Δώδεκα χρόνια μετά αποδεικνύεται ότι το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό αλλά σύμπτωμα ενός βαθύτερους πολιτικού προβλήματος που έχει να κάνει με τα «ευήκοα ώτα». Άλλωστε ο λαϊκισμός δεν επιβάλλεται απλώς «από πάνω» προς τα κάτω, καθώς πολύ συχνά βρίσκει πρόσφορο έδαφος «από κάτω» προς τα πάνω. Τι σημαίνει αυτό; Ότι όσο υπάρχει «ζήτηση» για εύκολα αφηγήματα και «μαγικές λύσεις», τόσο θα υπάρχουν και πρόθυμοι πολιτικοί να τις προσφέρουν. «Φαύλος κύκλος» θα πει κανείς, όμως η πραγματικότητα μαρτυρά ότι το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι μόνο να καταγγέλλεται ο λαϊκισμός, αλλά να αποδομείται στην πράξη.
Αφορμή για αυτήν τη μακρόσυρτη εισαγωγή αποτέλεσε το «Πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» νούμερο 2, που κατέθεσε ο Νίκος Ανδρουλάκης με πρόσχημα την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τετραήμερη εργασία. «Εύπεπτη» πολιτικά αλλά αδύνατη στην πράξη, «πατάει» πάνω στη «συνταγή» του Αλέξη Τσίπρα. Εύκολες υποσχέσεις, ανύπαρκτη τεκμηρίωση και απλούστευση των ζητημάτων που αφορούν την αγορά εργασίας με βολικά συνθήματα που «χαϊδεύουν» τα αυτιά της κοινωνίας. Προφανώς ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αγνοεί ότι ένα τέτοιο μέτρο δεν υλοποιείται με ένα νόμο και ένα άρθρο, ούτε βελτιώνει αυτόματα την καθημερινότητα εργαζομένων και επιχειρήσεων με το «έτσι θέλω», επειδή το είπε η Χαριλάου Τρικούπη.
Όσον αφορά την «καραμέλα» περί αντίστοιχων ευρωπαϊκών παραδειγμάτων, η μισή αλήθεια ισοδυναμεί με ψέμα, αφού κανένα παρόμοιο μοντέλο εργασίας δεν εφαρμόζεται υποχρεωτικά με νόμο σε καμία χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνο πιλοτικά ισχύει και σε συγκεκριμένους κλάδους μεγάλων επιχειρήσεων ως εταιρική πρακτική, αφού το ευρωπαϊκό πλαίσιο ρυθμίζει ανώτατα όρια εργασίας και όχι κατώτατα. Αυτό σημαίνει ότι δεν θεσπίζονται καθολικά 32 ώρες εργασίας την εβδομάδα με 4ήμερη εργασία χωρίς μείωση μισθού για το σύνολο της οικονομίας σε καμία χώρα της Ευρώπης.
Για παράδειγμα, στη Λιθουανία έχει νομοθετηθεί το 32ωρο χωρίς μείωση αποδοχών μόνο για τους δημοσίους υπαλλήλους που είναι γονείς παιδιών κάτω των τριών χρόνων. Για κανέναν άλλον. Στο δε Βέλγιο ισχύει η τετραήμερη εργασία αλλά με 38 έως 40 ώρες εργασίας συνολικά, πρόταση που είναι αντίστοιχη με αυτήν που έχει νομοθετηθεί στην Ελλάδα και καταψήφισε το ΠΑΣΟΚ. Τότε η Χαριλάου Τρικούπη την παρουσίαζε ως «αντεργατική» που θα οδηγήσει σε εξουθένωση των εργαζομένων και σε απορρύθμιση της αγοράς εργασίας. Σήμερα παρουσιάζει τη δική της ως «προοδευτική», ασχέτως αν πρόκειται επί της ουσίας για επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Διότι, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές, η Ελλάδα δεν έχει ακόμα τις δημοσιονομικές αντοχές της Γαλλίας ή της Γερμανίας και η αγορά εργασίας της εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαρθρωτικές αδυναμίες, χαμηλή παραγωγικότητα σε αρκετούς κλάδους και σημαντικές πιέσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εύλογα αναρωτιέται κανείς, ποιες και πόσες επιχειρήσεις μπορούν ρεαλιστικά να εφαρμόσουν αυτό το πρόγραμμα;
Πλειοδοσία υποσχέσεων και Θεσσαλονίκη
Το χειρότερο, όμως, πίσω από αυτήν την πλειοδοσία των εντυπώσεων είναι ότι κρύβεται μια επικίνδυνη υποτίμηση της πραγματικότητας. Μια σκοπιμότητα που αντιμετωπίζει την οικονομία και την αγορά εργασίας ως εργαλεία πολιτικής εκμετάλλευσης, αδιαφορώντας αν μια ιδέα «στέκεται» στον πραγματικό κόσμο και δίνοντας έμφαση στο κατά πόσο ακούγεται ελκυστική.
Κάτι αντίστοιχο έκανε και το 2021 όταν, ως υποψήφιος πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αρθρογραφούσε για το νέο αναπτυξιακό πλάνο που είχε ανάγκη η Θεσσαλονίκη δίχως να παρουσιάζει καμία δική του κοστολογημένη πρόταση. Αερολογίες και ευχολόγια μονάχα, για την αναγκαιότητα να αντιμετωπιστούν οι «χρόνιες συνέπειες της αποβιομηχανοποίησης» που θα βγάλουν την πόλη «από τη θέση του συνοδηγού». Το ίδιο και τον Σεπτέμβριο του 2025 όταν υποστήριζε κατά την επίσκεψη του στη ΔΕΘ ότι «η Θεσσαλονίκη πρέπει να γίνει το οικονομικό κέντρο των Βαλκανίων», χωρίς να καταθέτει καμία σκέψη επ΄αυτού.
Είναι προφανές ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει… πάθει «Αλέξη Τσίπρα» και υπόσχεται τα πάντα στους πάντες. Θέλει να γίνει αρεστός και όχι να είναι χρήσιμος. Θέλει να γίνει πρωθυπουργός αγνοώντας ότι ο δρόμος προς την εξουσία δεν περνάει μέσα από τις εύκολες υποσχέσεις, αλλά μέσα από τις δύσκολες αλήθειες. Γιατί το ζητούμενο για μια χώρα που έχει βιώσει όσα η Ελλάδα τα προηγούμενα χρόνια, δεν είναι ένας ακόμη πολιτικός που θα πει αυτά που θέλει να ακούσει η κοινωνία, αλλά ένας ηγέτης που θα τολμήσει να πει αυτά που πρέπει να γίνουν. Και εδώ έγκειται η ποιοτική διαφορά. Άλλο ο πολιτικός και άλλο ο ηγέτης. Υπό αυτήν την έννοια δυστυχώς επιβεβαιώνεται ότι ο μαραθώνιος του λαϊκισμού δεν έχει τερματισμό. Και εδώ ταιριάζει η φράση: «Τι έχουμε να ακούσουμε μέχρι τις επόμενες εκλογές…».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου