Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026

Τι κρύβουν οι μπίζνες με Αμερικανούς και Κορεάτες

Η συμφωνία με τους Κορεάτες για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας, με τις ευλογίες των Αμερικανών,
όπως γράφαμε, μπορεί να αποδειχθεί μια ουσιαστική επένδυση στην ανάπτυξη βιομηχανικών υποδομών στη χώρα, αντίστοιχη με εκείνες της Πεσινέ πριν από αρκετές δεκαετίες.

Η επιλογή της Ελλάδας από Κορεάτες και Αμερικανούς για μια τέτοια συνεργασία δεν είναι τυχαία. Το 19%-20% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου ανήκει σε Έλληνες. Ένα σημαντικό μέρος της ναυπήγησης και της συντήρησης του παγκόσμιου στόλου πραγματοποιείται στη Νότια Κορέα. Η ανάδειξη ενός ελληνικού ναυπηγείου σε διεθνή ναυπηγοεπισκευαστικό κόμβο, με κορεατική τεχνογνωσία, μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Η Hanwha Ocean (παλαιότερα γνωστή ως Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering) είναι ένας από τους μεγαλύτερους ναυπηγικούς ομίλους παγκοσμίως, με ισχυρή παρουσία τόσο στην κατασκευή εμπορικών και πολεμικών πλοίων όσο και υποβρυχίων, μεταφέροντας σημαντική τεχνογνωσία στα ελληνικά ναυπηγεία.
Η ελληνική εμπορική ναυτιλία, όμως, διατηρεί παραδοσιακούς δεσμούς τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τη Νότια Κορέα.

Η ιστορία ξεκινά από το τελευταίο μεγάλο πόλεμο...
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι ΗΠΑ κατασκεύασαν περίπου 2.700 πλοία τύπου Liberty για τις ανάγκες των συμμαχικών μεταφορών. Μετά τη λήξη του πολέμου υπήρχε τεράστιο πλεόνασμα πλοίων και η Ουάσιγκτον αναζητούσε τρόπους αξιοποίησής τους.
Πριν από τον πόλεμο, η Ελλάδα διέθετε έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους της Ευρώπης. Κατά τη διάρκειά του έχασε περίπου το 70%-75% της εμπορικής της χωρητικότητας, καθώς πολλά πλοία βυθίστηκαν μεταφέροντας εφόδια για τους Συμμάχους. 
Οι Έλληνες εφοπλιστές διέθεταν εμπειρία, αλλά δεν είχαν πλέον πλοία.

Το 1946 η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να διαθέσει 100 Liberty σε Έλληνες πλοιοκτήτες με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους χρηματοδότησης. Οι δόσεις ήταν μακροχρόνιες και το απαιτούμενο αρχικό κεφάλαιο σχετικά χαμηλό για τα δεδομένα της εποχής.

Οι ΗΠΑ προχώρησαν σε αυτή την απόφαση κυρίως για τρεις λόγους:

  • Να ανταμείψουν την ελληνική ναυτιλία για τη συμβολή της στον πόλεμο.
  • Να ενισχύσουν μια δυτική ναυτιλιακή δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο εν μέσω της έναρξης του Ψυχρού Πολέμου.
  • Να συμβάλουν στην οικονομική σταθεροποίηση της Ελλάδας, η οποία βρισκόταν ήδη στα πρόθυρα του Εμφυλίου Πολέμου.

Από αυτά τα Liberty ξεκίνησε η μεταπολεμική έκρηξη της ελληνικής ναυτιλίας. Εφοπλιστές όπως οι Σταύρος Νιάρχος, Αριστοτέλης Ωνάσης, Γιάννης Λάτσης, Ανδρέας Χανδρής και δεκάδες άλλοι χρησιμοποίησαν τα Liberty ως βάση για να χτίσουν τεράστιους στόλους.

Τα κέρδη των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών επανεπενδύθηκαν σε δεξαμενόπλοια και νεότευκτα πλοία από την Ιαπωνία και, αργότερα, από τη Νότια Κορέα.

Η ελληνική ναυτιλία έπαιξε, μάλιστα, καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας σε διεθνείς ναυπηγικές δυνάμεις.

Υπάρχει μια χαρακτηριστική ιστορία που αποτυπώνει τον ρόλο που διαδραμάτισε η ελληνική ναυτιλία στην είσοδο της Κορέας στον κλάδο της ναυπήγησης πλοίων. Ο εφοπλιστής που τόλμησε να δώσει την πρώτη μεγάλη παραγγελία στο κορεατικό ναυπηγείο της Hyundai ήταν Έλληνας.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η Νότια Κορέα δεν διέθετε ακόμη σοβαρή ναυπηγική βιομηχανία. Ο Chung Ju-yung της Hyundai ήθελε να κατασκευάσει το μεγαλύτερο ναυπηγείο στον κόσμο στο Ουλσάν, αλλά αντιμετώπιζε ένα τεράστιο πρόβλημα: οι τράπεζες δεν χρηματοδοτούσαν το σχέδιο αν δεν υπήρχαν προηγουμένως παραγγελίες πλοίων.

Έτσι, πήγε να συναντήσει τον Γιώργο Λιβανό έχοντας μαζί του μόνο σχέδια δεξαμενόπλοιων, φωτογραφίες μιας παραλίας στο Ουλσάν και την υπόσχεση ότι θα κατασκεύαζε το ναυπηγείο και τα πλοία ταυτόχρονα.

Ο ίδιος ο Chung παραδεχόταν αργότερα ότι το σχέδιο ακουγόταν παράτολμο. Σε σχετικές αφηγήσεις για την ίδρυση της Hyundai αναφέρεται πως σκεφτόταν ότι χρειαζόταν «κάποιον πιο τρελό από τον ίδιο» για να αποδεχθεί μια τέτοια συμφωνία. Τελικά βρήκε αυτόν τον άνθρωπο στον Έλληνα εφοπλιστή.

Ο Λιβανός συμφώνησε να παραγγείλει δύο υπερδεξαμενόπλοια (VLCCs) πριν ακόμη ολοκληρωθεί το ναυπηγείο. Η προκαταβολή που κατέβαλε χρησιμοποιήθηκε ως απόδειξη παραγγελίας, ώστε να εξασφαλιστεί η διεθνής χρηματοδότηση για την κατασκευή του ναυπηγείου. Τα κίνητρα που είχε ο Έλληνας εφοπλιστής ήταν φθηνότερο κόστος κατά 20-30% και ταχύτερη παράδοση των πλοίων.

Το αποτέλεσμα ήταν ιστορικό: το ναυπηγείο του Ουλσάν κατασκευάστηκε, τα πρώτα πλοία παραδόθηκαν το 1974 και η Hyundai εξελίχθηκε αργότερα στη μεγαλύτερη ναυπηγική δύναμη του κόσμου.

Το εντυπωσιακό είναι ότι εκείνη η απόφαση ενός Έλληνα εφοπλιστή συνέβαλε ουσιαστικά στη γέννηση της ναυπηγικής βιομηχανίας της Νότιας Κορέας, η οποία σήμερα ανταγωνίζεται την Κίνα για την παγκόσμια πρωτιά.

Ίσως, λοιπόν, η σημερινή συνεργασία Ελλάδας, ΗΠΑ και Νότιας Κορέας στα Ναυπηγεία Ελευσίνας και του Σκαραμαγκά σύντομα να αποτελεί έναν ακόμη κρίκο μιας αλυσίδας σχέσεων που ξεκίνησε πριν από ογδόντα χρόνια με τα Liberty και συνεχίστηκε με την ανάπτυξη των ασιατικών ναυπηγείων. Αυτή τη φορά, όμως, η ιστορία μπορεί να επιστρέφει στην Ελλάδα.

Κώστας Στούπας

kstoupas@liberal.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: