Κυριακή, 21 Νοεμβρίου 2010

Γράμμα στη γενιά του '73

«Να είστε δύσπιστοι με τα όνειρα της νιότης, γιατί πάντα υλοποιούνται στο τέλος» Γκέτε

Πρώην ατίθασοι, η επανάσταση δεν θα σας επιστρέψει τη χαμένη νιότη σας. 
Ομως το βόλεμα είναι αυτό που την έκλεψε στους περισσότερους, όπου απευθύνομαι εδώ. Δεν είναι όμως ο πλουτισμός που ενοχλεί. 
Αλλά ο οπορτουνισμός σας σαν μοναδικός τρόπος σκέψης. Οι μέθοδοι που χρησιμοποιήσατε για να πετύχετε τους στόχους σας. 
Σίγουρα δεν είστε οι μόνοι υπεύθυνοι για την εποχή σας. 
Ομως σφάλατε, γιατί δεν κρατήσατε τις αποστάσεις απ’ αυτήν. Γιατί εύκολα ... απαρνηθήκατε κάθε ελευθερία σκέψης στο όνομα της ελευθερίας του χρήματος και της δύναμης. Οτι συμμετάσχατε ενεργά στο κίνημα, που μέσω της μόδας, του λαϊκισμού, της χυδαιότητας, ανέδειξε την αφομοίωση στο σύστημα σαν τη μοναδική και υπέρτατη αξία του ελεύθερου ανθρώπου. 
Το γεγονός ότι ο «σύντροφος» σοσιαλισμός βρίσκεται στην εξουσία βοήθησε να ξεπεράσετε τους τελευταίους δισταγμούς και ντροπές. 
Πόσο τυχεροί σταθήκατε που το βούτυρο και η μαρμελάδα βρέθηκαν στην ίδια μεριά της φρυγανιάς! Ομως όλα αυτά δεν αποτελούν μια φυσιολογική ενηλικίωση των αρχικών πεποιθήσεών σας. Αλλά μια ανάποδη σταυροφορία, μια θριαμβευτική πορεία προς το μέλλον με την όπισθεν.

Κάποτε η λέξη «συντροφικότητα» σήμαινε για σας κάτι, σήμερα προκαλεί γέλια. Ομως κατά βάθος ζείτε ακόμη σε μιας μορφής συντροφικότητα που υπάρχει ανάμεσα σε ανθρώπους που με το χρόνο δεν έχουν πια κανένα κοινό σημείο εκτός από την αποκήρυξη των ιδεών τους. Που σιγά σιγά παίρνει μια πικρή γεύση, γίνεται ευτελής, αποκτά την ποταπή μορφή της συνενοχής. Που, όπως το δηλητήριο, ποτίζει σιωπηρά το πνεύμα σκοτώνοντας κάθε αξιοπρέπεια και ρομαντισμό. 
Μιλάω «για τη συντροφικότητα [...] που διαβρώνει τις πιο ωραίες ψυχές. Που σκουριάζει την υπερηφάνεια, εκφυλίζει τις αρχές των μεγάλων έργων, που θρέφει τη δειλία του πνεύματος. Κάποιοι άνθρωποι, επιβάλλοντας μια τέτοια μαλθακότητα της συνείδησης στους άλλους, επιτυγχάνουν για τους ίδιους την άφεση αμαρτιών για την προδοσία των αρχών τους. Να πώς ένα λαμπρό κομμάτι μιας κοινωνίας μπορεί να ξεπέσει τόσο χαμηλά». (Μπαλζάκ, «Μια κόρη της Εύας»).

Με την εξάλειψη κάθε ιδανικού, οδηγήσατε το μέλλον σε αδιέξοδο. Εχοντας καθηλώσει τους επόμενους όπως τα σκυλιά κάτω από ένα πλούσιο τραπέζι, το φαγητό που δεν μπορείτε πια να φάτε, αυτή τη βασική τροφή του πνεύματος που λέγεται ουτοπία και όνειρο, τους απαγορεύετε να την αγγίξουν. Ταυτόχρονα, το δίκτυό σας ελέγχει όλες τις προσβάσεις, αποβάλλει κάθε καινούργιο. Το στιλ εξουσίας που εφαρμόζετε ενταφιάζει κάθε μελλοντικό. Εκμηδενίζοντας κάθε αξία, η πυραμίδα της κοινωνικής διαπλοκής που κτίσατε σας εκτόξευσε στη δύναμη και το χρήμα. Από εκεί ψηλά, εξαπολύοντας τους μύδρους της διαφθοράς, εμποδίζετε κυνικά τους επόμενους να ανέβουν για να κάνουν μόνοι τους τη θλιβερή διαπίστωση ότι δεν υπάρχει τίποτα να δουν. Οτι η έρημος απλώνεται στο απέραντο, πέρα από εκεί που βλέπει το γυμνό μάτι.

Ναι, αγαπητοί συνομήλικοι, καταντήσαμε μια επάρατος γενιά, ιδεολογικά άκληρη και ρομαντικά στεγνή, ένα σκασμένο σύκο πεσμένο στο έδαφος από τον αέρα του ρεαλισμού. 
 Αιώνιοι νέοι, γερασμένοι νέοι, που απλώσατε το μαύρο πέπλο σας και σκεπάσατε το μέλλον. 
Οι αιώνιοι αρχηγοί που κρατήσατε από τα νιάτα σας, το χειρότερο που θα μπορούσατε να κρατήσετε: την ανωριμότητα και τη δίψα της φιλοδοξίας και δοξομανίας. 
Αλλά ούτε σταγόνα ηθικής αντίστασης και ανυπακοής. Ούτε ίχνος μετάνοιας που προδώσατε τα πάντα, θυσιάσατε τα πάντα, ελπίδες και όνειρα, για το χατίρι μιας μάταιης και εφήμερης ευτυχίας. 
Αιώνιοι φιλόσοφοι, ρήτορες, επαναστάτες. 
Αιώνιοι πιστοί σύζυγοι της Ιστορίας, σας κεράτωσε η Ιστορία! 
Ομως μην έχετε αυταπάτες, η εποχή σας τελειώνει, γρήγορα θα ξεχαστείτε. Σταθερά γυρίζει αυτή η σελίδα. Η επόμενη, είμαι σίγουρος, θα είναι κατάλευκη.
Του ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ*
* Καθηγητής Πανεπιστημίου στο Παρίσι


1 σχόλιο:

Μποτίλια στο Πέλαγος είπε...

Κατ' αρχάς ο κ. Μανουσάκης δεν δικαούται να κάνει κριτική, διότι από τα γραφόμενά του διαφαίνεται ότι δεν συμμετείχε στα δρώμενα, τα οποία νομίζει ότι με το κείμενό του απαξιεί, "κατακεραυνώνοντας" αυτούς που συμμετείχαν σε αυτά.
Δεν είναι εδώ και τώρα ο τόπος και ο χρόνος, για να λογοδοτήσουμε για τα πεπραγμένα της γενιάς μας, όσοι ακολουθήσαμε αντισυστημικές επιλογές κατά την περίοδο της νεότητός μας ή και στην συνέχεια. Αυτό όμως θα γίνει μελλοντικά από κάποιους, όταν κλείσουν αυτόν τον κύκλο. Παρεπιπτόντως μπορούν να ειπωθούν εν τάχει τα εξής:
1. Ας μην μας συγχέουν όλους με τον κ. Λαλιώτη, την κ. Δαμανάκη και ΣΙΑ. Τα πρόσωπα αυτά έχουν επανειλημμένα καταγγελθεί επωνύμως και εγγράφως, αλλά και μέσα από βιβλία, ως πράκτορες ξένων δυνάμεων και προβοκάτορες. Ουδέποτε τόλμησαν σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, στην οποία γίνονται μηνύσεις για ψύλλου πήδημα, να προβούν αυτοί σε μηνύσεις, τσιμεντάροντας με αυτό τον τρόπο τις καταγγελίες που προηγήθηκαν σε βάρος τους.
2. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου οργανώθηκε μεν από ξένες μυστικές υπηρεσίες, με στόχο την αλλαγή φρουράς από τον Παπαδόπουλο στον Ιωαννίδη. Σε αυτήν συμμετείχαν όμως και πληθώρα ανθρώπων με στόχο την πτώση της δικτατορίας. Ακόμη περισσότεροι, εμπνευσμένοι από αυτές τις κινητποιήσεις, εντάχθηκαν σε οργανώσεις που διακήρυσσαν αντικαθεστωτικούς στόχους. Αρκετοί από αυτούς στην πορεία αποχώρησαν, αδρανοποιήθηκαν, προσαρμόστηκαν ή και ξεπουλήθηκαν στο καθεστώς της ξενουδουλείας. Κανείς από αυτούς όμως δεν είχε υπογράψει συμβόλαιο με το κ. Μανουσάκη, ο οποίος κρίνει εκ του ασφαλούς και από καθέδρας, πόσα χρόνια είναι διατεθειμένος να προσφέρει σε συνθήκες κοινωνικής διακινδύνευσης.
3. Πέραν αυτών που αποχώρησαν, υπάρχει ακόμη μη ευκαταφρόνητος αριθμός κυρίως στελεχών, τα οποία συνεχίζουν τις δραστηριότητες τους ενάντια στο καθεστώς της ξενοδουλείας. Το τι πέτυχαν και το τι όχι, θα μπορέσουμε να το κρίνουμε εφ' όσον αυτοί κλείσουν τον κύκλο τους.
4. Τα συνθήματα που προωθήθηκαν στο Πολυτεχνείο "Έξω αι ΗΠΑ", "Έξω οι βάσεις" ήταν ορθότατα και σήμερα ζούμε έντονα τις συνέπειες των επιλογών που αμφισβητήθηκαν από αυτά. Το να ασκούν "κριτική" σε αυτά, πρόσωπα που μια ζωή έτρεχαν πίσω από τους θιασώτες του δόγματος "ανήκομεν εις την Δύσιν" αποτελεί γελοιότητα. Ας προβληγματιστούν καλύτερα από τις συνέπειες αυτής της επιλογής τους. Έστω κι αν εξαγοράστηκαν κάποια στελέχη και μέλη της αριστεράς, το σύστημα στην Ελλάδα υπήρξε μόνιμα ΝΑΤΟθρεμένο.
5. Η πλειοψηφεία της αριστεράς έχει αποκτήσει πλέον εδώ και καιρό συστημικό - αντιδραστικό χαρακτήρα, άρα αποτελεί εχθρό του λαού και του τόπου. Αυτή η επιλογή οπωσδήποτε δεν έπεσε από τον ουρανό και αποτελεί αποτέλεσμα ενδυμικών παθογενειών του αριστερού χώρου. Βασικός στυλοβάτης του συστήματος όμως ανέκαθεν αποτέλεσαν τα αστικά κόμματα. Κατά συνέπεια η ανάλογη κριτική, στο ποσοστό που δεν προέρχεται από ριζοσπαστικά, αποφασισμένα και αμετανόητα στελέχη της κοινωνικής ουτοπίας, είναι σαφώς προσχηματική.