Πέμπτη 7 Μαΐου 2026

Γιατί ο Ερντογάν δαιμονοποιεί Ελλάδα και Ισραήλ

Ανησυχία στην Αθήνα προκαλεί η εμμονική καλλιέργεια ανθελληνικής υστερίας στην Τουρκία από τα ΜΜΕ, που υποδαυλίζεται και από δηλώσεις κυβερνητικών αξιωματούχων, καθώς δημιουργεί ένα τοξικό κλίμα που δυσκολεύει τις όποιες προσπάθειες ομαλοποίησης των σχέσεων και δημιουργεί κινδύνους νέων εντάσεων.
Το τελευταίο διάστημα, και εν μέσω του πολέμου στο Ιράν, ο οποίος έχει φέρει σε ιδιαίτερα ευαίσθητη θέση την Τουρκία, στην Άγκυρα έχουν επιλέξει να βάλουν στο στόχαστρο την Αθήνα αλλά και τη Λευκωσία, με πρόσχημα την τριμερή συνεργασία με το Ισραήλ αλλά και τις αμυντικές συμφωνίες που έχουν υπογραφεί μεταξύ των τριών χωρών. 
Στο «καλάθι» της Τουρκίας έχουν μπει και οι αντιστάσεις που βρίσκει η προσπάθεια της να εισπηδήσει στον χώρο της Ευρωπαϊκής Άμυνας κάτι που θα είχε σημαντικό πολιτικό αλλά και οικονομικό όφελος με την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας.

Η δαιμονοποίηση του Ισραήλ από την Άγκυρα, και προσωπικά από τον Τ. Ερντογάν, είναι επιλογή που διευκολύνει την τουρκική πλευρά να έχει λόγο στις εξελίξεις χωρίς να υποχρεώνεται να ταχθεί εναντίον του Ιράν, ασχολούμενη με τις «γενοκτονίες» και τις αποσταθεροποιητικές κινήσεις του Ισραήλ και, συγχρόνως, εξυπηρετεί την επιδίωξή της για αποδυνάμωση, πολιτική και διπλωματική, του Ισραήλ την επόμενη ημέρα του πολέμου στο Ιράν. Όταν, όπως είναι πλέον σαφές, ο μεγάλος περιφερειακός ανταγωνισμός θα είναι μεταξύ της Άγκυρας και του Τελ Αβίβ...

Η Τουρκία επίσης, με την ακραία αντιισραηλινή ρητορική της, θέλει να αποτρέψει και αραβικές χώρες από μια αναγκαστική συνεργασία με το Ισραήλ, ώστε να εξασφαλίσουν ισχυρά αμυντικά όπλα, τα οποία θα είναι αναγκαία για την άμυνά τους για μεγάλο διάστημα, αλλά και μελλοντικά, από τα σχεδιαζόμενα, στο πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ, έργα διασύνδεσης της Ανατολής με την Ευρώπη μέσω των χωρών του Κόλπου και του Ισραήλ.

Τα μηνύματα των τελευταίων ημερών ότι τα ΗΑΕ έχουν βρει πλαίσιο συνεννόησης με το Ισραήλ, έχουν προμηθευτεί υπερσύγχρονα όπλα όπως το Iron Dome αλλά και το Iron Beam (laser), και σε όλη τη διάρκεια των συγκρούσεων διατηρούν δίαυλο επικοινωνίας με το Τελ Αβίβ, ανησυχούν ιδιαίτερα την Άγκυρα. Στο πλαίσιο αυτό, δεν βλέπουν καθόλου με καλό μάτι στην τουρκική κυβέρνηση το γεγονός ότι η Ελλάδα, στο αποκορύφωμα της κρίσης, συνέβαλε σημαντικά στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, ενώ οι σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου επιβεβαιώθηκαν με την επίσκεψη του σεΐχη του Κατάρ στην Αθήνα και την επίσκεψη του Κυρ. Μητσοτάκη στο Άμπου Ντάμπι την Τρίτη.

Τις τελευταίες ημέρες, και ειδικά μετά την επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα, η τουρκική πλευρά έχει επιδοθεί σε ένα «κυνήγι μαγισσών», θεωρώντας πλέον ότι η Ελλάδα και η Κύπρος επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη συγκυρία και, ενώ το βλέμμα της Άγκυρας είναι στραμμένο στη Μέση Ανατολή, ώστε να επιβάλουν τετελεσμένα εις βάρος της.

Η μετακίνηση δυνάμεων στην Κύπρο, η επαναβεβαίωση από τον Εμ. Μακρόν της δέσμευσής του για την ασφάλεια της Ελλάδας στο πλαίσιο της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, η συμφωνία παραμονής γαλλικών δυνάμεων στην Κύπρο, αλλά και η αναδιάταξη των αμυντικών δυνάμεων της Ελλάδας, που έχουν περιλάβει και την Κάρπαθο και τη Λήμνο, έχουν προκαλέσει υστερία στην άλλη πλευρά του Αιγαίου.

Το κλίμα πυροδότησαν μάλιστα και φιλοκυβερνητικοί αναλυτές, με αφορμή την υπόθεση του «Στολίσκου για τη Γάζα», που λίγο-πολύ εμφάνισαν την Ελλάδα ως «συνένοχη» στην «πειρατική» κίνηση με την ανακοπή του στολίσκου και τη σύλληψη των ακτιβιστών. Ενώ, φυσικά, η Ελλάδα όχι απλώς δεν είχε ουδεμία ανάμειξη, αλλά ανταποκρίθηκε πλήρως στην υποχρέωσή της για παροχή βοήθειας, με την αποδοχή των ακτιβιστών στο έδαφός της. Κανείς δεν ανέφερε, πάντως, ότι η Ελλάδα, στην περιοχή των διεθνών υδάτων όπου έγινε το επεισόδιο, δεν ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα και έχει μόνο ευθύνη για Έρευνα και Διάσωση.

Σε αυτό το κλίμα, και ενώ η Ελλάδα και η Κύπρος, με τη στήριξη και άλλων χωρών, προωθούν την ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 περί αμοιβαίας συνδρομής, ώστε να υπάρχει έτοιμο πλαίσιο παροχής αμυντικής συνδρομής σε περίπτωση που εκδηλωθεί επίθεση εναντίον της κυριαρχίας τους, ο πρόεδρος Ερντογάν επέλεξε να επιτεθεί στην Ε.Ε., κατηγορώντας την ότι μεροληπτεί εις βάρος της Τουρκίας και ότι, τελικά, είναι η Ευρώπη που έχει ανάγκη περισσότερο την Τουρκία απ’ ό,τι η Τουρκία την Ευρώπη.

Πολλοί Ευρωπαίοι ακούνε με συμπάθεια τις δηλώσεις αυτές. Όμως η επιδίωξη της Άγκυρας είναι να εξασφαλίσει ντε φάκτο μια θέση στην Ευρώπη, που θα της προσφέρει ανοιχτές πόρτες για συμπαραγωγές εξοπλιστικών προγραμμάτων με κοινοτικά κονδύλια, καθώς και μια θέση σημαντικού εταίρου στην ευρωπαϊκή άμυνα. Έτσι θα διαμορφώσει μια «ειδική σχέση» με την Ε.Ε. και θα αποτελέσει σοβαρό αντίβαρο στις κινήσεις της Ελλάδας και της Κύπρου.

Είναι προφανές ότι μια τέτοια πρωτοβουλία της Τουρκίας θα βρει απέναντί της την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και ευρωπαϊκές χώρες που αντιλαμβάνονται ότι η Τουρκία δεν μπορεί να έχει «λευκή επιταγή» στις σχέσεις της με την Ευρώπη, πολύ περισσότερο όταν οι επιδιώξεις της δεν είναι συμβατές με τη «στρατηγική αυτονομία» που επιχειρεί να οικοδομήσει η Ευρώπη, χωρίς εξαρτήσεις από τρίτα μέρη και στη βάση, φυσικά, του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Η έντονη κριτική της αντιπολίτευσης, αλλά και από μεγάλο μέρος των ΜΜΕ, ασκεί πίεση στην τουρκική κυβέρνηση, ενώ και ο κυβερνητικός εταίρος Μπαχτσελί επιδόθηκε σε ένα από τα συνήθη παραληρήματά του: Κατηγόρησε την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και τη Γαλλία ότι επιχειρούν να αναμορφώσουν ένα μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο και προειδοποίησε ότι η Τουρκία δεν θα μείνει απαθής στην «απαξίωση» των δικαιωμάτων της και των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων.

Καθώς η νευρικότητα της Άγκυρας βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, κάθε κίνηση, ακόμη και εκείνες που αποτελούν συνήθεις δραστηριότητες στο Αιγαίο, όπως καλώδια ηλεκτρικής ή τηλεπικοινωνιακής διασύνδεσης, επιστημονικές έρευνες, ασκήσεις, παρακολουθούνται πλέον στενά, ώστε να μην δοθεί η ευκαιρία στην τουρκική κυβέρνηση να επιχειρήσει, μέσω εντάσεων, να δώσει απάντηση «επί του πεδίου» σε όσους την κατηγορούν στο εσωτερικό ότι ο προσανατολισμός της στα ανατολικά σύνορα έχει αφήσει έδαφος για την ανάπτυξη της «αντιτουρκικής συμμαχίας» στην Ανατολική Μεσόγειο.

Νίκος Μελέτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου