«Αυτή η κρίση θα ενισχύσει την προσέγγιση “όλα τα διαθέσιμα εργαλεία”, που έχει υιοθετήσει η Ελλάδα»,
τονίζει σε αποκλειστική συνέντευξη στη Ναυτεμπορική
- Τι λέει για τη συμφωνία με Chevron, τον Κάθετο Διάδρομο και τις προοπτικές που ανοίγονται
Την Ελλάδα ως κομβικό παίκτη στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια — σε μια στιγμή που, όπως λέει, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί το μεγαλύτερο σοκ στις αγορές ενέργειας από το 1973 — περιγράφει ο Τζέφρι Πάιατ.
Με αιχμή τη συμφωνία με τη Chevron, την εκτόξευση των αμερικανικών εξαγωγών LNG και την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα μιλά για μια «ιστορική ευκαιρία» που επανατοποθετεί τη χώρα στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
Ο Πάιατ, σήμερα Senior Managing Director, Energy and Critical Minerals, McLarty Associates, μίλησε με αφορμή το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026, συγκεντρώνοντας προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου θα συζητηθούν οι κρίσιμες εξελίξεις της περιόδου...
Την Ελλάδα ως κομβικό παίκτη στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια — σε μια στιγμή που, όπως λέει, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκαλεί το μεγαλύτερο σοκ στις αγορές ενέργειας από το 1973 — περιγράφει ο Τζέφρι Πάιατ.
Με αιχμή τη συμφωνία με τη Chevron, την εκτόξευση των αμερικανικών εξαγωγών LNG και την ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα μιλά για μια «ιστορική ευκαιρία» που επανατοποθετεί τη χώρα στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης.
Ο Πάιατ, σήμερα Senior Managing Director, Energy and Critical Minerals, McLarty Associates, μίλησε με αφορμή το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, το οποίο θα διεξαχθεί από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026, συγκεντρώνοντας προσωπικότητες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου θα συζητηθούν οι κρίσιμες εξελίξεις της περιόδου...
«Η συμφωνία με τη Chevron ανοίγει μια μεγάλη ευκαιρία»
Η επένδυση της Chevron στην Ελλάδα δεν είναι μια απλή επιχειρηματική κίνηση, αλλά μια εξέλιξη με σαφές γεωπολιτικό και ενεργειακό βάρος. Όπως σημειώνει ο Τζέφρι Πάιατ, «η συμφωνία Ελλάδας–Chevron αντιπροσωπεύει μια μεγάλη δυνητική ευκαιρία για την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου της χώρας ως βασικού ευρωπαϊκού ενεργειακού κόμβου».
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η Chevron «είναι μακράν ο μεγαλύτερος παραγωγός ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο σήμερα», με παρουσία σε Αίγυπτο, Ισραήλ, Ιορδανία και Κύπρο, ενώ εξετάζει και δραστηριότητες στη Λιβύη.
«Πέρα από τις κορυφαίες τεχνικές της δυνατότητες στις υπεράκτιες εξορύξεις, φέρνει στην Ελλάδα μια ισχυρή εμπειρία στην περιοχή και αποδεδειγμένη δέσμευση σε διασυνοριακές συνεργασίες», σημειώνει.
Η Ελλάδα ως πύλη του αμερικανικού LNG στην Ευρώπη
Κεντρικό στοιχείο της νέας ενεργειακής πραγματικότητας είναι η εκρηκτική αύξηση των εξαγωγών LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες και η αυξανόμενη σημασία της Ελλάδας ως πύλης εισόδου.
«Οι αυξανόμενοι όγκοι αμερικανικού LNG στις διεθνείς αγορές και η διευρυνόμενη συνεργασία ΗΠΑ–Ελλάδας για τη μεταφορά τους στην Ευρώπη αποτελούν μια μεγάλη στρατηγική ευκαιρία», τονίζει ο Πάιατ, επισημαίνοντας ότι αυτό αφορά τόσο τα αμερικανικά εμπορικά συμφέροντα όσο και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Όπως υπενθυμίζει, η ΕΕ προχωρά σε πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο έως το 2027, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας. «Ο ρόλος της Ελλάδας ως χώρας – διαμετακομιστή ενέργειας ήταν από τα σημαντικότερα κεφάλαια της θητείας μου στην Αθήνα και χαίρομαι που αυτή η δουλειά συνεχίζεται και ενισχύεται», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: οι ΗΠΑ καλύπτουν ήδη περίπου το 58% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης, ενώ η ΕΕ απορροφά το 65% των αμερικανικών εξαγωγών. Πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ευρώπη εξαρτιόταν από τη Ρωσία για πάνω από το 45% των εισαγωγών φυσικού αερίου – ποσοστό που πλέον έχει πέσει στο 12% και οδεύει στο μηδέν.
Ο Κάθετος Διάδρομος αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση παίζει ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, που συνδέει την Ελλάδα με τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Ο Πάιατ θυμίζει ότι τον Νοέμβριο του 2025, έξι χώρες –Βουλγαρία, Ελλάδα, Μολδαβία, Ρουμανία, Ουκρανία και ΗΠΑ– συμφώνησαν να προχωρήσουν στην αξιοποίηση του έργου, το οποίο «αναδεικνύεται σε νέα διαδρομή για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη».
Η υποδομή αυτή ήδη αποδεικνύει την αξία της.
Η πλωτή μονάδα LNG στην Αλεξανδρούπολη δημιουργεί «ένα νέο νότιο σημείο εισόδου για το αμερικανικό LNG στην Ευρώπη», ενώ ο αγωγός Trans-Balkan, που πλέον λειτουργεί με αντίστροφη ροή, συνδέει την Ελλάδα με την Ουκρανία και χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι «το 2024 η ουκρανική DTEK παρέλαβε το πρώτο της φορτίο LNG από τις ΗΠΑ μέσω της Ρεβυθούσας», ενώ πρόσφατα μεταφέρθηκε αέριο από ουκρανικές αποθήκες προς την Πολωνία μέσω του ίδιου δικτύου. «Αυτό αποδεικνύει την πλήρη λειτουργικότητα του Κάθετου Διαδρόμου από άκρο σε άκρο», σημειώνει.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι «το 2024 η ουκρανική DTEK παρέλαβε το πρώτο της φορτίο LNG από τις ΗΠΑ μέσω της Ρεβυθούσας», ενώ πρόσφατα μεταφέρθηκε αέριο από ουκρανικές αποθήκες προς την Πολωνία μέσω του ίδιου δικτύου. «Αυτό αποδεικνύει την πλήρη λειτουργικότητα του Κάθετου Διαδρόμου από άκρο σε άκρο», σημειώνει.
Πόλεμος, ενεργειακό σοκ και νέα στρατηγική
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις ενισχύουν περαιτέρω τη σημασία αυτών των υποδομών. Ο Πάιατ δεν διστάζει να χαρακτηρίσει τον πόλεμο στον Κόλπο ως «το πιο σοβαρό σοκ στις διεθνείς ενεργειακές προμήθειες από το εμπάργκο πετρελαίου του 1973».
«Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, οι αγορές θεωρούσαν δεδομένους τους πόρους του Κόλπου. Αυτό δεν ισχύει πλέον», επισημαίνει, προβλέποντας ότι η κρίση θα ενισχύσει τη διεθνή έμφαση στην ενεργειακή ασφάλεια και επάρκεια και τη διαφοροποίηση των πηγών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, όχι μόνο ως κόμβος μεταφοράς, αλλά και ως μέρος μιας πιο ανθεκτικής ενεργειακής στρατηγικής. «Σε βάθος χρόνου, αυτή η κρίση θα ενισχύσει την προσέγγιση “όλα τα διαθέσιμα εργαλεία”, που έχει υιοθετήσει η Ελλάδα, με έμφαση και στις ανανεώσιμες πηγές όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια, αλλά και στις μεγάλες μονάδες αποθήκευσης», σημειώνει.
Μια στρατηγική σχέση με βάθος δεκαετίας
Το ενεργειακό πεδίο, σύμφωνα με τον Πάιατ, θα παραμείνει στο επίκεντρο της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας–ΗΠΑ. «Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, η ενέργεια θα συνεχίσει να αποτελεί προτεραιότητα στη διμερή συνεργασία, με τον Κάθετο Διάδρομο να παραμένει βασικό στοιχείο αυτής της σχέσης», τονίζει.
Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού και γεωπολιτικής αστάθειας, η Ελλάδα φαίνεται να μετατρέπεται από περιφερειακό παίκτη σε κρίσιμο κόμβο για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια — μια εξέλιξη που, όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του Πάιατ, δεν είναι συγκυριακή, αλλά αποτέλεσμα στρατηγικής επιλογής με ορίζοντα δεκαετίας.
ΦΩΤΟ: ΑΠΕ- ΜΠΕ/ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΗΠΑ/Γιώργης Γερόλυμπος
Νατάσα Στασινού
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου