Ο όρος Pax Silica είναι νεολογισμός γεωοικονομικής ανάλυσης και δεν αποτελεί ακόμη επίσημο δόγμα ή καθιερωμένη στρατηγική, όπως π.χ. το Pax Americana.
Τι σημαίνει ο όρος
Η λέξη προέρχεται από το silicon (πυρίτιο), το βασικό υλικό των ημιαγωγών.
Το Pax Silica υποδηλώνει μια περίοδο όπου η ευημερία, η σταθερότητα και η γεωπολιτική επιρροή καθορίζονται από τον έλεγχο της τεχνολογίας. Ημιαγωγοί, data centers, υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης, δίκτυα επικοινωνιών και τεχνολογικές αλυσίδες εφοδιασμού συνθέτουν το παζλ των σύγχρονων πολύτιμων πόρων...
Μια ντουζίνα πιτσιρικάδων, με τα προβλήματα κοινωνικότητας ανθρώπων που έχουν μεγαλώσει χωρίς σφιχτή οικογένεια, μπροστά σε οθόνες τάμπλετ, μπορεί να ισοπεδώσει 50 ουλαμούς αρμάτων μάχης μιας στρατιωτικής υπερδύναμης, με τον ίδιο τρόπο που μεγάλωσε παίζοντας βιντεοπαιχνίδια.
Ο πόλεμος της Ουκρανίας και η σύγκρουση με το Ιράν αποτελούν προπομπό της εποχής που ακολουθεί. Η ισχύς μετατοπίζεται από τα τανκς και το πετρέλαιο προς τα chips και τα δεδομένα. Η Ουκρανία, με τα drones, βύθισε μεγάλο μέρος του ρωσικού στόλου και καθήλωσε τη Ρωσία στις ανατολικές επαρχίες για τρία χρόνια, με περίπου ένα εκατομμύριο νεκρούς και τραυματίες.
Οι ΗΠΑ, με την επίθεση στο Ιράν, φαίνεται να επιδιώκουν δύο πράγματα.
Πρώτον, να εκτονώσουν την ασφυκτική πίεση του Ισραήλ, που δίνει αγώνα για την ύπαρξή του.
Δεύτερον, τον ενεργειακό στραγγαλισμό της Κίνας στο παραπέντε της ενεργειακής απεξάρτησης από το πετρέλαιο.
Επιδίωξη των ΗΠΑ φαίνεται να είναι ο απεγκλωβισμός από τη Μέση Ανατολή και η επιτήρηση της περιοχής μέσω φιλικών τοπικών δυνάμεων, όπως το Ισραήλ και η Τουρκία, τις διαφορές των οποίων προσπαθούν να συμβιβάσουν.
Για την Ελλάδα, κατά τα φαινόμενα, επιφυλάσσουν τον ρόλο του κέντρου ισχύος των Βαλκανίων. Μια εξέλιξη που, μελλοντικά, θα μπορούσε να καταστήσει τη Θεσσαλονίκη σημαντικότερο οικονομικό και πολιτικό κέντρο από την Αθήνα.
Τις τελευταίες ημέρες το καθεστώς Ερντογάν και η Τουρκία εξέπληξαν όταν αποκαλύφθηκε πως δεν διέθεταν στοιχειώδη ικανότητα αντιπυραυλικής προστασίας, ενώ η Ελλάδα κάλυπτε όλη την έκταση από τον Λίβανο μέχρι τη Βουλγαρία.
Χωρίς τα δίκτυα παρατήρησης και πληροφόρησης της Δύσης και τις συστοιχίες Patriot του ΝΑΤΟ, η Τουρκία θα ήταν στο έλεος των πυραύλων των μουλάδων.
Κατά τα φαινόμενα, οι ΗΠΑ για την περιοχή επιδιώκουν λιγότερη άμεση στρατιωτική παρουσία και περισσότερο οικονομικό και τεχνολογικό έλεγχο, μέσω της εξάρτησης από τα συστήματα και τις υποδομές που ελέγχουν οι ίδιες και οι σύμμαχοί τους.
Εκτός από τον ενεργειακό στραγγαλισμό της Κίνας μέσω της διάλυσης ή της προσάρτησης του Ιράν, επιδιώκουν και την αποκοπή της από την Ευρώπη μέσω του IMEC (India–Middle East–Europe Corridor), ενός διαδρόμου που θα φέρει σε επαφή την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής, η οποία σταδιακά εξομαλύνεται μέσω των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Τα βασικά στοιχεία που θα ενοποιούν οικονομικά, στρατιωτικά και πολιτισμικά τη νέα αυτή περιοχή, από τον Ινδικό έως τον Ατλαντικό Ωκεανό, είναι:
- οι εμπορικοί διάδρομοι
- τα καλώδια δεδομένων
- οι ενεργειακές διασυνδέσεις
- οι ψηφιακές υποδομές
Στόχος είναι η περιοχή αυτή να μετατραπεί από πεδίο πολέμων πετρελαίου σε κόμβο logistics και τεχνολογίας. Η παρουσία των ΗΠΑ θα υποκατασταθεί από τον έλεγχο της τεχνολογίας.
Αυτά είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της Pax Silica, της ειρήνης μέσω της αυτοκρατορικής ισχύος του πυριτίου, που διαδέχεται την Pax Americana, η οποία ήταν θεμελιωμένη στην ισχύ των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων, των αεροπλανοφόρων και του δολαρίου.
Πριν από την Pax Americana υπήρξε η Pax Britannica, που βασιζόταν στη ναυτική κυριαρχία και το εμπόριο, και πολύ παλαιότερα η Pax Romana, που βασιζόταν στη δύναμη των λεγεώνων. Αν πάμε ακόμη πιο πίσω, ως Pax Aegeana θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε τη Συμμαχία της Δήλου.
Pax Silica και Ελλάδα
Η έννοια της Pax Silica γίνεται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα όταν τη δει κανείς στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Η περιοχή αρχίζει να μετατρέπεται από παραδοσιακό ενεργειακό πεδίο σε κόμβο δεδομένων, ενέργειας και εμπορίου.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα γεωγραφικό σημείο που ενώνει Ασία, Μέση Ανατολή και Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως φυσικός κόμβος για τρεις κρίσιμες υποδομές:
• Υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων που συνδέουν Ευρώπη - Ασία - Αφρική
• Ενεργειακούς διαδρόμους (LNG, φυσικό αέριο, ηλεκτρικές διασυνδέσεις)
• Logistics corridors που μεταφέρουν εμπορεύματα από Ινδία και Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη
Τα τελευταία χρόνια σχεδιάζονται ή κατασκευάζονται αρκετά μεγάλα καλώδια δεδομένων που περνούν από την Ελλάδα, όπως:
• 2Africa (Meta και τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι)
• Blue Raman (Google)
• East-to-Med data routes
Τα καλώδια αυτά μεταφέρουν το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας ψηφιακής κίνησης.
Ταυτόχρονα αναπτύσσονται μεγάλα data centers στην Ελλάδα από εταιρείες όπως:
- Microsoft
- Amazon Web Services
- Digital Realty
Τα data centers χρειάζονται:
- φθηνή ενέργεια
- καλώδια δεδομένων
- γεωπολιτική σταθερότητα
Η Ελλάδα, με τις Belharra, τα F-16 Viper, τα Rafale και τις Bergamini που έρχονται, και κυρίως με τη συμμαχία με το Ισραήλ, συνεισφέρει στη σταθερότητα της περιοχής.
Σύνδεση με τον διάδρομο IMEC
Ο διάδρομος India–Middle East–Europe Economic Corridor (IMEC) σχεδιάζεται να συνδέσει: Ινδία – Μέση Ανατολή – Μεσόγειο – Ευρώπη, μέσω λιμανιών, σιδηροδρόμων, ενεργειακών διασυνδέσεων και ψηφιακών καλωδίων.
Αν υλοποιηθεί πλήρως, η Ανατολική Μεσόγειος θα γίνει ένας από τους βασικούς κόμβους του παγκόσμιου εμπορίου και η Ελλάδα θα αποτελεί έναν βασικό κρίκο του σχεδίου.
Οι παππούδες μας, με την επανάσταση του ’21 και μετά τη νίκη στο εμφύλιο, με τη βοήθεια των συμμάχων, επέλεξαν τη σωστή γεωπολιτική πλευρά της ιστορίας και κατάφεραν η Ελλάδα να γίνει κατά την περίοδο της Pax American, από μια φτωχή επαρχία της Οθωμανική αυτοκρατορίας, σε μια από τις 30-40 πλουσιότερες χώρες στο κόσμο. Εμείς οφείλουμε στις επόμενες γενιές στην εποχή της Pax Silica να εξασφαλίσουμε μια καλή θέση στο νέο παγκόσμιο καταμερισμό ευημερίας και ισχύος.
Αυτό είναι το βασικό περίγραμμα της αναδυόμενης Pax Silica. Ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας αφορά το ποιος θα ελέγχει τον κόσμο μέσω του ελέγχου της τεχνολογίας που κινεί τα γρανάζια της παγκόσμιας οικονομίας.
Υ.Γ.
Ο όρος Pax Silica ανήκει στη Zineb Riboua, ερευνήτρια του Hudson Institute. Σύμφωνα με την ανάλυσή της:
• Οι ημιαγωγοί αποτελούν το «πετρέλαιο» της ψηφιακής εποχής.
• Η κυριαρχία σε chips, AI και υπολογιστική ισχύ θα καθορίσει ποια κράτη θα διαμορφώσουν τη διεθνή τάξη.
• Η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας είναι ουσιαστικά ένας αγώνας για την ηγεμονία στην Pax Silica.
Γιατί ο όρος έχει σημασία
Η έννοια συνδέεται με εξελίξεις όπως:
• αμερικανικοί περιορισμοί εξαγωγών chips προς την Κίνα
• στρατηγική σημασία της Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC)
• τεράστιες επενδύσεις σε AI infrastructure και data centers
• γεωπολιτικός ανταγωνισμός για υποθαλάσσια καλώδια και ψηφιακούς διαδρόμους δεδομένων
Με άλλα λόγια, η Riboua υποστηρίζει ότι ο 21ος αιώνας θα οργανωθεί γύρω από την κυριαρχία στο silicon stack της παγκόσμιας οικονομίας.
Zineb Riboua
2 σχόλια:
Η Ελλάδα και οι ευκαιρίες της Pax Silica
Η "Pax Silica" που αναφέρετε στο άρθρο σας "Η Ελλάδα και οι ευκαιρίες της Pax Silica" έχει δύο ακόμα λόγους που συνηγορούν υπέρ της.
Πρώτον, η ανθρωπότητα έχει μετατραπεί σε έναν τεχνολογικό πολιτισμό. Το βάρος των επενδύσεων πέφτει στην τεχνολογία, παράγονται συνεχώς νέα τεχνολογικά προιόντα και η ανθρωπότητα τα καταναλώνει ασταμάτητα. Οσονούπω θα βγει στο εμπόριο και το νέο παιχνίδι: τα ανθρωποειδή ρομπότ, να έχει το κάθε σπίτι τουλάχιστον από ένα. Τεχνολογικές εξελίξεις από τη μία και επενδύσεις-κατανάλωση (οικονομία) από την άλλη τροφοδοτούν το ένα το άλλο. Υπενθυμίζω ότι ο μεγαλύτερος περιοριστικός παράγοντας (πρώτες ύλες, ζωτικός χώρος, επιστήμες κ.λπ.) ενός τεχνολογικού πολιτισμού στο ορατό σύμπαν είναι η ενέργεια.
Δεύτερον, οι πηγές ενέργειας του παρόντος, δηλαδή το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο (αποτελείται κυρίως από μεθάνιο), δημιουργήθηκαν πριν την εποχή των δεινοσαύρων μέσα από διαδικασίες που κράτησαν εκατομμύρια χρόνια. Τεράστιες ποσότητες φυτοπλαγκτού και ζωοπλαγκτού στον πυθμένα λιμνών και θαλασσών υπέστησαν αναερόβια αποσύνθεση από αναερόβια βακτήρια.
https://en.wikipedia.org/wiki/Petroleum#Formation
Είναι λοιπόν προφανές ότι τα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο, γαιάνθρακες) είναι πεπερασμένα και κάποτε θα αρχίζουν να τελειώνουν, σε αντίθεση με ήλιο και άνεμο (ΑΠΕ: ανανεώσιμες πηγές ενέργειας). Βλέπουμε για παράδειγμα τη Σαουδική Αραβία, κορυφαία πετρελαιοπαραγωγό χώρα, τα τελευταία χρόνια να επενδύει τεράστια ποσά σε ότιδήποτε εκτός από το πετρέλαιο. Το ότι οι υδρογονάνθρακες είναι πεπερασμένοι ως πρώτη ύλη επαυξάνει τη μετάβαση από ένα πεδίο συγκρούσεων για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο σε κόμβο logistics και τεχνολογίας, όπου τον πρώτο λόγο θα έχει η ψηφιακή τεχνολογία (οπτικές ίνες, δορυφόροι, καλώδια, κρυπτογράφηση, data, τεχνητή νοημοσύνη) και οι ενεργειακές διασυνδέσεις που θα περιλαμβάνουν και τους νέους αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες.
Βέβαια, η μετάβαση στην Pax Silica ή οτιδήποτε άλλο υλικό χρησιμοποιηθεί στο μέλλον (νανοσωλήνες άνθρακα, γραφένιο, διθειούχο μολυβδαίνιο, φωτόνια κ.ά.) για να λάβει χώρα θα πρέπει η ανθρωπότητα να συνεχίζει να υπάρχει. Και για να συνεχίσει να υπάρχει θα πρέπει να πάρει μέτρα για την παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση. Οι ανάγκες της ανθρωπότητας δεν έχουν ταβάνι, είναι σαν ένα πλατωνικό ιδεώδες, όμως οι φυσικοί πόροι του πλανήτη είναι πεπερασμένοι. Αν και όταν τα οικοσυστήματα αρχίζουν να καταρρέουν το ένα μετά το άλλο, η ανθρωπότητα θα στερηθεί τα βασικά (τροφή, ποιοτικό νερό, ποιοτικό αέρα).
https://www.iefimerida.gr/news/434960/1i-aygoystoy-teleiosan-ta-apothemata-toy-planiti-zoyme-me-pistosi
Υπενθυμίζω ότι έχει υπολογιστεί ότι έχουν γεννηθεί κάτι παραπάνω από 100 δισ. άνθρωποι από την εμφάνιση του Homo sapiens πριν από 250 με 300.000 χρόνια. Ως εκ τούτου το 8% όλων των ανθρώπων που έχουν γεννηθεί από την απαρχή του είδους βρίσκονται εν ζωή. Επίσης, έχει υπολογιστεί ότι μέχρι πριν από περίπου έναν αιώνα οι μισοί άνθρωποι που γεννιόντουσαν πέθαιναν πριν ενηλικιωθούν (βρεφική θνησιμότητα, παιδικές ασθένεις κ.ά.). Βλέπε για παράδειγμα την ευλογιά.
https://en.wikipedia.org/wiki/Smallpox
Έχει έρθει η ώρα για να πέσουν ιδέες για έναν νεό τύπο ελεύθερης οικονομίας, καπιταλισμός με οικολογικό αποτύπωμα ή κάτι τέτοιο. Να μεταβληθούν με κάποιον τρόπο οι προτεραιότητές μας, να αλλάξει το life style μας σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν μπορεί για παράδειγμα ο κάθε νεόπλουτος να διαφημίζει στα κοινωνικά δίκτυα τις ντουλάπες με τα δεκάδες ζευγάρια παπούτσια του, δεν είναι βιώσιμο αυτό, μας αρέσει δεν μας αρέσει. Αλλαγή life style απαιτεί μαζική αλλαγή τρόπου σκέψης και νοοτροπίας.
Παράδειγμα αποτελεί η αντιμετώπιση της τρύπας του όζοντος που έφερε αποτελέσματα, αν και για την παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση απαιτούνται περισσότερες αλλαγές.
https://www.iefimerida.gr/stories/astronaytis-nasa-i-anthropotita-zei-ena-psema
Η αλήθεια είναι ότι η άνοδος της μεσαίας τάξης παγκοσμίως έχει αυξήσει την παγκόσμια κατανάλωση σε ανεπανάληπτα επίπεδα. Ο μέσος άνθρωπος, όταν έχει σχετική οικονομική ευχέρεια, ξοδεύει τα λεφτά του πρωτίστως στην προσωπική του ευχαρίστηση: σοκολάτες και κρέας, κάπνισμα, ποτό, ναρκωτικά, τζόγος. Ειδικά μετά τα lock down λόγω πανδημίας. Δεν είμαστε όλοι Έλον Μασκ να καινοτομούμε και να επενδύουμε στις νέες τεχνολογίες. Φυσικά δεν υπονοώ να εξαλειφθεί η μεσαία τάξη για να σωθεί ο πλανήτης, αλλά είναι προφανές ότι εδώ ανοίγεται ένα τεράστιο πεδίο δοκιμών, πειραματισμών και δυνητικών αλλαγών και προτάσεων, εφόσον (υπόψιν) η ανθρωπότητα θέλει να συνεχίσει να υπάρχει ως έχει και θέλει να αποφύγει ένα δυστοπικό μέλλον τύπου The Road (2009) ή Fallout (2024-).
Ο κομμουνισμός ως πολιτικο-θρησκευτική ιδεολογία προφανώς δεν αποτελεί λύση. Είδαμε τί έκανε η σοβιετική γραφειοκρατία με τα πυρηνικά απόβλητα σε περιοχές της Σιβηρίας ή με το Τσερνόμπιλ που δεν ειδοποίησε καν τον κόσμο. Και για να ευθυμήσουμε λίγο: "Ο Κορακάκης διέψευσε τη συμμετοχή του στην Επιτροπή Διεύρυνσης του ΠΑΣΟΚ: «Παρεξήγηση, εγώ είμαι ΚΚΕ»".https://www.iefimerida.gr/politiki/o-korakakis-diepseyse-epitropi-dieyrynsis-pasok-kke
(!)
Δημοσίευση σχολίου