απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο περνά μέσα από την Ελλάδα και τον Κάθετο Διάδρομο, ενώ η πρόσφατη απόφαση στις Βρυξέλλες σηματοδοτεί το τέλος του ρωσικού αερίου το 2027. Οι εξελίξεις τρέχουν και η χώρα μας δεν πρέπει να χάσει την μοναδική ευκαιρία γεωπολιτικής αναβάθμισης ανοίγοντας τις ορέξεις του Σουλτάνου που ήδη προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο ναυαγίου του Κάθετου Διαδρόμου.
Για ευνόητους λόγους ρωσικά συμφέροντα που έχουν ως βάση την Ελλάδα πολεμούν τον αγωγό με διάφορους τρόπους επικοινωνιακούς και πολιτικούς, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες πρόσφατος πολέμιος του αγωγού είναι και… γαλλικά συμφέροντα.
Το ελληνικό…παράδοξο
Και ενώ η χώρα μας θα έπρεπε να πιέζει προς όλες τις κατευθύνσεις για την επιτάχυνση του Κάθετου Διαδρόμου κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει. Επιχειρηματίες και ΜΜΕ που εκπροσωπούν ρωσικά συμφέροντα σε κάθε ευκαιρία μιλούν για αποτυχία του Κάθετου Διαδρόμου, ενώ αίσθηση προκαλούν δηλώσεις όπως της κας. Άννας Διαμαντοπούλου για τις ενεργειακές συμφωνίες της ΕΕ (διέψευσε αργότερα πως είναι αντίθετη με τον Κάθετο Διάδρομο) όπως επίσης και κομμάτων που έχουν αναφορές στη Μόσχα όπως η Ελληνική Λύση. Ακόμα και ο ΣΥΡΙΖΑ, εκτός από το ΚΚΕ, φαίνεται να μην ομονοούν για ένα ζήτημα που άπτεται των εθνικών μας συμφερόντων.
Πρόσφατα, οι Ευρωβουλευτές της Ελληνικής Λύσης, Εμμανουήλ Φράγκος (Φραγκούλης) και Γαλάτω Αλεξανδράκη, καταψήφισαν την πρόταση για ενεργειακό εμπάργκο προς τη Ρωσία. Ο κ. Βελόπουλος πριν λίγο καιρό είχε αναφέρει για τις ενεργειακές συμφωνίες της χώρας μας με τις ΗΠΑ:
«Το ερώτημα που γεννάται είναι «τι κερδίζει η Ελλάδα». Κερδίζουμε φθηνότερο φυσικό αέριο; Όχι. Μιλάμε για ένα θέμα γιατί αυτό σημαίνει επικοινωνιακό κρεσέντο της ΝΔ χωρίς να έρθουν συμβάσεις. Δεν ξέρουμε τι συμβάσεις έχει υπογράψει η Ελλάδα, δεν γνωρίζει το Κοινοβούλιο και δεν γνωρίζουν οι πολιτικοί αρχηγοί. Και ρωτώ: επί του κέρδους θα πάρουμε ποσοστά ή όπως κάνουν όλες οι χώρες, 50-50 ανάλογα; Δεν μας έχει πει κανένας τίποτα.. Δεν έχουμε αγωγούς, είμαστε διαμετακομιστικός κόμβος από το διαμετακομιστικό δεν κερδίζει η Ελλάδα αλλά οι εταιρείες που κάνουν την διαμετακόμιση».
Ο ΣΥΡΙΖΑ με ανακοίνωσή σχετικά με τις συμφωνίες Ελλάδας – Ουκρανίας για την προμήθεια φυσικού αερίου είχε αναφέρει: «Η Ελλάδα έχει ιστορική υποχρέωση να υπηρετεί μια πολυμερή, πολυδιάστατη και θεσμικά κατοχυρωμένη εξωτερική πολιτική, που στηρίζεται στη διαφάνεια, στον κοινοβουλευτικό έλεγχο και στο διεθνές δίκαιο».
Στελέχη του ΚΚΕ δημόσια τοποθετούνται αναφέροντας: «Επιδιώκεται η πρόσδεση του λαού και της χώρας στο άρμα των ΗΠΑ και του ευρωατλαντικού στρατοπέδου, κόντρα σε Ρωσία και Κίνα. Δεδομένου ότι οξύνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί».
Η κα. Άννα Διαμαντοπούλου σε δημόσια τοποθέτησή της είχε μιλήσει για τη δυνατότητα της Ευρώπης, εφόσον αντιδράσει στις πολιτικές Τραμπ, να ακυρώσει τις ενεργειακές συμφωνίες. Η ίδια ωστόσο σε δηλώσεις της αργότερα τονίζοντας πως «είναι ανοησίες ότι αντιτίθεμαι στον Κάθετο Διάδρομο».
Παραθέτουμε αυτούσιες τις απόψεις δύο επώνυμων για το ζήτημα. Του κ. Τσαρλς Έλληνα, καθηγητή Ενεργειακής Πολιτικής - Senior Fellow στο Atlantic Council και του κ. Αλέξανδρου Δεσποτόπουλου, διεθνολόγου.
Αλ. Δεσποτόπουλος, Διεθνολόγος: «Η Τουρκία, όσο και να επιδιώκει να διεκδικήσει σε ολόκληρη την Ευρώπη έναν αντίστοιχο ρόλο με αυτόν που διεκδικεί τώρα η Ελλάδα μέσα από το αζέρικο αέριο, είναι δύσκολο να το πετύχει, διότι δεν θέλουν αυτή τη στιγμή, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες, ούτε η Ευρώπη να αντικαταστήσουν τη ρωσική εξάρτηση με εξάρτηση από την Τουρκία. Εδώ, ο Κάθετος Διάδρομος έρχεται να περιορίσει τον ρόλο της Τουρκίας, διότι στην Ευρώπη κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε ένα νέο μονοπώλιο. Άρα, η Ελλάδα μετατρέπεται σε μια εναλλακτική πύλη.
Γι’ αυτό και οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν για τον Κάθετο Διάδρομο, διότι ακριβώς δεν θέλουν μια ισχυρή Ρωσία να αντικατασταθεί από μια ισχυρή Τουρκία, χωρίς η Ευρώπη να έχει εναλλακτικές. Δεν θέλουμε να ξαναγίνει το ίδιο λάθος. Γι’ αυτό και βλέπουμε ότι η Τουρκία δεν φαίνεται να τα καταφέρνει να αποκτήσει μονοπώλιο.
Με αφορμή την χθεσινή παρουσία των Αμερικανών στο Athens Energy Forum, βλέπουμε, για ακόμα μια φορά, ότι ο ρόλος της Ελλάδας στο ενεργειακό τοπίο ενισχύεται ακόμη περισσότερο από την παρουσία Αμερικανών στη χώρα μας.
Επίσης, εμείς έχουμε ένα ανταγωνιστικό συγκριτικό πλεονέκτημα: σε σχέση με τον τουρκο-αζερικό διάδρομο έχουμε το θέμα της ασφάλειας. Είναι πολύ πιο ισχυρός ως διάδρομος, νομίζω ότι θα τα καταφέρουμε, αρκεί να προσπεράσουμε—και πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε— τους διάφορους περιορισμούς που έχουμε. Πρώτα απ’ όλα, δεν μπορείς να αντικαταστήσεις το ρωσικό φυσικό αέριο στην Ευρώπη. Δεν υπάρχει τόση παραγωγή. Συγχρόνως, το δεύτερο είναι ότι δεν θα υπάρχει διαφοροποίηση.
Δεν μπορεί, δηλαδή, μία πηγή -που είναι μεγάλη πηγή- το φυσικό αέριο, να περνά μόνο από την Τουρκία, να υπάρχει ένα κράτος ελέγχου και να εξαρτάται η Ευρώπη από την πολιτική σταθερότητα της Τουρκίας. Δεν θέλουμε, λοιπόν, στην Ευρώπη -ούτε και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θέλουν να αντικαταστήσουμε τη Ρωσία και να πάμε σε ένα νέο μονοπώλιο που θα είναι το αζερικό-τουρκικό. Γι’ αυτό και βλέπουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση να ευθυγραμμίζονται με τον Κάθετο Διάδρομο.
Άρα, συνοψίζοντας, τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα -τα δικά μας, απέναντι στην Τουρκία εντοπίζονται κυρίως στα θέματα της ασφάλειας και των αποθεμάτων και της ζήτησης. Οπότε, εκ των πραγμάτων σπάμε το μονοπώλιο της Τουρκίας. Δεν επιτρέπουμε να δημιουργηθεί άλλο ένα μονοπώλιο.
Όλοι οι μεγάλοι παίκτες και, κυρίως, η Ευρώπη, η οποία είναι ο πελάτης, συνηγορεί υπέρ του κάθετου διαδρόμου.
Για εμάς, καταρχάς, ο Κάθετος Άξονας μας είναι πάρα πολύ σημαντικός, διότι έχουμε μια ενίσχυση του ρόλου μας ως πύλη ενέργειας. Δηλαδή, σε μεγάλο βαθμό πλέον θα εξάγουμε ενέργεια, δεν θα είμαστε απλοί καταναλωτές. Και αυτό, προφανώς, μας δίνει μια ενίσχυση στη γεωπολιτική μας αξία, ειδικά στα Βαλκάνια. Επίσης, κάτι που είναι πολύ σημαντικό είναι ότι θα μπορούμε να παίρνουμε φυσικό αέριο σε καλύτερες τιμές και για εμάς, για τη δική μας αγορά. Υπάρχει όμως και κάτι παράλληλο με τον Κάθετο Άξονα, το οποίο ίσως δεν έχει αναφερθεί ιδιαίτερα, και έχει τεράστια σημασία για εμάς: ότι στη χάραξη δεν έχουμε μόνο τους αγωγούς για το φυσικό αέριο. Έχουμε και μια σιδηροδρομική γραμμή. Μια ταχεία σιδηροδρομική διασύνδεση που ευελπιστούμε να ξεκινά από την Αλεξανδρούπολη και να φτάνει ως στην Οδησσό και την Ουκρανία. Αυτή είναι πάρα πολύ σημαντική, διότι έρχεται να λειτουργήσει απολύτως ανταγωνιστικά προς τα στενά του Βοσπόρου.
Είναι γνωστό ότι η Τουρκία δεν θέλει καθόλου να λειτουργήσει το έργο αυτό. Στην περίπτωση αυτή, χώρες όπως η Ουκρανία, η Μολδαβία, η Ρουμανία, η Βουλγαρία, που χρησιμοποιούν τώρα τα στενά του Βοσπόρου από τη Μαύρη Θάλασσα για να περάσουν τα εμπορεύματά τους ή να δεχτούν εμπορεύματα από τον υπόλοιπο κόσμο και χρειάζονται τρεις μέρες —στην καλύτερη— κατά μέσο όρο, πέντε μέρες, με ακριβό κόστος μέσα από τα στενά, θα έχουν μια συνδυασμένη, ταχεία σιδηροδρομική εναλλακτική, που θα είναι το πολύ 24 ώρες. Αυτό θα λειτουργεί τελείως ανταγωνιστικά στα στενά.
Άρα, προφανώς, όλα αυτά τα βλέπουν οι Τούρκοι και δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να προχωρήσουν τα έργα αυτά. Δεν θέλουν να γίνει η διασύνδεση, διότι θα δώσει μια μεγάλη ώθηση προς την Ελλάδα. Θα ισχυροποιήσει την Ελλάδα και θα αυξήσει ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας με τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, αλλά και με άλλες χώρες που δευτερευόντως θα ενταχθούν και συνδεθούν, όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία.
Γι’ αυτό και οι Τούρκοι προωθούν τα δικά τους σχέδια. Έχουν, δηλαδή, αυτόν τον περίφημο νότιο διάδρομο φυσικού αερίου, που θέλει να λειτουργήσει η Τουρκία σαν αυτό που λέμε gatekeeper. Δηλαδή, όποιος θέλει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, όποιος θέλει αζέρικο φυσικό αέριο, θα περνά οπωσδήποτε από την Άγκυρα.
Να έχει διέλευση από την Τουρκία, δηλαδή, και από εκεί να διοχετεύεται στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες. Και όλο αυτό συνδυαστικά και με την επίσημη πλέον λήξη του ρωσικού αερίου από το 2028, κάτι που αναμένεται να πιέσει περισσότερο τα πράγματα χρονικά.
Και ξέρετε ότι αυτό το είχαμε ανάγκη εμείς. Διότι ο Κάθετος Διάδρομος, αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα που έχουν να κάνουν κυρίως με τη χρηματοδότηση. Και υπάρχουν διάφορες —ας μην πω ενστάσεις— αλλά, τέλος πάντων, σκέψεις ως προς το αρχικό κόστος.
Όταν βλέπουμε, λοιπόν, το ρωσικό φυσικό αέριο για την Ευρώπη να φεύγει από την εξίσωση, τότε αυτές οι αρνητικές σκέψεις μειώνονται. Διότι το LNG δεν είναι πάντα από τις ΗΠΑ, για παράδειγμα, απόλυτα φθηνό και δεν είναι πάντα διαθέσιμο σε περιόδους κρίσης. Όταν, όμως, βγάζεις από την εξίσωση το ρωσικό φυσικό αέριο, τότε σε μεγάλο βαθμό το θέμα του κόστους μειώνεται σημαντικά. Και εκεί πια σου μένει να λύσεις θέματα υποδομών και γεωπολιτικά θέματα».
Τσαρλς Έλληνας, Καθηγητής Ενεργειακής Πολιτικής - Senior Fellow στο Atlantic Council: «Η Τουρκία θα μπορούσε να διεκδικήσει μια αναβαθμισμένη θέση ως πύλη αερίου μέσα από το αζέρικο αέριο, αλλά δεν έχει τις ποσότητες που απαιτούνται για να αποκτήσει ρόλο αντίστοιχο με αυτόν που δρομολογεί η Ελλάδα στην Ευρώπη. Πρέπει να αναπτυχθούν νέα κοιτάσματα και, χωρίς απόφαση για την ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων, δεν υπάρχει επαρκές φυσικό αέριο στο Αζερμπαϊτζάν πέρα από αυτό που διοχετεύεται μέσω του ΤΑΡ. Συνεπώς, προς το παρόν δεν τίθεται θέμα Τουρκίας.
Το ερώτημα που γεννάται είναι αν η Τουρκία, μέσω του αζέρικου αερίου σε συνδυασμό με αμερικανικό LNG, αν θα μπορούσε να αποκτήσει έναν νέο αναβαθμισμένο ρόλο. Αμφιβάλλω, όμως, καθώς δεν πιστεύω ότι η Τουρκία μπορεί να αυξήσει τις εισαγωγές της στον βαθμό που χρειάζεται ή να προχωρήσει σε κινήσεις για να αναπληρώσει την Ελλάδα. Γι' αυτό και η Αμερική επιμένει και συνεχίζει να προωθεί τον Κάθετο Διάδρομο.
Η ισχυρή αμερικανική υποστήριξη για τον Κάθετο Διάδρομο, είναι πλέον αδιαμφισβήτητη και επιβεβαιώθηκε και χθες στη συνάντηση της Αθήνας στο Ζάππειο, και θα παραμείνει.
Η Τουρκία θεωρητικά έχει σταθμούς εισαγωγής που θα μπορούσε να φέρει αμερικάνικο, αλλά δεν πιστεύω ότι η Αμερική θα αφήσει την Ελλάδα στο περιθώριο, όλες οι κινήσεις της δείχνουν το αντίθετο. Δεν πρόκειται, όμως, μόνο για τον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος είναι μεν ένας πολύ σημαντικός κρίκος της αλυσίδας, αλλά είναι και η συνολικότερη εικόνα της αναβαθμισμένης σχέσης μεταξύ Αμερικής και Ελλάδας.
Η Αμερική έχει μια συνολική στρατηγική για όλη την περιοχή μας, μέχρι και το Ισραήλ. Το βλέπουμε και με την δραστηριότητα της Chevron και την ExxonMobil στην περιοχή μας, το είδαμε στην P-TEC, όπου ήρθαν τρεις Αμερικανοί υπουργοί για να ξετυλίξουν μια ολόκληρη αμερικανική στρατηγική για την ενέργεια στην περιοχή μας.
Βλέπουμε την Chevron όσο και η ExxonMobil να υπογράφει συμβόλαια για τα οικόπεδα γύρω από την Κρήτη και το Ιόνιο. Όλα αυτά είναι αλληλένδετα και αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης αμερικανικής στρατηγικής για την ενέργεια στην περιοχή μας.
Ένα σημαντικό μέρος αυτής της στρατηγικής είναι ο Κάθετος Διάδρομος. Σκοπός του είναι να απεξαρτήσει την Ευρώπη από το ρωσικό φυσικό αέριο, καθώς, όπως γνωρίζετε, η Ευρώπη έχει πάρει την απόφαση να σταματήσει κάθε εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου μετά το 2027, καθώς και να περιορίσει τη βίαιη διείσδυση της Κίνας στην περιοχή μας. Έτσι, αυτός ο διάδρομος έχει μεγάλη στρατηγική σημασία.
Η Αμερική προωθεί δυναμικά τον Κάθετο Διάδρομο και η επιτυχία και ολοκλήρωση του project είναι δεδομένη. Η ανησυχία μου, ωστόσο, είναι ότι αν επιδεινωθεί η κατάσταση μεταξύ Αμερικής και Ευρώπης και η Ευρώπη αποφασίσει να περιορίσει τις εισαγωγές αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου, ώστε να μην επαναλάβει την εξάρτηση που είχε από τη Ρωσία, τότε ίσως επηρεαστεί και ο Κάθετος Διάδρομος, καθώς απαιτεί τη στήριξη της Ευρώπης για να προχωρήσει.
Και είναι και ένας άλλος παράγοντας που είναι πάρα πολύ σημαντικός και μέρος αυτής της στρατηγικής που περιλαμβάνει και την Ελλάδα, είναι και το Ισραήλ. Η υποστήριξη της Αμερικής προς το Ισραήλ, προς τον διάδρομο IMEC, προς την εξαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου και την ενεργειακή απεξάρτηση του Ισραήλ, όλα αυτά, δυναμώνουν και τη θέση της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η ενίσχυση της σχέσης με το Ισραήλ είναι μία ακόμα ένδειξη του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που ήδη έχει η Ελλάδα συγκριτικά και με την Τουρκία».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου